การกวาดล้างครั้งต่อไป

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

ในอนาคต อะไรที่จะเข้ามากวาดล้าง หรือ Disruptive ธุรกิจต่างๆ อย่างมโหฬาร และทำให้เกิดการตกงานกันระนาว

คำตอบก็คือเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการพัฒนาของเทคโนโลยีหุ่นยนต์

เหตุผลที่จะทำให้หุ่นยนต์มาทดแทนคนมากขึ้น ก็คือการปรับค่าแรงไปเรื่อยๆ ขณะที่เทคโนโลยีหุ่นยนต์พัฒนามากยิ่งขึ้น จนต้นทุนการผลิตลดต่ำลง สวนทางกันโดยสิ้นเชิง

จริงอยู่แม้หุ่นยนต์ จะทำให้เกิดการสร้างงานใหม่ๆ แต่ทว่าเทียบ ไม่ได้กับอัตราการตกงานที่จะเกิดขึ้นจากการปลดคน

บริษัทวิจัยตลาด ในต่างประเทศ ฟอร์เรสเตอร์ รีเสิร์ช คาดการณ์ว่า หุ่นยนต์จะสร้างงานใหม่ 15 ล้านตำแหน่งในสหรัฐภายใน 10 ปีข้างหน้า หรือเท่ากับ 10% ของกำลังแรงงานทั้งประเทศ แต่ผลเสียก็คือ จะทำให้มีคนตกงาน 25 ล้านตำแหน่งในช่วงเวลาเดียวกัน

อีก 3 ปีนับจากนี้ จะเห็นผลกระทบจากการตกงาน โดยเมื่อกลางปีในการประชุม ในเวทีประชุมใหญ่ เวิลด์ อีโคโนมิก ฟอรั่ม ปรากฏข้อมูลว่า ภายในปี 2020 หุ่นยนต์จะทำให้เกิดภาวะตกงานมากกว่า 5 ล้านคน ใน 15 ประเทศพัฒนาแล้ว

อาชีพที่เสี่ยงตกงานกระจายไปทั่ว ตั้งแต่ เสมียนในสำนักงานกฎหมาย นักบัญชี นักกฎหมายหน้าใหม่ เซลส์แมน พนักงานบริการทางโทรศัพท์ นักข่าว คนขับรถ คนงานก่อสร้าง เพราะมีการนำระบบคอมพิวเตอร์ปัญญาประดิษฐ์ มาใช้แทนแรงงานคนอย่างเปี่ยมประสิทธิผล

กลุ่มที่น่ากังวลสุด และจะได้รับผลกระทบทันที เร็วกว่ากลุ่มอื่นคือ ผู้ใช้แรงงานระดับล่าง

รายงานของทำเนียบขาว ระบุว่า มีโอกาส 83% ที่ระบบอัตโนมัติจะแทนที่แรงงานที่มีค่าแรง 20 ดอลลาร์สหรัฐ/ชั่วโมง ส่วนแรงงานที่มีค่าแรง 30-40 ดอลลาร์/ชั่วโมง มีโอกาสถูกหุ่นยนต์แทนที่ 31% ส่วนแรงงานที่มีค่าแรง 40 ดอลลาร์/ชั่วโมง มีโอกาสถูกหุ่นยนต์แย่งงาน 4%

ไม่เพียงแต่ในต่างประเทศเท่านั้น ธนาคารแห่งประเทศไทย อยู่ระหว่างการศึกษาผลกระทบของการใช้เครื่องจักรกลและปัญญาประดิษฐ์ทดแทนแรงงาน โดยเฉพาะผลกระทบของแรงงานที่มีรายได้น้อยและมีทักษะไม่สูง

สาเหตุเนื่องจากการศึกษาล่าสุดของ ธนาคารชาติ เรื่อง เศรษฐกิจกระจายตัวมากขึ้นหรือไม่ ในมุมมองของตลาดแรงงาน พบว่า ลูกจ้างนอกภาคเกษตรกลุ่มรายได้ปานกลางตั้งแต่ 1-3 หมื่นบาท/เดือนขึ้นไป เป็นแรงงานที่มีทักษะ ยังมีการจ้างงานเพิ่ม มีโอกาสหางานใหม่

ในทางกลับกันลูกจ้างกลุ่มรายได้ต่ำกว่า 1 หมื่นบาท และสูงกว่า 3 หมื่นบาท/เดือน การจ้างงานลดลง

ยิ่งเฉพาะแรงงานที่มีรายได้ต่ำกว่า 1 หมื่นบาท ซึ่งเป็นกลุ่มแรงงานที่มีมากถึง 50% ของแรงงานนอกภาคเกษตร โอกาสที่จะหางานใหม่มีน้อยที่สุด จากการนำเครื่องจักรกลและหุ่นยนต์มาทดแทนแรงงานแล้วในปัจจุบัน

ทั้งหมดทำให้เห็นภาพการพัฒนาเทคโนโลยี มีแต่จะเพิ่มอัตราที่รวดเร็วขึ้น สร้างผลกระทบมากมายขึ้นทุกขณะ

เพียงแค่ว่า ใครจะอยู่ภายใต้การกวาดล้างครั้งต่อไปเท่านั้น