นักวิชาการ มธ. ชี้น้ำมันไม่ขาด แต่ราคาพุ่ง แนะรัฐปรับนโยบาย

นักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์พลังงานชี้ สถานการณ์ราคาน้ำมันโลกมีแนวโน้มปรับตัวสูงขึ้นจากความตึงเครียดในตะวันออกกลาง แต่ไม่น่าจะเกิดภาวะขาดแคลน เนื่องจากยังมีแหล่งผลิตและเส้นทางขนส่งอื่นทดแทนได้ พร้อมเสนอให้รัฐบาลไทยปรับมาตรการรับมือให้ตรงจุดมากขึ้น แทนการพยุงราคาน้ำมันแบบทั่วหน้า

 

รศ.ดร. ภูรี สิรสุนทร อาจารย์คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เปิดเผยว่า ราคาน้ำมันดิบโลกที่ปัจจุบันอยู่ราว 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล มีโอกาสปรับเพิ่มขึ้นไปถึงประมาณ 140 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล แต่ไม่น่าจะพุ่งแตะระดับ 200 ดอลลาร์ตามที่มีการคาดการณ์ในบางฝ่าย เนื่องจากประเทศต่าง ๆ จะพยายามรักษาเสถียรภาพของตลาดพลังงานโลก

 

หนึ่งในมาตรการสำคัญคือการที่ International Energy Agency (IEA) มีมติปล่อยน้ำมันสำรองฉุกเฉินสู่ตลาดโลกจำนวน 400 ล้านบาร์เรล ซึ่งถือเป็นการระบายน้ำมันสำรองครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ เพื่อช่วยรักษาสมดุลด้านอุปทานและลดแรงกดดันต่อราคาพลังงาน

 

สำหรับความกังวลเรื่องการขาดแคลนน้ำมัน นักวิชาการระบุว่า แม้ตะวันออกกลางจะเป็นแหล่งผลิตน้ำมันสำคัญคิดเป็นประมาณหนึ่งในสามของโลก และมีเส้นทางขนส่งหลักอย่าง Strait of Hormuz แต่ยังมีเส้นทางและท่าเรือทางเลือกที่สามารถรองรับการขนส่งได้ เช่น Cape of Good Hope รวมถึงท่าเรือสำคัญในภูมิภาคอย่าง Fujairah Port ในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ Yanbu Port ในซาอุดีอาระเบีย และ Sohar Port ในโอมาน อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนเส้นทางขนส่งจะทำให้ต้นทุนเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ราคาน้ำมันสูงขึ้นตามไปด้วย

 

ในกรณีของประเทศไทย ปัจจุบันยังมีน้ำมันสำรองรวมเพียงพอต่อการใช้งานประมาณ 95 วัน แบ่งเป็นน้ำมันสำรองในประเทศที่พร้อมใช้ได้ราว 39 วัน น้ำมันที่อยู่ระหว่างการขนส่งอีกประมาณ 26 วัน และปริมาณที่ได้ยืนยันการจัดหาแล้วจากแหล่งต่าง ๆ อีกประมาณ 30 วัน

 

แม้รัฐบาลจะดำเนินมาตรการประหยัดพลังงาน เช่น ส่งเสริมการทำงานจากที่บ้าน (Work from Home) และใช้กลไกของ สำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง เพื่อช่วยพยุงราคาน้ำมัน แต่นักวิชาการมองว่ามาตรการดังกล่าวยังไม่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างเต็มที่ และการอุดหนุนราคาน้ำมันอาจไม่เกิดประโยชน์สูงสุด

 

ทั้งนี้ เสนอให้รัฐบาลดำเนิน 4 มาตรการสำคัญ ได้แก่

 

1.ปรับโครงสร้างราคาน้ำมันให้สะท้อนต้นทุนจริง

 

2.พิจารณาปรับลดหรือยกเว้นภาษีสรรพสามิตน้ำมันในช่วงวิกฤติพลังงาน

 

3.สำรวจข้อมูลการใช้พลังงานของครัวเรือน เพื่อออกมาตรการช่วยเหลือแบบมุ่งเป้าเฉพาะกลุ่มที่ได้รับผลกระทบจริง

 

4.เร่งส่งเสริมการใช้พลังงานทางเลือก เพื่อลดการพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันจากต่างประเทศ

 

รศ.ดร. ภูรี ยังเตือนว่า หากรัฐต้องออกมาตรการกู้เงินเพิ่มเติมเพื่ออุดหนุนราคาพลังงาน โดยให้กระทรวงการคลังค้ำประกัน อาจทำให้ภาครัฐต้องแบกรับภาระทางการคลังในระยะยาว โดยเฉพาะหากสงครามยุติและราคาน้ำมันโลกปรับลดลง แต่ประเทศไทยยังต้องชำระหนี้ที่เกิดจากการพยุงราคาน้ำมันต่อไป

 

นอกจากนี้ แนวคิดให้ภาคเอกชนร่วมสนับสนุนกองทุนน้ำมัน อาจพิจารณาใช้มาตรการภาษีกำไรส่วนเกิน หรือ Windfall Tax กับบริษัทพลังงานที่มีกำไรสูงผิดปกติในช่วงวิกฤติ แต่การใช้เครื่องมือดังกล่าวต้องดำเนินการอย่างรอบคอบและเป็นมาตรการชั่วคราว เพื่อไม่ให้กระทบต่อความเชื่อมั่นของภาคเอกชนและนักลงทุนในระยะยาว.