ปิดตำนวนนักข่าวสงครามตาเดียว'มารี โคลวิน'

โดย...ทีมข่าวต่างประเทศ

นักข่าวสงคราม (War Correspondent) อาจไม่ใช่ชื่อที่คุ้นหูทั่วไปของคนไทยส่วนใหญ่ในวันนี้ เนื่องจากสภาพการณ์ของโลกที่เปลี่ยนไป เศรษฐกิจกลายเป็นประเด็นหลักที่ครอบงำหน้าสื่อทั่วโลก คนส่วนใหญ่อยากรู้ว่าวิกฤตการณ์หนี้สาธารณะยุโรปจะจบลงอย่างไร การฟื้นตัวของเศรษฐกิจสหรัฐจะเป็นเช่นไร และจีนกับกลุ่มประเทศตลาดเกิดใหม่จะช่วยพยุงการเติบโตของเศรษฐกิจโลกได้หรือไม่

แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้เช่นกันว่า “สงคราม” ยังคงไม่ได้หายไปจากโลกใบนี้ แม้จะไม่ใช่ระดับสงครามเวียดนาม บอสเนีย อิรัก หรืออัฟกานิสถาน แต่ก็ยังมีการฆ่าล้างที่ไม่ต่างอะไรกับสงครามกลางเมือง (Civil War)

และการเสียชีวิตของ “มารี โคลวิน” นักข่าวในมาดคล้ายโจรสลัดตาเดียวผู้ห้าวหาญ ก็ทำให้คนส่วนใหญ่ได้รับรู้การมีอยู่ของนักข่าวสงครามในยุคนี้ และหันกลับมาตระหนักถึงความรุนแรงใน ซีเรีย ประเทศล่าสุดของการลุกฮือแห่งอาหรับ สปริง กันอย่างจริงจังอีกครั้ง

 

ในวัย 56 ปี ที่หลายคนเลือกจะใช้ชีวิตใกล้เกษียณอย่างสงบสุข โคลวิน ยังคงอุทิศตัวให้กับงานข่าวภาคสนามกับหนังสือพิมพ์ซันเดย์ไทมส์ในอังกฤษ โดยเป็นนักข่าวสงครามซึ่งเป็นที่รู้จักมากที่สุดคนหนึ่ง ทั้งจากผลงานการทำข่าวที่เต็มไปด้วยความเสี่ยงและอันตรายจากภาคสนาม และจากสไตล์การสวมผ้าคาดตาแบบโจรสลัด หลังดวงตาคู่หนึ่งต้องมืดดับจากการรายงานข่าวสงครามกลางเมืองในศรีลังกาเมื่อ 11 ปีก่อน

เอเอฟพี ระบุไว้ว่า โคลวิน เป็นชาวนิวยอร์ก สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีที่เยล เอกภาษาอังกฤษ เริ่มต้นอาชีพสื่อสารมวลชนกับสำนักข่าวยูพีไอ ก่อนจะย้ายข้ามทวีปไปยังกรุงลอนดอนในฐานะนักข่าวสายต่างประเทศ เน้นการรายงานข่าวในตะวันออกกลางกับหนังสือพิมพ์ซันเดย์ไทมส์ของ รูเพิร์ต เมอร์ด็อก เมื่อปี 2529

ตลอด 25 ปีของการทำงานกับหนังสือพิมพ์เมืองผู้ดี นักข่าวหญิงรายนี้ได้รายงานความขัดแย้งในหลายประเทศทั่วโลก ตั้งแต่สงครามกลางเมืองในเลบานอน ไปจนถึงสงครามอ่าวครั้งที่ 1 ตั้งแต่เชชเนียไปจนถึงติมอร์ตะวันออก

การรายงานเจาะลึกที่เข้าไปถึงกลุ่มกบฏพยัคฆ์ทมิฬอีแลมในสงครามกลางเมืองที่ศรีลังกาเมื่อปี 2544 ทำให้เธอต้องเสียดวงตาไป 1 ข้าง และมีอาการทางจิต (Posttraumatic Stress Disorder : PTSD) จากความโหดร้ายของสงคราม แต่นั่นก็ไม่ได้นักข่าวหญิงรายนี้ท้อแท้ เธอพักฟื้นและใช้การเล่นเรือใบเป็นการบำบัด ก่อนจะกลับมายืนหยัดในสนามข่าวได้อีกครั้ง

และเมื่อไม่กี่ปีมานี้ โคลวิน ก็ได้ติดตามสถานการณ์การลุกฮือในโลกอาหรับมาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่จุดเริ่มของอาหรับ สปริง ที่ตูนิเซีย ไปจนถึงอียิปต์ และลิเบีย ซึ่งเธอได้รับการลงมติให้เป็น “ผู้สื่อข่าวต่างประเทศแห่งปี” ของอังกฤษ ประจำปี 2553

ทว่า เพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังจากที่ โคลวิน รายงานข่าวการโจมตีของทหารซีเรียในย่านบาบร์ อามร์ เมืองฮอมส์ ที่ทำให้เด็กชายวัยเพียง 2 ขวบ ต้องจบชีวิตลงก่อนวัยอันควร เธอและช่างภาพหนุ่มฟรีแลนซ์ชาวฝรั่งเศส เรมี ออชลิก กลับต้องเสียชีวิตลงตามมาเช่นเดียวกัน

 

“วันนี้ฉันเห็นเด็กน้อยคนหนึ่งต้องตายไป มันน่ากลัวมาก ท้องของเขาขยับตามลมหายใจอย่างช้าๆ จนหยุดลงในที่สุด”

“ที่นี่เป็นเมืองที่หนาวยะเยือกและเต็มไปด้วยความหิวโหย เสียงระเบิดดังสนั่นตลอดเวลาพร้อมกับเสียงปืนที่ถูกระดมยิงออกมา และคำถามที่ออกมาจากปากของทุกคนที่นี่ก็คือ ‘ทำไมโลกถึงทอดทิ้งพวกเรา’”

ที่โบสถ์เซนต์ ไบรด์ส ในย่านฟลีตสตรีต กรุงลอนดอน ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีว่าเป็นโบสถ์ของนักข่าวผู้ล่วงลับ ชื่อของโคลวินและออชลิกจะได้รับการจารึกเคียงข้างบรรดานักข่าวที่เสียชีวิตระหว่างการปฏิบัติหน้าที่ ซึ่งรวมถึง แดเนียล เพิร์ล นักข่าวของหนังสือพิมพ์วอลสตรีตเจอร์นัล ที่ถูกลักพาตัวและถูกฆ่าตัดศีรษะในปากีสถานเมื่อปี 2545 และทิม เฮเธอริงตัน ซึ่งเสียชีวิตในลิเบียเมื่อปี 2554 ด้วย

และที่โบสถ์แห่งเดียวกันนี้เอง หลายคนยังไม่ลืมสิ่งที่ โคลวิน ได้กล่าวสุนทรพจน์เพื่อไว้อาลัยให้เพื่อนร่วมอาชีพเมื่อ 2 ปีก่อน ว่า นักข่าวสงครามนั้นรู้ดีถึงความเสี่ยงที่ตนเองต้องเผชิญ แต่พร้อมรับเพื่อแสวงหาความจริง

“ภารกิจของเรา คือ การรายงานความโหดร้ายของสงครามเหล่านี้ออกมาอย่างถูกต้องและปราศจากอคติ เราพึงต้องถามตัวเองอยู่เสมอว่าระดับความเสี่ยงที่ต้องเผชิญอยู่นั้นคุ้มค่าต่อข่าวที่ได้มาหรือไม่ อะไรคือความกล้าหาญ และอะไรคือการแสดงออกถึงความหาญกล้านั้น

นักข่าวที่รายงานข่าวสงครามต้องแบกรับความรับผิดชอบที่ยิ่งใหญ่ และเผชิญกับตัวเลือกอันยากลำบาก และบางครั้งพวกเขาก็ต้องสูญเสียอย่างถึงที่สุดด้วย”