แบงค์ยุโรปแก่กู้ 'อีซีบี' ทะลุ 20 ล้านล.

โดย...ทีมข่าวต่างประเทศ

ธนาคารยุโรปแห่เข้าประมูลเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำจากอีซีบีคับคั่งเหนือความคาดหมาย ยอดกู้พุ่งกว่า 5 แสนล้านยูโร

มาตรการปล่อยสินเชื่อระยะยาวดอกเบี้ยต่ำ หรือปฏิบัติการปรับโครงสร้างทางการเงินระยะยาว (แอลทีอาร์โอ) รอบที่ 2 ของธนาคารกลางยุโรป (อีซีบี) เมื่อวันที่ 29 ก.พ. ผลปรากฏว่ามีจำนวนธนาคารตลอดจนสถาบันการเงินที่เข้าร่วมโครงการสินเชื่อดอกเบี้ย 1% ครั้งนี้มากกว่า 800 แห่ง โดยยอดเงินกู้ที่ปล่อยออกไปสูงถึง 5.3 แสนล้านยูโร (ราว 21.2 ล้านล้านบาท)

ทั้งปริมาณเงินกู้และจำนวนธนาคารและสถาบันการเงินที่เข้าร่วมโครงการของอีซีบีในครั้งนี้ ถือว่ามีมากกว่าเมื่อครั้งที่มีการปล่อยสินเชื่อในระยะยาวดอกเบี้ยตํ่าครั้งแรกของอีซีบีเมื่อเดือน ธ.ค.ปีที่แล้ว โดยในครั้งนั้นมีจำนวนธนาคารเข้าขอรับสินเชื่อเพียง 523 แห่ง และมีจำนวนการปล่อยสินเชื่อทั้งหมดที่ 4.89 แสนล้านยูโร (ราว 19.56 ล้านล้านบาท)

ผลจากการที่มีธนาคารและจำนวนการปล่อยสินเชื่อที่มากขึ้น ทำให้เกิดความคาดหวังว่า เงินจำนวนมากที่ได้รับการปล่อยสินเชื่อในครั้งนี้จะไหลเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจและภาคธุรกิจ อีกทั้งยังช่วยสร้างสภาพคล่องให้กับภาคธนาคารและการเงินของยุโรป และจะยังช่วยให้ต้นทุนในการขอกู้เงินของภาครัฐลดต่ำลงด้วย

ทั้งนี้ สินเชื่อระยะยาวจากอีซีบีในครั้งนี้ มีกำหนดชำระคืน 3 ปี ที่อัตราดอกเบี้ยต่ำเพียง 1% โดยมีจุดมุ่งหมายหลักเพื่อช่วยกระตุ้นให้เกิดการปล่อยสินเชื่อจากภาคธนาคารพาณิชย์สู่ภาคธุรกิจ ซึ่งกำลังเกิดภาวะตึงตัวอย่างหนักทั่วยุโรปในเวลานี้

นอกจากนั้น การปล่อยกู้ดังกล่าวของธนาคารกลางยุโรปจะยังส่งผลให้เกิดการไหลเวียนในระบบการเงินมากขึ้น พร้อมกับจะสร้างความเชื่อมั่นในระบบการเงินของภาคการธนาคารพาณิชย์ให้ดียิ่งขึ้น

 

รายงานระบุว่า การปล่อยสินเชื่อในครั้งนี้ยังมีขึ้นท่ามกลางความหวังว่า จะเป็นการกระตุ้นทางอ้อมให้บรรดาธนาคารพาณิชย์และเอกชนเข้าซื้อพันธบัตรของอิตาลีกับสเปน มากขึ้นกว่าเดิม ซึ่งจะส่งผลให้อัตราดอกเบี้ยพันธบัตรของ 2 ประเทศนี้ลดลง

ทั้งนี้ อิตาลีและสเปน เป็นสองชาติที่กำลังถูกจับตาอย่างหนักว่าอาจจะต้องรับความช่วยเหลือจากสหภาพยุโรปในเร็วๆ นี้เนื่องจากระดับหนี้สาธารณะต่อจีดีพีพุ่งขึ้นสูงกว่า 100% และอยู่ในระดับอันตราย

ทางด้านมาริโอ ดรากี ประธานอีซีบี กล่าวว่า การใช้มาตรการปล่อยกู้ระยะยาวดอกเบี้ยต่ำนั้นจะช่วยประคับประคองสถานการณ์ทางเศรษฐกิจในยุโรปให้ดีขึ้นได้ โดยได้ยกตัวอย่างการประกาศใช้มาตรการปล่อยกู้ระยะยาวดอกเบี้ยต่ำในครั้งก่อนหน้านี้ของอีซีบีที่มีส่วนสำคัญยิ่งที่ช่วยให้ภาคการเงินและสินเชื่อรอดพ้นจากปัญหาความตึงตัวขนาดใหญ่มาได้

อย่างไรก็ตามรายงานระบุว่า แม้ว่าจะมีธนาคารพาณิชย์ร่วมโครงการครั้งนี้อย่างคับคั่ง แต่ก็ไม่ได้เป็นการรับประกันว่าเงินเหล่านี้จะถูกนำไปใช้ในการสร้างสภาพคล่องตามที่อีซีบีคาดหวังไว้ เนื่องจากธนาคารหลายแห่งอาจจะนำเงินกู้ที่ได้ไปที่ธนาคารเก็บไว้เองเพื่อสร้างสภาพคล่องให้กับตัวธนาคาร

นอกจากนี้ ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา ธนาคารพาณิชย์ในยุโรปได้นำเงินกู้ที่ได้จากอีซีบีกลับนำไปฝากไว้กับธนาคารกลางในหลายประเทศ ส่งผลให้ปริมาณคลังสำรองข้ามคืนของธนาคารกลางหลายชาติมีปริมาณเงินมากที่สุดเป็นประวัติการณ์ เนื่องจากธนาคารพาณิชย์ต่างเห็นว่าวิธีดังกล่าวที่มีความเสี่ยงน้อยกว่าที่จะปล่อยกู้ออกไปแม้จะได้ผลกำไรต่ำกว่าก็ตาม

นอกจากนี้ การสำรวจการปล่อยกู้ธนาคารในอดีตที่ผ่านมา อีซีบีได้ประเมินว่า อัตราการเติบโตของการปล่อยกู้ของธนาคารพาณิชย์ให้กับภาคเอกชนชะลอตัวลงอย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะเมื่อเดือน ธ.ค.ของปีที่แล้ว ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้การเติบโตทางเศรษฐกิจของกลุ่มประเทศยูโรโซนติดลบ 0.3% ในช่วงไตรมาสสุดท้ายของปี 2011

รานงานระบุอีกด้วยว่า แม้ว่าเหล่าธนาคารกลางจะยินดีและต้องการเงินกู้จากอีซีบีที่มีต้นทุนในการขอสินเชื่อต่ำ ทว่าในอีกด้านหนึ่งก็เกิดความหวั่นวิตกว่า บรรดาธนาคารพาณิชย์จะรอความช่วยเหลือด้วยการพึ่งพาสินเชื่อจากอีซีบีจนมากเกินไป ทั้งๆ ที่หน้าที่ในการแก้ไขปัญหาควรจะอยู่ที่ภาครัฐของแต่ละชาติมากกว่า

ทั้งนี้เห็นได้จากที่ธนาคารพาณิชย์หลายแห่งในยุโรป กล้าที่จะขอสินเชื่อจากอีซีบีมากยิ่งขึ้น และกล้าที่จะเสี่ยงพึ่งพิงอีซีบีในระดับที่มากขึ้น ดังเช่นตัวอย่างของธนาคารพาณิชย์ในอิตาลีได้ขอสินเชื่อจากธนาคารกลางมากกว่า 2 แสนล้านยูโรเมื่อเดือน ม.ค.ที่ผ่านมา ขณะที่ธนาคารพาณิชย์ฝรั่งเศส และสเปนก็มีการขอสินเชื่อไม่น้อยไปกว่ากัน

ขณะเดียวกันได้เกิดความวิตกขึ้นว่า ธนาคารพาณิชย์ในกรีซอาจจะไม่ได้รับผลประโยชน์จากการปล่อยสินในครั้งนี้มากนัก เนื่องจากอีซีบีได้ประกาศก่อนหน้าเพียง1วันว่า การค้ำประกันเงินกู้ด้วยการใช้พันธบัตรกรีซเป็นหลักทรัพย์นั้นไม่สามารถกระทำได้ชั่วคราวภายหลังหลังจากที่ สแตนดาร์ดแอนด์พัวร์ (เอสแอนด์พี) สถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือชื่อดัง ประกาศลดอันดับความน่าเชื่อถือของกรีซลงไปอยู่ที่ระดับ “การผิดนัดชำระหนี้บางส่วน”

 

ผลที่เกิดขึ้นก็คือจะทำให้ธนาคารของกรีซต้องพบกับความยากลำบากในการเข้าถึงประโยชน์จากเงินกู้รอบ 2 ของอีซีบีในครั้งนี้ ซึ่งจำเป็นที่จะต้องใช้หลักทรัพย์มากขึ้น

อย่างไรก็ตาม รายงานระบุว่า ธนาคารพาณิชย์ในกรีซสามารถขอรับเงินกู้ผ่านทางธนาคารกลางกรีซแทนได้ เนื่องจากอีซีบีได้เปิดช่องไว้ โดยมีเงื่อนไขความช่วยเหลือฉุกเฉินกับธนาคารกลางกรีซไว้แล้ว