'ขวาจัด' สำแดงเดือดเขย่าแผ่นดินไวกิ้ง

เกือบร้อยศพที่ต้องสังเวยเหตุก่อการร้ายครั้งรุนแรงที่สุดของนอร์เวย์

โดย...ทีมข่าวต่างประเทศ

เกือบร้อยศพที่ต้องสังเวยเหตุก่อการร้ายครั้งรุนแรงที่สุดของนอร์เวย์ ประเทศในแถบสแกนดิเนเวียที่อุดมไปด้วยน้ำมัน และขึ้นชื่อถึงความเงียบสงบ

แต่แล้วเมื่อเวลาประมาณ 14.36 น. ของวันที่ 22 ก.ค. 2554 ตามเวลาท้องถิ่นในกรุงออสโล เมืองหลวงของประเทศ ได้เป็นช่วงวินาทีที่ได้เปลี่ยนให้ประเทศนี้ไม่อาจจะอยู่อย่างสงบได้อีกต่อไป เมื่อเกิดเหตุระเบิดขึ้นอย่างรุนแรงใจกลางเมือง อันเป็นที่ตั้งของทำเนียบรัฐบาล สำนักงานหนังสือพิมพ์เวอร์เดนส์ กัง สื่อสิ่งพิมพ์รายใหญ่อันดับ 2 ของประเทศ หลายอาคารในละแวกนั้นถูกแรงระเบิดจนกระจกแตกกระจายไปทั่ว ราวกับเป็นฉากหนังสงครามของฮอลลีวูด

สื่อโทรทัศน์ทั่วนอร์เวย์ตัดเข้าสู่ข่าวเบรกในทันทีท่ามกลางความหวาดผวาว่านายกรัฐมนตรี เจนส์ สโตลเตนเบิร์ก จะถูกลูกหลงจากระเบิดด้วย แต่โชคดีที่ขณะนั้นท่านผู้นำไม่ได้อยู่ในทำเนียบ

เพียง 1 ชั่วโมงถัดมาเกิดระเบิดขึ้นอีกหลายครั้งในที่เดิม สถานการณ์เริ่มปั่นป่วน ผู้คนเริ่มอพยพหนีตายออกจากพื้นที่ไม่คิดชีวิต เป็นเหตุการณ์รุนแรงที่เกิดขึ้นไม่บ่อยครั้งในเมืองหลวงที่เงียบสงบแห่งนี้ เจ้าหน้าที่ออกคำสั่งให้ประชาชนที่อยู่อาศัยในละแวกนั้นหนีออกไปในทันที ขณะที่ยังมีอีกหลายชีวิตที่ยังติดอยู่ภายในอาคารที่กำลังเกิดไฟไหม้

เจ้าหน้าที่เริ่มยืนยันว่ามีผู้เสียชีวิตจาก 1 เป็น 2 เป็น 3 เรื่อยไปจนถึง 7 คน และยังมีอีก 15 ชีวิตที่ได้รับบาดเจ็บ ไม่รู้ว่าจะเป็นหรือตาย อาคารรอบๆ พื้นที่ได้รับความเสียหายอย่างหนักเกิดไฟลุกท่วม

17.16 น. นายกรัฐมนตรี สโตลเตนเบิร์ก ได้รับการย้ายไปเก็บตัวในสถานที่ลับเพื่อความปลอดภัย แต่ทุกฝ่ายยังมืดมน ว่าใครอยู่เบื้องหลังในครั้งนี้ รัฐบาลนอร์เวย์บอกกับประชาชนว่าชาติกำลังเข้าสู่ภาวะคับขันอย่างที่สุด

รัฐบาลขอร้องให้ประชาชนในกรุงออสโลหยุดการใช้สัญญาณไวไฟ โทรศัพท์มือถือ และอุปกรณ์สื่อสารอื่นๆ เพื่อเปิดช่องสัญญาณให้กับผู้ที่ติดอยู่ภายในอาคารต่างๆ ให้สามารถติดต่อกับเจ้าหน้าที่ภายนอกได้

ขณะที่เหตุการณ์ในกรุงออสโลกำลังสับสนอลหม่านอย่างที่สุดนั้น ราว 15 นาทีต่อมาเริ่มปรากฏรายงานข่าวเกิดเหตุร้ายที่ค่ายเยาวชนฤดูร้อนที่เกาะเล็กๆ อันเงียบสงบที่มีชื่อว่า อูโตยา ทางตะวันตกของกรุงออสโล

ค่ายเยาวชนดังกล่าวมีพรรคแรงงานซึ่งเป็นพรรครัฐบาลเป็นสปอนเซอร์ในการจัดงาน และมีเยาวชนร่วมเข้าค่ายกันมากถึงราว 500 คน

เริ่มมีกระแสรายงานข่าวจากผู้สื่อข่าวท้องถิ่นบอกว่า มือปืนแต่งตัวคล้ายกับตำรวจ เปิดฉากกราดยิงใส่ผู้คนอย่างอุกอาจ สถานการณ์เลวร้ายหนักขึ้นไปอีก

กองกำลังฝ่ายต่อต้านก่อการร้ายบุกเข้าไปยังเกาะดังกล่าวทันที พร้อมๆ กับเริ่มมีรายงานข่าวว่ามีเด็กๆ ที่มาร่วมเข้าค่ายเสียชีวิตหลายคน ซึ่งล่าสุดตัวเลขได้พุ่งขึ้นถึง 84 คน ขณะที่เจ้าหน้าที่สามารถจับกุมผู้ต้องสงสัยได้ 1 คน เมื่อเวลาประมาณ 18.00 น.

ราวเวลา 1 ทุ่มในนอร์เวย์ กลุ่มผู้สนับสนุนของกลุ่มจีฮัดโลกอ้างว่าอยู่เบื้องหลังเหตุวินาศกรรมครั้งนี้ โดยให้เหตุผลว่าเป็นเพราะนอร์เวย์ให้การสนับสนุนกองกำลังนาโตในปฏิบัติการทางทหารในอัฟกานิสถาน

อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีใครปักใจเชื่อ เพราะกุญแจสำคัญคือมือปืนที่ถูกจับกุมได้ ชายคนนี้ไม่มีลักษณะทางกายเป็นชาวตะวันออกกลาง หรือเป็นชาวมุสลิม และไม่เคยเข้ารีตเป็นมุสลิม

แต่ชายผู้นี้กลับเป็นฝรั่งตัวสูงใหญ่ ผมสีทอง ตาสีฟ้า อันเป็นลักษณะเฉพาะของชาวสแกนดิเนเวียเอง ทำให้เกิดคำถามสำคัญว่า เขาคือใคร? และมีเหตุจูงใจอะไรถึงได้ก่อเหตุในครั้งนี้?

ตัวเลขล่าสุดของจำนวนผู้เสียชีวิตในครั้งนี้พุ่งสูงขึ้นถึง 91 คน เป็นผู้เสียชีวิตจากเหตุระเบิดใจกลางกรุงออสโล 7 คน และเป็นผู้เสียชีวิตจากเหตุการณ์กราดยิงที่ค่ายเยาวชนบนเกาะอูโตยามากถึง 84 คน ส่วนใหญ่จะเป็นเยาวชนทั้งสิ้น

ท่ามกลางความมึนงงของทุกฝ่ายในนอร์เวย์ว่าอะไรอยู่เบื้องหลังครั้งนี้นั้น ทุกสายตากำลังจับจ้องไปที่มือปืนกราดยิงที่ถูกจับตัวได้

แม้ว่าตำรวจนอร์เวย์จะไม่ได้เปิดเผยชื่อเสียงเรียงนามของผู้ต้องหา แต่ทางด้านสถานีโทรทัศน์เอ็นอาร์เค ในนอร์เวย์ ยืนยันชื่อว่า นายแอนเดอร์ส เบห์ริง เบรวิก วัย 32 ปี สาวประวัติพบว่าชายผู้นี้เป็นพวกหัวรุนแรงฝักใฝ่แนวทางขวาจัด

เมื่อสาวประวัติลงลึกไปเรื่อยๆ ชายผู้นี้นอกจากเป็นพวกขวาจัด ยังมีทัศนะต่อต้านมุสลิมอย่างรุนแรง แต่ไม่ว่าแรงจูงใจก่อการจะเป็นอย่างไร ผลงานของชายผู้นี้ก็กำลังทำให้นอร์เวย์นิ่งนอนใจไม่ได้อีกแล้ว

พ.ต.อ.สไวนุง สปอนไฮม์ ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ เปิดเผยว่า จากข้อมูลที่พบทางอินเทอร์เน็ตนั้น ไม่ปรากฏรายละเอียดเกี่ยวกับนายเบรวิกมากนัก และดูเหมือนว่านายเบรวิกจะไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับองค์การก่อการร้ายสากลแต่อย่างใดอีกด้วย นั่นหมายความว่าผู้ต้องหาอาจจะลงมือวางแผนก่อการร้ายที่เกิดขึ้นทั้งหมดคนเดียว แต่กระนั้นตำรวจก็ยังไม่ตัดประเด็นว่าอาจจะมีผู้ร่วมก่อการคนอื่นๆ อยู่เบื้องหลังออกไป

ในหน้าเพจเฟซบุ๊กของนายเบรวิก เจ้าตัวได้บรรยายถึงตัวเองว่า เป็นชาวคริสเตียนแท้ๆ และเป็นอนุรักษนิยม ชื่นชอบการเพาะกาย และงานสงเคราะห์ ส่วนลักษณะรูปพรรณสัณฐานในภาพที่ปรากฏบนเว็บไซต์ก็เป็นชายผิวขาว ผมสีบลอนด์ ดวงตาสีฟ้า ตามแบบฉบับหนุ่มนอร์เวย์

หนังสือพิมพ์เวอร์เดนส์ กัง รายงานอ้างเพื่อนคนหนึ่งของนายเบรวิกว่า ผู้ต้องสงสัยได้เข้าร่วมกับกลุ่มหัวรุนแรงของฝ่ายขวาจัดมาตั้งแต่เมื่อมีอายุ 20 กว่าๆ และที่ผ่านมานายเบรวิกได้แสดงทัศนะต่างๆ ผ่านเว็บไซต์ในแนวหัวรุนแรงมาหลายครั้ง

ตามประวัติพบว่า นายเบรวิกเข้ารับการศึกษาในโรงเรียนพาณิชย์แห่งกรุงออสโล และเคยเปิดบริษัททำฟาร์มเกษตรมาก่อน โดยสถานีโทรทัศน์ช่อง 2 ของนอร์เวย์ ตั้งข้อสงสัยว่า นายเบรวิกอาจจะรู้ถึงวิธีผลิตระเบิดซึ่งมีสารเคมีทำปุ๋ยเป็นส่วนประกอบ อีกทั้งยังมีอาวุธในครอบครองเป็นจำนวนมาก และเป็นสมาชิกคลับยิงปืนด้วย

อย่างไรก็ตาม ดูเหมือนว่าข้อมูลของนายเบรวิกบนโลกออนไลน์จะมีอยู่น้อยมากในเว็บไซต์ทวิตเตอร์นั้น นายเบรวิกเคยโพสต์ข้อความอ้างนักปรัชญาไว้เพียงประโยคเดียวว่า

“เพียงพลังของคนหนึ่งคนที่มีความยึดมั่น นั้นก็เพียงพอเท่ากับพลังของคนที่มีความอยาก 1 แสนคน”

แน่นอนพลังแค่คนคนเดียวก็สามารถสร้างความเสียหายครั้งรุนแรงได้ ดังที่ตำรวจนอร์เวย์ได้ยอมรับว่า มืดแปดด้านจริงๆ ไม่รู้ว่านายเบรวิกโผล่มาจากที่ไหน ไม่เคยมีประวัติอาชญากรรมแต่อย่างใด ขณะที่สื่อมวลชนของนอร์เวย์รายงานว่า ที่นายเบรวิกสามารถก่อเหตุก่อการร้ายได้แบบ “โชว์เดี่ยว” ได้นั้น เป็นเพราะว่าเคยตั้งบริษัทเกษตรปลูกผักมาก่อน ทำให้มีปุ๋ยจำนวนมากไว้ในครอบครอง ซึ่งถือว่าเป็นส่วนผสมสำคัญของการผลิตระเบิด

“เขาไม่เคยปรากฏอยู่บนจอเรดาร์ของเรามาก่อน ไม่เคยเคลื่อนไหวร่วมกับกลุ่มนีโอนาซี ในนอร์เวย์มาก่อนด้วย” ตำรวจนอร์เวย์ผู้หนึ่งกล่าว

กรณีของนายเบรวิกนั้นได้ทำให้นักวิเคราะห์หลายคนหวนรำลึกไปถึงมือระเบิดชาวอเมริกันอย่างนายทิโมธี แมคไวจ์ ชาวอเมริกันที่เป็นพวกหัวรุนแรงขวาจัด ลงมือถล่มอาคารสำนักงานเมืองโอคลาโฮมา ซิตี ในรัฐโอคลาโฮมา โดยก่อเหตุเพียงลำพังเมื่อปี 1995 ครั้งนั้นมีผู้เสียชีวิตไปถึง 168 คน

และในครั้งนี้จะกล่าวว่าเป็นเหตุโอคลาโฮมาแห่งยุโรปก็ไม่ผิดนัก

นอกเหนือจากภัยก่อการร้ายแล้ว ตำรวจทั่วยุโรปตะวันตกเองก็กำลังวิตกกังวลใจไม่น้อยกับกระแสความรุนแรงจากกลุ่มฝ่ายขวาจัดที่กำลังสั่งสมพลังมากขึ้นเรื่อยๆ จากความเกลียดชังมุสลิม และความเกลียดชังชาวยิว ไปตลอดจนความเกลียดชังต่อแรงงานอพยพ โดยมีความยากลำบากทางเศรษฐกิจที่ทำให้กลุ่มฝ่ายขวากำลังขยายแนวร่วมได้มากขึ้นและรุนแรง ไม่แพ้กลุ่มก่อการร้ายในโลกมุสลิม

อย่างไรก็ตาม แม้จากข้อมูลเบาะแสเท่าที่มีในขณะนี้จะบอกได้เพียงแต่ว่านายเบรวิกจะวางแผนก่อเหตุเพียงลำพัง แต่ตำรวจก็ยังไม่ปักใจเชื่อ จนนำไปสู่คำถามสำคัญอีกหนึ่งคำถามที่ว่า มีคนอื่นๆ ร่วมอยู่ด้วยหรือไม่

ทั้งนี้ ย้อนกลับไปตามข้อมูลของสำนักงานตำรวจสากล (อินเตอร์โปล) เมื่อปี 2010 เคยระบุไว้ว่า ไม่มีรายงานลัทธิก่อการร้ายโดยฝ่ายขวาจัดบนแผ่นดินยุโรป

อย่างกลุ่มนีโอนาซี ซึ่งเป็นกลุ่มขวาจัดต่อต้านชาวต่างชาติในยุโรป และได้ก่อเหตุร้ายมาหลายครั้ง ไม่ว่าจะจี้ ปล้น หรือฆาตกรรมในภูมิภาคสแกนดิเนเวียนั้นก็เคยเคลื่อนไหวอย่างหนักในช่วงทศวรรษที่ 90 เท่านั้น และก็เงียบหายไปนานแล้ว เพราะว่ากลุ่มเหล่านี้ไม่มีใครขึ้นมาเป็นผู้นำกลุ่มอย่างจริงๆ จังๆ นัก

แต่นั่นเป็นข้อมูลเก่าของปี 2010 เท่านั้น

ทางด้าน ไมเคิล ไวน์ ผู้อำนวยการด้านกิจการระหว่างประเทศ และกิจการรัฐ ซึ่งเป็นหน่วยงานของชาวยิวในอังกฤษ ได้วิเคราะห์ว่า กลุ่มฝ่ายขวาในยุโรปเริ่มรุนแรงขึ้นมาในช่วงปี 2006 เช่นกลุ่มรักชาติแห่งอังกฤษเพื่อการต่อสู้ของคนขาว (เพาเวอร์) นั้นมีอุดมคติสำคัญก็เพื่อการปกป้องค่านิยมของยุโรปเอาไว้ซึ่งกลุ่มเหล่านี้ได้รับความนิยม และการสนับสนุนมากขึ้นเรื่อยๆ ในโครเอเชีย เนเธอร์แลนด์ นอร์เวย์ โปแลนด์ เซอร์เบีย สวิตเซอร์แลนด์ สโลวีเนีย และสวีเดน

ส่วนทางด้านสำนักงานความมั่นคงแห่งสวีเดนเองก็ยอมรับว่า ได้เกิดกลุ่มที่เรียกตัวเองว่า “พลังคนขาว” กำลังก่อตัวขึ้นเป็นเครือข่าย และแสดงทัศนะแบบหัวรุนแรง และก็มีแผนการที่จะก่อความรุนแรงเพื่อผลทางการเมืองด้วย

และในนอร์เวย์เองนั้น สำนักงานด้านความมั่นคงแห่งตำรวจนอร์เวย์ ก็เคยออกรายงานภาพรวมไว้ในเดือน ก.พ.ปีนี้ว่า เริ่มเห็นภาพความผิดปกติมากขึ้นในนอร์เวย์ โดยที่กลุ่มขวาจัดกำลังเริ่มเพิ่มระดับการเคลื่อนไหวมากขึ้น

“กลุ่มหัวรุนแรงขวาจัดมีการติดต่อกับกลุ่มขวาจัดในสวีเดน และในที่อื่นๆ ของยุโรป เช่น ในรัสเซียด้วย”