เกยตื้นไทยแลนด์ 4.0

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

รัฐบาลกำลังเดินหน้าไทยแลนด์ 4.0 เพื่อยกระดับความสามารถการแข่งขันของประเทศ และพลิกโฉมเศรษฐกิจเข้าสู่ยุคแห่งเทคโนโลยี การสร้างสรรค์ ผสมผสานกับพื้นฐานเศรษฐกิจเดิมของประเทศ

แต่ไทยแลนด์ 4.0 กำลังทำให้เกิดความหวั่นใจจะไม่ใช่ของแท้ เป็น 4.0 ลูกผสมครึ่งๆ กลางๆ

โครงการที่ถูกมองมาก อาทิ การส่งเสริมอุตสาหกรรมรถยนต์ไฟฟ้า

ประเด็นสำคัญคือรัฐบาลต้องการให้มีการเปลี่ยนผ่านจากรถยนต์ที่ใช้น้ำมันไปเป็นรถยนต์ไฟฟ้า โดยเป็นขั้นตอน เริ่มจากรถยนต์ไฮบริด
ที่ใช้น้ำมันกับไฟฟ้าผสมกัน ขยับขึ้นไปเป็นปลั๊กอิน ไฮบริด ที่ใช้ไฟฟ้ามากยิ่งขึ้น จนไปถึงรถยนต์ไฟฟ้าสมบูรณ์แบบ (อีวี)

แต่ทว่ามาตรการที่ออกมาทำให้เกิดความวิตก เส้นทางข้างหน้าจะมีปัญหาใหญ่รออยู่

เริ่มจากรัฐบาลส่งเสริมรถยนต์ที่ใช้แบตเตอรี่ทั้งแบบ นิกเกิล-เมทัล-ไฮไดรด์ (NiMH) และ ลิเทียม-ไอออน (Li-Ion) 

นี่แหละ ที่ทำให้มึนไปทั้งบาง

อย่าลืม-รถที่ใช้พลังงานไฟฟ้าเข้ามาเสริม หรือทดแทนน้ำมัน ต้นทุนสำคัญคือแบตเตอรี่ที่คิดเป็นเกือบๆ 50% ของต้นทุนการผลิตรถ

สำหรับแบตเตอรี่รถยนต์ที่ว่ามี 2 ประเภทใหญ่ๆ

ประเภทแรกคือ นิกเกิล-เมทัลฯ ที่ต้นทุนถูกกว่า แต่มีข้อเสีย ไม่สามารถชาร์จไฟได้ตามใจผู้ใช้ โดยต้องรอให้ไฟหมดถึงจะชาร์จพลังงานไฟฟ้าเข้าไปในแบตเตอรี่ได้ เพื่อป้องกัน Memory effect หรือความเสื่อมถอยของแบตเตอรี่ในการจัดเก็บไฟฟ้า

และที่สำคัญก็คือ แบตเตอรี่ นิกเกิล-เมทัลฯ ไม่สามารถต่อยอดไปใช้ในรถยนต์ไฟฟ้าเต็มรูปแบบได้

อีกประเภทคือ แบตเตอรี่ ลิเทียม-ไอออน ที่ให้กำลังไฟสูง ชาร์จได้ตลอดเวลาแม้ไฟยังไม่หมด น้ำหนักเบา และที่สำคัญที่สุดเป็นแบตเตอรี่เพียงชนิดเดียวที่สามารถนำมาต่อยอดไปสู่การผลิตรถยนต์ไฟฟ้า

แต่ข้อเสียของแบตเตอรี่ ลิเทียมฯ คือราคาแพงกว่า

นอกจากการส่งเสริมให้ใช้แบตเตอรี่ทั้งสองประเภทแล้ว รัฐบาลยังเปิดให้มีการนำเข้ารถไฮบริดมาทดลองตลาดได้ก่อน โดยมีการลดภาษีสารพัดเพื่อจูงใจและทำให้ราคารถยนต์ถูกลง

แน่นอนในแง่ผู้ผลิต หรือผู้นำเข้า จะต้องนำเข้ารถยนต์ที่ใช้แบตเตอรี่ นิกเกิล เข้ามาด้วย โดยถ้าตลาดมองเฉพาะราคา ก็ย่อมจะต้องมีผู้ใช้รถยนต์ที่ใช้แบตเตอรี่ นิกเกิล มากกว่า ตามราคาที่ถูกกว่าลิเทียม

สิ่งที่จะตามมาก็คือเมื่อมีตลาดใหญ่ขึ้น การลงทุนก็ย่อมจะหันเหไปทางสภาพตลาด และการลงทุนรถอีวีก็จะไม่เกิดการประหยัดต่อหน่วย เนื่องจากถูกรถยนต์แบบไฮบริดแย่งตลาดไป

งานนี้จึงกลายเป็นว่า นโยบายรถยนต์ไฟฟ้าอาจจะไปได้แค่ครึ่งทางฝัน รวมถึงมีโอกาสล่าช้าออกไป จากการที่ตลาดใหญ่ของรถยนต์บ้านเราจะไปได้แค่ไฮบริด ครึ่งๆ กลางๆ 

งบประมาณมากมายที่ใช้ไปกับการส่งเสริมการลงทุน การลดภาษีสรรพสามิต ฯลฯ อาจเสียไปไม่คุ้มค่า ต้องมาติดกับ กับรถยนต์ที่ใช้แบตเตอรี่คุณภาพจำกัด แต่ราคาถูก

ไทยแลนด์ 4.0 อาจจะเกยตื้นด้วยประการฉะนี้