การค้าระหว่างประเทศ กับการกระจายรายได้

โดย...สถาบันระหว่างประเทศเพื่อการค้าและการพัฒนา (ITD)www.itd.or.th

สถาบันระหว่างประเทศเพื่อการค้าและการพัฒนา (ITD) ได้ดำเนินการศึกษาวิจัยเรื่อง การพัฒนาการค้าระหว่างประเทศเพื่อขับเคลื่อนประเทศกำลังพัฒนาสู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน กรณีศึกษากลุ่มประเทศอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง โดยมี ศ.ดร.พิริยะ ผลพิรุฬห์ เป็นหัวหน้าโครงการ ผลการศึกษาเบื้องต้นพบว่า แม้กลุ่มประเทศในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง(จีเอ็มเอส) เป็นประเทศที่เศรษฐกิจกำลังมีการเติบโตอย่างรวดเร็ว จากการใช้การค้าระหว่างประเทศเป็นตัวขับเคลื่อน แต่ก็ไม่ได้หมายความว่า การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจจะสามารถยกระดับประเทศกำลังพัฒนาเหล่านี้สู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนได้

ยกตัวอย่าง ถ้าวิเคราะห์ในมิติการกระจายรายได้โดยใช้ค่าสัมประสิทธิ์จีนี (Gini Coefficient) พบว่า ค่าเฉลี่ยดัชนีสัมประสิทธิ์จีนีของทั้งโลก ของกลุ่มประเทศพัฒนาแล้ว และของกลุ่มประเทศกำลังพัฒนา อยู่ที่ประมาณร้อยละ 39.00, 33.41 และ 43.85 ตามลำดับ สำหรับกลุ่มประเทศอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงมีค่าสัมประสิทธิ์จีนีอยู่ที่ร้อยละ 42.96 ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยของทั้งโลก

หากวิเคราะห์ภายในกลุ่มประเทศอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงพบว่า ไทยเป็นประเทศที่มีความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจสูงที่สุด โดยมีค่าสัมประสิทธิ์จีนีอยู่ที่ร้อยละ 39.37 ซึ่งสูงกว่าประเทศในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงอื่นๆ ได้แก่ กัมพูชา สปป.ลาว และเวียดนาม ซึ่งมีค่าสัมประสิทธิ์จีนีอยู่ที่ร้อยละ 36.03, 36.74 และ 35.57 ตามลำดับ

ขณะที่ข้อมูลของเมียนมายังไม่มีการรวบรวมที่เป็นทางการ แต่คาดว่าระดับความเหลื่อมล้ำของเมียนมาน่าจะมีระดับที่ไม่แตกต่างกันมากนัก

เมื่อพิจารณาค่าดัชนีสัดส่วนการค้าระหว่างประเทศต่อรายได้ประชาชาติ โดยนำมาเปรียบเทียบกับค่าสัมประสิทธิ์จีนีพบว่า ประเทศที่มีสัดส่วนของการค้าระหว่างประเทศต่อรายได้ประชาชาติสูงอย่างเวียดนาม กลับมีค่าสัมประสิทธิ์จีนีที่ต่ำ ขณะที่ไทย ซึ่งมีสัดส่วนของการค้าระหว่างประเทศต่อรายได้ประชาชาติต่ำ กลับค่าสัมประสิทธิ์จีนีที่สูง

จากการวิเคราะห์ข้างต้นจึงเห็นได้ว่าการพัฒนาการทางเศรษฐกิจกับการพัฒนาทางการค้าระหว่างประเทศไม่ได้มีทิศทางเดียวกัน แม้การค้าระหว่างประเทศจะสร้างความเจริญเติบโตให้กับประเทศในกลุ่มประเทศความร่วมมือในอนุภูมิภาค อาทิ กลุ่มประเทศอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง แต่ไม่ได้หมายความว่าการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจากการค้าระหว่างประเทศจะส่งผลให้เกิดการกระจายรายได้ที่ดีให้กับคนในประเทศ และอาจไม่ทำให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืนได้