เคล็ดลับแห่งการคลายหนาว

ยามเมื่อลมหนาวพัดผ่านมาทีไร ความรู้สึกเย็นยะเยือกก็เข้ามาเยือนชาวจีนทุกเพศทุกวัย

ยิ่งถ้าเป็นกลุ่มคนที่อาศัยอยู่ในภูมิประเทศแบบป่าเขาและพื้นที่ทางตอนเหนือของประเทศด้วยแล้ว คงต้องกัดฟันทนความเย็นที่บางครั้งอุณหภูมิลดลงต่ำกว่าจุดเยือกแข็งติดต่อกันเป็นเวลาหลายวันก็มี การใช้ชีวิตอยู่ในช่วงฤดูหนาวที่มีอากาศหนาวเหน็บเช่นนั้น ทำให้พวกเขาเรียนรู้ถึงวิธีการพิชิตความหนาวเย็น และเตรียมพร้อมรับมือกับภัยหนาวที่เกิดขึ้นเป็นประจำทุกปี

หลายคนมักคิดว่า ช่วงที่อากาศหนาวเย็นเป็นเวลาที่เหมาะแก่การทานยาบำรุงร่างกาย ด้วยคิดว่าจะเป็นการช่วยสร้างความอบอุ่นให้แก่ร่างกาย ความจริงคนที่ควรทานยาบำรุงน่าจะเป็นพวกที่เข้าข่ายสุขภาพอ่อนแอ ส่วนหนุ่มสาวที่ร่างกายแข็งแรง หากทานยาบำรุงโดยไม่จำเป็น แทนที่จะเสริมสร้างความอบอุ่นให้แก่ร่างกาย กลับส่งผลข้างเคียงต่อสุขภาพ ที่สำคัญ การทานยาบำรุงก็ไม่สู้การทานอาหารที่บำรุงร่างกาย ในช่วงฤดูหนาว ร่างกายต้องการรักษาความอบอุ่น จึงต้องการอาหารที่เต็มไปด้วยน้ำตาลและพลังงานมากๆ

 

ด้วยเหตุนี้ การบำรุงร่างกายด้วยอาหารที่มีประโยชน์จึงถือเป็นวิธีการดูแลสุขภาพในยามหนาวได้เป็นอย่างดี อย่างที่รู้ๆ กันว่าอากาศที่หนาวเหน็บมักมาพร้อมกับความแห้ง อาการที่ตามมาก็คือ ผิวหนังแห้งกร้านและคัน มักพบบ่อยในผู้สูงอายุและเด็ก เราสามารถแก้ไขปัญหาดังกล่าวด้วยการทานอาหารประเภทวิตามินที่พบมากในผักและผลไม้นานาชนิด ไม่ว่าจะเป็นผักกาดขาว เห็ด เก๋ากี๋ สาลี่ กีวี ฯลฯ อาจทานอาหารที่มีรสเผ็ดหรืออาหารประเภททอดได้บ้างเพื่อเพิ่มพลังงานให้แก่ร่างกาย แต่ก็ควรทานในปริมาณน้อย ที่สำคัญคือ ควรดื่มน้ำมากๆ เพื่อรักษาระดับอุณหภูมิภายในร่างกาย หากจะให้ดีก็ควรทานอาหารที่มีฤทธิ์ร้อน เช่น อาหารจำพวกข้าวเหนียว เนื้อสุนัข เนื้อแพะ ลูกจ๊อ งา ฯลฯ เพื่อสร้างความอบอุ่นให้แก่ร่างกาย

เมนูแนะนำที่ช่วยเสริมสร้างความอบอุ่นให้แก่ร่างกายที่ทำได้ไม่ยากก็คือ เนื้อแพะตุ๋นหัวไชเท้า โดยเฉพาะผู้ที่มักเกิดอาการปวดเมื่อยตามบริเวณเอวและข้อต่างๆ ไม่ค่อยมีเรี่ยวแรง หากได้ทานอาหารจานนี้จะช่วยให้รับมือกับอากาศหนาวได้ดียิ่งขึ้น หรือไม่ก็อาจทานผัดเห็ดที่มีสรรพคุณในการเสริมสร้างความแข็งแรงให้แก่กระเพาะอาหารและลำไส้ที่ต้องทำงานอย่างหนักในช่วงที่อากาศหนาวเย็นลง

นอกจากนี้ เห็ดยังช่วยละลายเสมหะและขับไอเย็นออกจากร่างกาย และมีบทบาทสำคัญในการสร้างภูมิคุ้มกันให้แก่ร่างกายได้อีกทางหนึ่งด้วย

สำหรับผู้สูงวัยก็สามารถเพิ่มความแข็งแกร่งให้ร่างกายด้วยการดื่มนมหรือน้ำเต้าหู้ หรือไม่ก็ผลไม้เปลือกแข็งอย่างวอลนัต เม็ดสน ลูกเกาลัด รวมไปถึงอาหารจำพวกถั่วและธัญพืชนานาชนิดอย่างข้าวโพด ข้าวสาลี ฯลฯ ข้อพึงระวังประการหนึ่งของผู้สูงอายุคือ ไม่ควรตื่นเช้าจนเกินไปนัก เนื่องจากในเวลานี้อุณหภูมิจะลดต่ำลงมาก หากภายในร่างกายไม่มีความอบอุ่นเพียงพอ อาจส่งผลต่อการกำเริบของโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ ทั้งยังควรทานอาหารที่มีรสไม่ค่อยเค็มหรือไขมันต่ำเป็นหลัก เพื่อควบคุมปริมาณคอเลสเตอรอล หลีกเลี่ยงเนื้อสัตว์และเครื่องในสัตว์ที่เพิ่มภาระให้แก่การทำงานของกระเพาะอาหารและลำไส้

การแพทย์แผนจีนเชื่อว่าการทานอาหารบำรุงในช่วงฤดูหนาวถือเป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุด เพราะสามารถลดความเสี่ยงในการป่วยเป็นโรคในช่วงฤดูใบไม้ผลิและฤดูร้อน จึงมีการแนะนำให้ทานอาหารที่อุดมไปด้วยโปรตีนและพลังงานที่ช่วยเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้แก่ร่างกายเรา อาหารบางชนิดยังมีประสิทธิภาพในการรักษาโรคเช่นเดียวกับยา เพราะอาหารที่อุดมไปด้วยคุณประโยชน์เหล่านี้ล้วนเหมาะกับคนหลากหลายประเภท ไม่ว่าจะเป็นผู้ที่มีสุขภาพอ่อนแอหรือผู้ที่มีสุขภาพแข็งแรง ล้วนทานอาหารบำรุงนานาชนิดด้วยกันทั้งสิ้น บางครั้งอาหารเหล่านี้ก็มีประสิทธิภาพที่น่าทึ่งจนถึงขั้นบรรเทาโรคภัยไข้เจ็บหรือสร้างความแข็งแกร่งให้แก่ผู้ที่มีร่างกายแข็งแรงเป็นทุนเดิมก็มี คุณค่าทางโภชนาการของอาหารจึงไม่อาจทดแทนด้วยยาบำรุงขนานใดๆ

 

เราจะพบว่าช่วงฤดูหนาวมือเท้าจะเย็น อันเป็นผลจากหลอดเลือดในร่างกายหดตัว ทำให้การไหลเวียนโลหิตภายในร่างกายลดลง ทำให้การไหลเวียนโลหิตบริเวณมือเท้าไม่คล่องตัว โดยเฉพาะส่วนปลายนิ้วมือ มักพบในสตรีเพศวัยกลางคน ยิ่งในหมู่คนที่ทำงานในออฟฟิศจะมีโอกาสเป็นมากกว่าพวกที่ใช้แรงงาน ปัญหาดังกล่าวสามารถขจัดให้หมดไปด้วยการรับประทานโสมที่มีสรรพคุณในการเพิ่มความร้อนให้แก่ร่างกาย งาดำ ถั่วลิสงที่อุดมไปด้วยวิตามินอี ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการช่วยดูดซึมวิตามินบีและเพิ่มประสิทธิภาพในการต่อต้านความหนาวแย็นให้แก่ระบบประสาท หรือจะเป็นหัวหอมใหญ่ พริกที่มีสรรพคุณในการเพิ่มพลังงานความร้อน และกระตุ้นให้เกิดการไหลเวียนโลหิตเป็นอย่างดี

นอกจากนี้ การแช่เท้าในน้ำอุ่นเป็นประจำ จะช่วยเพิ่มความอบอุ่นให้แก่ร่างกายและยังช่วยผ่อนคลายความเหนื่อยล้าของระบบประสาทอีกด้วย เราจึงมักจะใช้วิธีดังกล่าวช่วยขจัดความหนาวเย็นของร่างกายอย่างมิต้องสงสัย

ฤดูหนาวถือเป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุดสำหรับการ “สั่งสม” ความแข็งแกร่งให้ร่างกาย เชื่อกันว่าหากในช่วงเวลาดังกล่าวสามารถเก็บสะสมแหล่งอาหารที่อุดมไปด้วยคุณโยชน์มากมายต่อร่างกาย จะช่วยให้มีอายุยืนยาว เราจะสังเกตเห็นว่า ช่วงที่อากาศหนาวเย็น ระบบย่อยอาหารจะต้องทำงานอย่างขะมักเขม้น เป็นผลให้เกิดอาการหิวบ่อย กินตามอำเภอใจ พอรู้ตัวอีกทีน้ำหนักก็พุ่งพรวดไปเสียแล้ว ตรงนี้มีข้อเสนอแนะง่ายๆ ก็คือ พยายามยับยั้งอาหารอยากอาหารให้ลดน้อยลง ขณะเดียวกันควรระมัดระวังเรื่องการเผาผลาญพลังงานด้วยการออกกำลังกายหรือเคลื่อนไหวทุกส่วนของร่างกายให้มากที่สุด

เราจึงเห็นได้ว่า การคลายหนาวด้วยวิธีที่ง่ายที่สุดก็คือ การเลือกทานอาหารที่ช่วยบำรุงร่างกายและสร้างความอบอุ่นให้แก่ร่างกาย เมื่อภายในร่างกายอบอุ่น ต่อให้มีลมหนาวมาปะทะตัวเรามากมายเพียงใด คุณก็สามารถใช้ชีวิตอยู่ท่ามกลางฤดูแห่งความหนาวเย็นได้อย่างเป็นสุข