เปิดฮาวทูสำคัญตรียมพนักงานสตาร์ทอัพอย่างไรให้พร้อมจะ IPO ไปกับองค์กร

การเปิดบริษัทสตาร์ทอัพนั้นแน่นอนว่าอย่างหนึ่งที่ Founder หรือผู้ก่อตั้งกิจการทุกคนต้องการก็คือการทำ Exit Strategy แล้วอะไรคือ Exit Strategy ?
 
"Exit strategy" คือแผนหรือวิธีการที่กำหนดขึ้นเพื่อออกจากการลงทุนหรือธุรกิจในอนาคต นั่นหมายความว่าเมื่อมีการลงทุนหรือเริ่มกิจการบางอย่างแล้ว เราจะต้องมีแผนที่จะนำเงินออก เพื่อให้ผลตอบแทนทางการเงินกับ Founder และพนักงาน โดยแผนยอดนิยมในการลงทุนที่ Founder มักจะทำกันก็มีหลายรูปแบบ ได้แก่
 
1.     Mergers and Acquisitions (M&A): ในบางกรณีสตาร์ทอัพอาจจะออกจากตลาดโดยการถูกซื้อโดยบริษัทใหญ่ ๆ ซึ่งอาจจะให้ผลตอบแทนทางการเงินให้กับผู้ก่อตั้งและนักลงทุน
 
2.     Initial Public Offering (IPO): IPO คือกระบวนการที่บริษัทเอกชนเสนอขายหุ้นให้กับสาธารณะครั้งแรก ซึ่งช่วยให้สตาร์ทอัพสามารถระดมทุนสำคัญและกลายเป็นบริษัทที่อยู่ในตลาดหลักทรัพย์
 
3.     Buyouts หรือ Management Buyouts (MBO): ในกระบวนการ Buyout นักลงทุนภายนอกหรือทีมผู้บริหารที่มีอยู่ในบริษัทจะซื้อส่วนที่สำคัญของบริษัท ซึ่งอาจนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเจ้าของและทิศทาง

ในกรณีนี้จะพูดถึงการทำ IPO เป็นหลัก ซึ่งเป็นกระบวนการที่ยาวนานและอาจมีความเจ็บปวด อาจจะย้อนแย้งกับวัฒนธรรมของชาวสตาร์ทอัพที่ต้องการให้เร็ว เพื่อให้เกิดการเติบโตแบบก้าวกระโดด และมีวัฒนธรรมในการให้ลองผิดลองถูก แต่เมื่อคุณจะ IPO ทุกอย่างต้องเป๊ะ ทีนี้จะทำยังไงล่ะมาลองดูกัน
 
การเตรียมพร้อมพนักงานสตาร์ทอัพสำหรับ IPO เป็นกระบวนการที่สำคัญที่ต้องให้แน่ใจว่าพนักงานเข้าใจถึงการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเมื่อกลายเป็นบริษัทในตลาดหลักทรัพย์ นี่คือขั้นตอนสำคัญในการเตรียมพร้อมพนักงานสตาร์ทอัพสำหรับ IPO
 
1. ขายฝันให้ไกลแล้วไปให้ถึง: การที่จะทำอะไรให้ยิ่งใหญ่นั้น เราต้องแชร์วิสัยทัศน์ของเราให้พนักงานภายในเราเชื่อก่อน ที่เรียกว่าขาย เพราะเค้าต้องซื้อ เพราะเมื่อพนักงานเราเชื่อมั่นแล้ว การไปถึงวัตถุประสงค์นั้นก็จะเป็นไปได้โดยง่าย โดยเฉพาะการเข้า IPO ซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือร่วมใจจากพนักงานทุกคน ดังนั้นเราต้องบอกก่อนว่าการทำสิ่งนี้มันมีประโยชน์อะไรให้เค้า เค้าได้อะไรกับการ IPO หรือการ IPO ทำให้ชีวิตเค้าดีขึ้นได้อย่างไร เพื่อให้ทุกคนมองจุดหมายร่วมกันว่าอยากไป IPO จริง ๆ ซึ่งก็ดูจะพูดง่าย ทำยากแต่พิ้งค์มีทริคแนะนำเล็ก ๆ น้อยดังนี้ค่ะ

•    สร้างวิสัยทัศน์ที่เข้าใจง่าย: สร้างวิสัยทัศน์ที่เข้าใจง่ายและโดดเด่น เพื่อให้ทุกคนในทีมเข้าใจและรู้สึกถึงความสำคัญของการทำงานของเรา
•    การสร้างความเชื่อแบบมี Roadmap: อธิบายถึงว่าเมื่อพนักงานเชื่อในเป้าหมายและมีส่วนร่วมในการเติบโต พวกเขาจะได้รับอะไรกลับมา เช่น เพิ่มรายได้ โอกาสพัฒนาอาชีพ และความรับผิดชอบในการนำทาง
•    ความเชื่อมั่นใน IPO: ชักชวนให้ทุกคนในทีมเข้าใจว่า IPO เป็นการกระตุ้นทางธุรกิจที่สามารถสร้างมูลค่าและโอกาสในการเติบโตของพนักงานและบริษัทได้อย่างมากมาย

2. สื่อสารและโปร่งใส: ให้ข้อมูลให้พนักงานทราบเกี่ยวกับกระบวนการ IPO และผลกระทบที่เกิดขึ้น ต้องมีความโปร่งใสในเรื่องเป้าหมายของบริษัท ความคาดหวัง และการเปลี่ยนแปลงในด้านการดำเนินงานหรือนโยบายต่าง ๆ โดยที่ไม่มีสูตรสำเร็จของการทำ แต่ควรทำอย่างสม่ำเสมอไม่ใช่ทำทีเดียวทั้งหมดแล้วเงียบหายไป เพราะว่าคนก็จะจำไม่ได้ว่าต้องทำอะไรบ้างควรบอก Road Maps ที่ชัดเจน แล้วต้องหาทางสื่อสารตลอดเวลาว่าวันนี้เราถึงไหนแล้ว
 
3. การศึกษาและฝึกอบรม: จัดเตรียมการสอนหรือ Workshop เพื่อช่วยให้พนักงานเข้าใจกระบวนการ IPO โดยเฉพาะบริษัทที่มีการแจกหุ้นให้กับพนักงาน ควรมีการฝึกอบรมเกี่ยวกับการคิดคำนวนราคา แล้วผลกำไร ยอดขายและผลประกอบการอื่น ๆ ที่มีผลต่อราคาหุ้น เพื่อให้เห็นเป้าหมายเดียวกันว่าจะต้องทำอย่างไรเพื่อจะไปถึงจุดมุ่งหมายในราคาหุ้นที่ทุกคนได้รับแล้วเจริญเติบโตมีราคาสูงขึ้น
 

4. ทำให้การ IPO สอดคล้องกับวัฒนธรรม และสร้างวัฒนธรรมให้สอดคล้องกับการทำ IPO: เนื่องจากองค์กรจะต้องมีการปรับเปลี่ยนตัวเองเป็นอย่างมากเพื่อรองรับกับกฎระเบียบต่าง ๆ เพื่อเข้า IPO ดังนั้นกระบวนการทำงานบางอย่างจะต้องถูกปรับให้มีโครงสร้างที่มีการสอบทานได้มากขึ้น เพราะต้องเปลี่ยนจากบริษัททั่วไปเป็นบริษัทที่อยู่ในตลาดหลักทรัพย์ ซึ่งอาจจะขัดใจต่อพนักงานหลาย ๆ คนที่เคยทำงานอย่างรวดเร็วและไม่มีความซับซ้อนมากนัก ดังนั้นต้องมีการพูดคุยให้เข้าใจว่าทำไมเราต้องทำอย่างนั้น เพื่อไม่ให้เกิดแรงต้านหรือการไม่ให้ความร่วมมือ
 
5. การศึกษาความเข้าใจเกี่ยวกับการเป็นเจ้าของหุ้น: อธิบายวิธีการเป็นเจ้าของหุ้น กำหนดตารางการได้รับสิทธิ์ และวิธีการให้พนักงานจัดการสิทธิ์หุ้นของตน และให้พนักงานตรวจสอบข้อมูลกับที่ปรึกษาด้านการเงินเพื่อทำความเข้าใจสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างเหมาะสม
 
6. ความเสี่ยงทางกฎหมายและการปฏิบัติตามกฎระเบียบ: สอนและเตือนพนักงานเกี่ยวกับความรับผิดชอบทางกฎหมายและการปฏิบัติตามกฎระเบียบที่เกิดขึ้น เมื่อเป็นบริษัทที่อยู่ในตลาดหลักทรัพย์ ซึ่งรวมถึงนโยบายการซื้อขายภายในและระเบียบอื่น ๆ ที่พวกเขาต้องปฏิบัติตาม โดยเฉพาะพนักงานบางตำแหน่งที่ได้รับรู้ข่าวสารภายในของบริษัทต้องสื่อสารให้เข้าใจว่ามีความเสี่ยงอย่างไร ในการเอาข่าวสารเหล่านั้นออกไปบอกบุคคลภายนอก หรือซื้อหุ้นหรือขายหุ้นก่อนที่ข่าวสารนั้นจะเป็นข่าวสาธารณะ
 
7. การฝึกอบรมสื่อและประชาสัมพันธ์: พนักงานบางคนอาจเป็นผู้แทนบริษัทในการพูดคุยกับสื่อมวลชน นักลงทุน หรือวิเคราะห์ จัดการฝึกอบรมสื่อเพื่อคนที่อาจต้องมาพูดคุยกับสื่อ นักลงทุน หรือวิเคราะห์
 
8. ประกาศและรับรู้ความสำเร็จแต่ละ Milestone: ทำให้พนักงานรับรู้และฉลองวันที่บริษัทสามารถพิชิตเป้าต่าง ๆ ได้สำเร็จ ในระหว่างการเตรียมพร้อม IPO ไม่ว่าจะประกาศถึงการทำงานหนักและความมุ่งมั่นของพนักงาน สร้างบรรยากาศการทำงานให้มีความคึกคักในการนับถอยหลังเพื่อเข้าสู่การ IPO
 
การเตรียมพร้อมพนักงานสตาร์ทอัพสำหรับ IPO จึงไม่ใช่เพียงแค่เหตุการณ์ครั้งเดียว แต่เป็นกระบวนการที่ต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่อง และคอยสื่อสารการอัปเดตและให้โอกาสให้พนักงานถามคำถามและแสดงความเห็น โดยให้พนักงานทราบอย่างชัดเจนและให้เกิดความสนุกสนานในการทำงาน โดยบริษัทสามารถนำทางการเปลี่ยนไปเป็นบริษัทที่อยู่ในตลาดหลักทรัพย์ได้อย่างราบรื่น และกำหนดทิศทางสู่ความสำเร็จในฐานะบริษัทที่อยู่ในตลาดหุ้นในตลาดสาธารณะได้

โดย: ณัฐธิดา สงวนสิน กรรมการผู้จัดการ และผู้ร่วมก่อตั้งบริษัท บัซซี่บีส์ จำกัด (Buzzebees) และ Guru ด้าน CRM & Digital Engagement Platform