ถอยคนละก้าว! ‘จะนะ’ เดือด ม็อบ 2 ฝ่ายปะทะความคิดก่อน ครม.สัญจร

โครงการนิคมอุตสาหกรรมจะนะ จังหวัดสงขลา กลับมาเป็นประเด็นที่สาธารณชนให้ความสนใจอีกครั้งในช่วงปลายเดือนสิงหาคม 2569 ท่ามกลางการเตรียมจัดการประชุมคณะรัฐมนตรีนอกสถานที่ โดยปรากฏความเคลื่อนไหวของภาคประชาชนในพื้นที่ซึ่งแบ่งออกเป็นสองกลุ่มที่มีจุดยืนแตกต่างกันอย่างชัดเจน ทั้งกลุ่มที่ต้องการคัดค้านและกลุ่มที่พร้อมสนับสนุนโครงการ

เครือข่ายจะนะรักษ์ถิ่นได้เตรียมจัดเวทีเสวนาทางวิชาการ ณ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เพื่อประเมินสถานการณ์และเตรียมยื่นข้อเรียกร้องต่อนายกรัฐมนตรี ในขณะที่กลุ่มชุมชนจะนะต้นแบบได้รวมตัวกันเพื่อยื่นหนังสือสนับสนุนโครงการ โดยมีเงื่อนไขสำคัญว่าการพัฒนาจะต้องเปิดโอกาสให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางอย่างแท้จริง หาไม่แล้วก็พร้อมที่จะเปลี่ยนจุดยืนเป็นฝ่ายคัดค้านได้เช่นกัน

สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงจุดปะทะทางความคิดระดับโครงสร้าง ระหว่างความต้องการพัฒนาเศรษฐกิจระดับภูมิภาค กับการสงวนรักษาทรัพยากรธรรมชาติและวิถีชีวิตดั้งเดิมของชุมชน รัฐบาลจึงเผชิญกับความท้าทายในการบริหารจัดการความขัดแย้งทางความคิด เพื่อป้องกันไม่ให้ลุกลามไปสู่การเผชิญหน้าบนท้องถนนดังที่เคยเกิดขึ้นในอดีต

ในแง่ของกระบวนการเชิงนโยบาย โครงการนี้ได้ผ่านการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ (SEA) ซึ่งใช้งบประมาณกว่า 30 ล้านบาท และใช้เวลาศึกษาถึง 4 ปี โดยครอบคลุมผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกว่า 7,000 คน ซึ่งผลการศึกษาดังกล่าวได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีแล้ว กระบวนการนี้ถือเป็นเครื่องมือสำคัญในการวางกรอบการพัฒนาพื้นที่อย่างเป็นระบบ

อย่างไรก็ตามการผ่านเกณฑ์ประเมินระดับยุทธศาสตร์ ไม่ใช่ใบเบิกทางให้ผู้ประกอบการสามารถก่อสร้างโรงงานได้ในทันที ทุกโครงการย่อยยังคงต้องปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะการจัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) เพื่อพิจารณาความเหมาะสมตามขนาดและประเภทของอุตสาหกรรม

ท้ายที่สุดอนาคตของโครงการนิคมอุตสาหกรรมจะนะจะเป็นบททดสอบสำคัญของภาครัฐ ในการสร้างสมดุลระหว่างการส่งเสริมการลงทุนที่มีมูลค่ามหาศาล กับการปกป้องระบบนิเวศ การตัดสินใจในระยะต่อไปจึงต้องอาศัยความโปร่งใส การเคารพหลักนิติธรรม และการยอมรับจากประชาชนในพื้นที่เป็นกุญแจสำคัญ