ฝ้ายทอมือลุคใหม่ ดีไซน์สนุก ก่อนบุกเวทีโลก

วันที่ 04 พ.ค. 2554 เวลา 07:55 น.
ก่อนอ่านเรื่องนี้ต้องปรับใจให้สนุก แล้วโยนความคิดเก่าๆ เรื่องผ้าไทยทิ้งไป ความคิดเรื่องผ้าไทยสำหรับคนไทยเป็นอย่างไรน่ะหรือ

โดย...วันพรรษา อภิรัฐนานนท์

ก่อนอ่านเรื่องนี้ต้องปรับใจให้สนุก แล้วโยนความคิดเก่าๆ เรื่องผ้าไทยทิ้งไป ความคิดเรื่องผ้าไทยสำหรับคนไทยเป็นอย่างไรน่ะหรือ ขอเชิญพบกับโพลสำรวจแนวคิดเรื่องผ้า ที่มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาเศรษฐกิจการพาณิชย์ หรือไอเบิร์ด (Institute of Business Economic Research and Development FoundationIBERD) ทำการสำรวจมุมมองคนเมืองที่มีต่อผ้าฝ้ายทอมือ ก่อนที่พวกเขาจะเริ่มโปรเจกต์ระดับชาติ ผลักดันฝ้ายทอมือสู่เวทีสากล ตามติดผ้าไหมไทยในเวทีโลก

สิ่งดีๆ ที่ดูลึกลับ

ว้าว! เป็นโจทย์ที่ยากไม่น้อยเลยนะ สำหรับคนทำผ้าที่ต้องตอบโจทย์ในการเข้าถึงและสัมผัสได้ และก่อนจะไปให้ถึงเวทีโลก อันดับแรกต้องทะลุผ่านเสียก่อนกับโจทย์ความเป็นสากลของผ้า นั่นหมายถึงความรู้สึกและการเข้าถึงซึ่งฝ้ายทอมือของคนไทยเองต้องเปลี่ยนไป ไอเบิร์ดเป็นมูลนิธิที่มีจุดประสงค์ในการต่อยอดผ้าไหมผ้าฝ้ายทอมือในคลังของศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพเกาะเกิด ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ สิ่งแรกที่ไอเบิร์ดทำคือการนำผ้าทอมือของโครงการศิลปาชีพฯ มาตัดเย็บด้วยลุคใหม่ สไตล์ใหม่

คอลเลกชันนำร่อง “MYSTIQUE” Spring/Summer 2011 ได้แรงบันดาลใจจากคนเมืองเอง ที่เห็นฝ้ายทอมือเป็นสิ่งลึกลับจับต้องยาก คอลเลกชันนำเสนอในสไตล์ของยูนิฟอร์ม หรือชุดเครื่องแบบที่เน้นการตอบสนองต่อวิถีชีวิตของเหล่าเออร์บันนิสตา หรือคนเมือง ซิตีซิตี ที่ไม่หยุดนิ่ง ดีไซเนอร์ฝีมือดีถูกดึงเข้ามา ณัฐวัฒน์ สีวะรา ผู้คร่ำหวอดในวงการผ้าทอมือไทย MYSTIQUE อวดโฉมบนเวทีแรกที่ Royal Pavillion ในงานแสดงสินค้าแฟชั่นและเครื่องหนังปี 2554 : Biff & Bil 2011 ที่เมืองทองธานี ปลายเดือน เม.ย.ที่ผ่านมา

“ผ้าฝ้ายทอมือ...คนไทยลืมไปเรียบร้อยแล้ว นี่คือโจทย์ที่เราได้รับด้วยฝีมือธรรมชาติ และพื้นของผ้าที่ออกจะมอญๆ นิดนึง เราก็มานั่งคิดกันว่า ผ้ามันเชยนิดๆ อยู่นะ จะทำไง จะปรับให้ร่วมสมัยมากขึ้น ให้ผ้ามีลูกเล่น และมีมูลค่าเพิ่มขึ้น” ณัฐวัฒน์ กล่าว

ทำแล้วก็ไม่ยาก ณัฐวัฒน์ใช้เทคนิคการพิมพ์ หรือดิจิตอลพรินต์ เป็นการใช้เอ็มบรอยเดอรี หรือการปักลวดลายลงบนผืนผ้า เปลี่ยนเทกซ์เจอร์ผิวสัมผัสน่าสนใจขึ้น สีสันดีขึ้น คุณสมบัติของฝ้ายระบายอากาศได้ดีอยู่แล้ว เนื้อสวยงาม สามารถทำได้ทุกรูปแบบ ตั้งแต่ชุดค็อกเทล เดรส ราตรีสั้น ราตรียาว ทำได้ทุกอย่าง โจทย์ถัดมาคือทำอย่างไรจึงจะกระจายผ้าที่มีอยู่ในคลังผ้าออกไปได้เร็วและง่ายที่สุด คำตอบคือชุดยูนิฟอร์ม เวทีแรกจึงเน้นรูปแบบของชุดเครื่องแบบ ในสไตล์ที่ใส่ได้ประจำ ดีไซน์คิดถึงความเป็นชุดที่ใส่ได้และเคลื่อนไหวได้ง่าย

Global Link Loco Reach

เพราะดีไซเนอร์อยากนำเสนอในแนวของเออร์บันสไตล์ ยูนิฟอร์มจึงมีรูปแบบความเป็นแฟชั่นอยู่ในตัว สอดร้อยไปกับชีวิตผู้สวมใส่ ทำกิจกรรมนานาตั้งแต่เช้ายันเย็น จรดมืดค่ำ เพราะนอกจากจะใส่ทำงานก็ปาร์ตี้ได้ด้วย จะเห็นว่ามีลักษณะความเป็นชีวิตคนเมือง ไม่ได้หรูมาก จนเป็นสินค้าระดับสูง แต่เป็นสินค้าที่ทุกคนจับต้องได้ ราคาไม่สูงเกินไป ผ้าฝ้ายจริงๆ เมตรละไม่เกิน 120 บาท ถ้าเป็นเดรสสั้นไม่น่าเกิน 600 บาท ส่วนค่าตัดเย็บอยู่ที่ 1,500-2,000 บาท ไม่แพงเลยใช่ไหม

“เราอยากจุดไฟให้คนเห็นว่า ฝ้ายทอมือไม่ได้เชยอย่างที่คิด มันทำได้ทุกรูปแบบถ้าถูกนำไปใช้กับสิ่งที่น่าสนใจ เดย์แวร์ได้ หรูได้ ไม่มีข้อจำกัด” ณัฐวัฒน์ เล่า สำหรับสีก็สามารถ เพราะเยอะไปหมด ด้วยเทคโนโลยีดิจิตอลพรินต์ ประกอบกับฝ้ายมีคุณสมบัติในการรับสีอยู่แล้ว เพราะฉะนั้นก็ย้อมเร็วย้อมร้อนได้สุดๆ มนต์เสน่ห์คือเรื่องเล่าของผ้าฝ้ายทอมือจากแต่ละภาค ที่มีเสน่ห์แตกต่างกันไป ความหนาความบางถูกนำมาเลือกใช้ได้หลากหลาย

ดร.วีระศักดิ์ โควสุรัตน์ ประธานไอเบิร์ด กล่าวว่า ความคิดรวบยอดในเรื่องปฏิบัติการผ้าฝ้ายทอมือไทย ก็คือ Global Link Loco Reach หรือการต่อยอดสู่สากลจากเนื้อแท้พื้นฐานแบบไทยๆ นำเรื่องราวจากท้องถิ่นไทยบอกเล่าสู่นานาชาติ สตอรีที่ขายได้และมีคนซื้อ ก็คือเรื่องราวความงดงามที่ซ่อนและแสดงไว้ในผืนผ้าฝ้าย เรื่องราวที่บอกผ่านการทอมือ และฝีมือของชาวบ้านผู้ยากไร้ทั่วแผ่นดิน คือความงดงามของน้ำพระราชหฤทัยในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ที่ทรงรับซื้อผ้าทุกชิ้นจากชาวบ้านทุกคนมาเป็นระยะเวลาหลายสิบปี คือความมุ่งมั่นของพระองค์ที่จะทรงสนับสนุนช่วยเหลือพสกนิกร

ในผืนผ้ามีความงาม

ดร.วีระศักดิ์ เล่าว่า สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ทรงมีคลังผ้าขนาดใหญ่ หรือที่เรียกกันว่า คลังผ้าศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพเกาะเกิด จ.พระนครศรีอยุธยา ผ้าในคลังทุกชิ้นทรงรับซื้อจากราษฎร สนับสนุนประชาชนที่ยากจนให้มีรายได้เสริม ขณะเดียวกันก็สืบสานวิถีชีวิตดั้งเดิม รวมทั้งวัฒนธรรมที่ซ่อนอยู่ในลายผ้า สิ่งที่ไอเบิร์ดทำ คือการนำผ้าเหล่านี้มาพัฒนาต่อยอด ไม่ได้ขายชิ้นผ้า แต่ขายดีไซน์ โดยจะเริ่มจากตลาดในประเทศก่อนบุกตลาดต่างประเทศ ในแบบเดียวกับที่ไหมไทยเคยทำได้ สัญญาณดีทีเดียว เพราะฝ้ายทอได้รับความสนใจจากดีไซเนอร์ชั้นสูง ไม่ว่าจะเป็น วิเวียน เวสต์วูด หรือดีไซเนอร์เฮาส์ระดับโลกอย่าง เฟนดิ ที่ติดต่อเข้ามาแล้ว

คนจำนวนมากเข้าใจว่า คงมีแต่ผ้าไหมเท่านั้นที่เป็นงานศูนย์ศิลปาชีพ ทั้งที่ในความเป็นจริง สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงรับซื้อทั้งผ้าไหมและผ้าฝ้าย

จากนี้ไปคือกลยุทธ์ฝ้ายทอมือที่จะบุกทำตลาดมากขึ้น ฝ้ายเป็นผ้าใส่สบาย รักษาง่าย ซักรีดด้วยวิธีธรรมดา คนทำงานไม่รู้สึกเป็นภาระ ต้นทุนถูกกว่าไหม อีกอย่างคือคอตตอนหรือฝ้ายที่เป็นที่ยอมรับของคนสวมใส่ทั่วโลก การทำตลาดจะง่ายกว่า ไอเบิร์ดจะเน้นที่ตลาดคนชั้นกลางทั่วไป ยูนิฟอร์มและตลาดสากล

“ผ้าแต่ละผืนบอกเล่าถึงความเป็นไปในประเทศนี้ ชายผ้าด้านหนึ่งเกี่ยวเนื่องด้วยสถาบันสูงสุด ซึ่งเอื้อมพระหัตถ์ลงมา และชายผ้าอีกด้านหนึ่งคือประชาชนผู้ยากไร้ของพระองค์ คลังผ้าและโครงการทั้งหมดของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ คือ ความงดงามแห่งพระราชหฤทัย ที่ทรงทำเพื่อพสกนิกรมาอย่างต่อเนื่องและยาวนานเป็นสิบๆ ปี โครงการของท่านไม่ใช่โครงการทำสนุก แต่เป็นโครงการที่ต้องมุ่งมั่นและทุ่มเท หากใครได้สัมผัสกับผืนฝ้ายทอมือ เชื่อว่าจะได้สัมผัสซึ่งความงามของชิ้นงาน ความงามของลวดลาย และเรื่องราวที่อยู่ในนั้น รวมทั้งความงามในพระราชหฤทัยของพระองค์” ดร.วีระศักดิ์ กล่าว