ญี่ปุ่นครบเครื่อง ตอนที่ 23

อัญมณีที่คนส่วนใหญ่มีไว้ในครอบครองก็มักจะเป็นเพชร โดยเฉพาะคุณสุภาพสตรี

เพชรนี่เป็นเหมือนอัญมณีคู่กายเลยก็ว่าได้ จึงมีความรู้เรื่องการดูเพชรกันมากกว่าอัญมณีชนิดอื่นๆ สำหรับคุณลักษณะเด่นที่ใช้ประเมินค่าของเพชรเม็ดนั้นมี 4 ประการคือ น้ำหนัก (Carat) สี (Color) ความสะอาด (Clarity) และการเจียระไน (Cut) หรือเรียกกันสั้นๆ ว่า 4C แต่สำหรับไข่มุกแล้ว ผมคิดว่ามีไม่มากนักที่ทราบว่าเขานำคุณลักษณะใดบ้างมากำหนดมูลค่า วันนี้ก็เลยมาใช้หนี้ที่ติดคุณผู้อ่านไว้ตั้งแต่สัปดาห์ที่แล้ว การประเมินมูลค่ามุกจะประกอบด้วย รูปทรง รูปทรงที่มีมูลค่ามากที่สุดก็ต้องเป็นทรงกลม เพราะนำไปทำเครื่องประดับได้ง่าย ถัดมาก็เป็นขนาด ยิ่งใหญ่ยิ่งแพง ถัดมาคือความเงางาม ถ้าเงาวับระดับเดียวกับกระจกนี่แพงระยับตามความเงาเลยครับ สุดท้ายคือความเนียนของผิวไข่มุก ท่านผู้อ่านคงเคยได้ยินวลี ผิวเปล่งปลั่งดั่งไข่มุก บ้างนะครับ ที่มาก็มาจากผิวนอกของไข่มุกจริงๆ ที่ยิ่งเนียนก็ยิ่งแพง ผมก็เพิ่งมาทราบเอาตอนที่มาเกาะไข่มุกมิกิโมโตะนี่แหละครับ

บรรดาคุณลักษณะที่ผมว่ามานั้น มันกำหนดได้ยากจริงๆ เพราะไข่มุกแม้จะเป็นมุกเลี้ยงแต่ก็ลอกเลียนกระบวนการเกือบเหมือนธรรมชาติทุกอย่าง ทบทวนความเข้าใจให้ท่านผู้อ่านที่ไม่เคยไปชมฟาร์มมุกให้ทราบก่อนละกัน ไข่มุกเกิดจากเม็ดทราย เม็ดกรวด กระดูกปลา หรือเศษฝาหอยขนาดเล็กที่บังเอิญหลุดเข้าไปในตัวหอย และก็บังเอิญอีกว่าหอยมันไม่สามารถส่งมันกลับออกมาได้ เพราะมือก็ไม่มี เท้าก็ไม่มี มีแต่ตัวและอวัยวะภายใน วิธีเดียวที่จะบรรเทาได้ คือ ปล่อยสารชนิดหนึ่งเรียกว่า Narce มาเคลือบวัตถุแปลกปลอมให้เรียบลื่นเพื่อลดความระคายเคือง ทำแบบนี้นานๆ เข้า จากกรวดหินดินทรายที่ไร้ค่าก็กลับกลายเป็นไข่มุกเม็ดงาม วันดีคืนดีมีคนไปงมหอยขึ้นมาเป็นอาหาร แกะฝาหอยออกมาเจอไข่มุกเปล่งประกายอยู่ข้างในก็เลยเป็นเรื่อง แต่จนแล้วจนรอดก็ไม่เคยมีใครไปกำหนดได้ว่า หอยทุกตัวที่งมขึ้นมาได้จะมีมุกทุกครั้งไป จวบจนกระทั่ง คุณโคคิชิ มิกิโมโตะ เริ่มลงมือเลี้ยงหอยมุกด้วยตัวเอง ลองผิดลองถูก จนในที่สุดได้พบว่า หอยที่สามารถผลิตไข่มุกที่มีคุณสมบัติที่ดีที่สุดต้องเป็น หอยอะโกยะ (Akoya Oyster) เท่านั้น เพราะหอยอะโกยะเป็นหอยขนาดไม่ใหญ่มาก แต่ให้มุกที่กลมเกลี้ยงและมีประกายมากกว่ามุกจากหอยชนิดอื่น ตั้งแต่นั้นมาโลกของเราถึงมีไข่มุกมากพอที่จะมาทำเครื่องประดับให้คุณผู้หญิงได้สวมใส่จนทุกวันนี้

แต่มุกไม่ใช่เพชร จึงไม่สามารถไปเจียระไนให้มีเหลี่ยมมีมุมสะท้อนความแวววาวได้ หอยมันปั้นของมันมาอย่างไรก็ได้ตามนั้น มุกที่ได้มาจากการเลียนวิถีทางธรรมชาติจึงไม่ใช่มุกที่มีคุณภาพทุกเม็ดเช่นเดียวกัน ผิดกับไข่มุกเทียมที่ใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์สร้างขึ้นจึงสามารถกำหนดคุณลักษณะทุกอย่างได้ แต่สิ่งเดียวที่กำหนดให้เป็นไม่ได้คือความเป็นไข่มุก เพราะคุณลักษณะเด่นเฉพาะตัวของไข่มุกคือ ไข่มุกแต่ละเม็ดจะไม่เหมือนกันเลย เทียบง่ายๆ เหมือนกับคนทุกคนมีลายนิ้วมือไม่เหมือนกัน หอยแต่ละตัวมันก็ผลิตไข่มุกออกมาไม่เหมือนกัน บางท่านอาจจะสงสัยว่า แล้วถ้าหอยตัวเดียวกันจะผลิตไข่มุกเม็ดที่ 2 ออกมาเหมือนกันไหม อันนี้ตอบไม่ได้จริงๆ ครับ เพราะทันทีที่เราเอามุกออกมาจากตัวหอย นั่นหมายถึงเราจบชีวิตของมันลงไปด้วย แนวคิดนี้จึงไม่สามารถพิสูจน์ทราบได้ และเพราะเอกลักษณ์นี้แหละครับ คุณโทมัส อัลวา เอดิสัน ถึงบอกคุณมิกิโมโตะว่า 2 สิ่งที่เขาสร้างไม่ได้ในห้องทดลองของเขาคือ เพชรและไข่มุก

และเพื่อจัดลำดับคุณค่าของไข่มุก ทางมิกิโมโตะจึงได้สร้างมาตรวัดคุณค่ามุกไว้ตามลำดับ จากดีที่สุดที่เกรด AAA, AA, A+, A และ A1 เป็นคุณภาพต่ำที่สุดที่จะนำมาทำเครื่องประดับได้ เม็ดไหนดีมากดีน้อยวัดกันที่ 2 เงื่อนไขคือ ความเงางาม (Luster) และความเนียน (Surface) แต่สำหรับมิกิโมโตะ เขาเลือกเอาเฉพาะมุกใน 4 เกรดแรกมาใช้ทำเครื่องประดับเท่านั้น และทราบไหมครับว่า 4 เกรดแรกนั้นคิดเป็นจำนวนแค่ 5% ของมุกทั้งหมดที่ผลิตได้ คิดง่ายๆ ลงทุนไป 100 เอามาใช้ได้เพียงแค่ 5 เพราะอย่างนี้แหละครับ มุกดีถึงมีราคาแพง แล้วมุกที่ต่ำกว่ามาตรฐานไปอยู่ที่ไหน คำตอบคือ ก็พวกข้าวของเครื่องใช้ที่เอามุกมาประดับเพื่อเพิ่มมูลค่า เช่น ปากกา ที่ทับกระดาษ ที่คั่นหนังสือ หรือของที่ระลึก เป็นต้น

ทั้งไข่มุกแบบเป็นเม็ดๆ เครื่องประดับที่ทำจากไข่มุกตั้งแต่ สร้อย แหวน ต่างหู ฯลฯ รวมทั้งของที่ระลึกที่ใช้มุกเป็นส่วนประกอบ สามารถหาซื้อได้ที่ Pearl Plaza บนเกาะไข่มุกนั่นแหละครับ ครบวงจรเลย ชมอามะงมหอย แล้วไปชมวิธีการให้ได้มาซึ่งไข่มุก วิธีตรวจสอบไข่มุก คุณลักษณะต่างๆ ของไข่มุก ไปจนถึงเครื่องประดับชิ้นเอกและงานประติมากรรมประดับมุกใน Pearl Museum ยั่วน้ำลายจนได้ที่แล้วมาเสียเงินซื้อด้วยความเต็มอกเต็มใจ ใครเอาไปเป็นตัวอย่างการทำธุรกิจก็คงเยี่ยม กลัวแต่จะเน้นขายอย่างเดียว ยุคนี้สมัยนี้มันไม่ได้แล้วครับ มันต้องค่อยๆ ปู มันต้องมีสตอรี เล่าเรื่องให้ลูกค้าเห็นความตั้งใจในการทำธุรกิจของท่าน ถ้าทำได้แบบนี้ ธุรกิจไปได้ดีแน่นอนครับ