เจ๊งลอยฟ้า

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

หลังจากมีข่าวอื้อฉาวสินบนการบินไทย 1,300 ล้านบาท ก็มีการคำนวณความเสียหายที่เกิดขึ้น และรวมไปถึงแนวคิดจะฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายทางแพ่งกับผู้ที่ดำเนินการด้วย

แต่ถ้ามองให้ดี สินบน การบินไทย เป็นเหตุเบื้องต้น แต่ผลที่ตามมาก็คือ การบินไทยเจ๊งระเนระนาด

การบินไทยเกือบเคยถึงขั้นล้มละลาย แต่ก็มีการฟื้นฟู แล้วก็ทรุดลงไปอีก ล่าสุดขาดทุนต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2556-2558 ส่วนปี 2559 ก็ยังต้องลุ้นว่าจะเป็นอย่างไร

สินบน การทุจริต คอร์รัปชั่น คือสิ่งที่ทำให้การบินไทยมีปัญหา การจ่ายสินบนของบริษัท โรลส์-รอยซ์ เป็นหนึ่งในกรณีที่สะท้อนให้เห็นถึงกระบวนการเหลือบแทะ ยังมีอีกหลายกรณีที่ผิดปกติ

กระบวนการจัดซื้อเครื่องบิน การจัดซื้อจัดจ้าง  ไม่ว่าจะเป็นการปรับปรุงระบบเก้าอี้ ระบบบันเทิงภายในเครื่องบิน เครื่องยนต์ ฯลฯ เหล่านี้ล้วนแต่ทำให้การบินไทยมีต้นทุนการจัดซื้อจัดจ้างที่สูงกว่าปกติ

มิหนำซ้ำ สิ่งที่ซื้อมายังเข้าข่ายซื้อแพง แต่ไม่สร้างรายได้ เครื่องบินบางฝูงซื้อมาก็ต้องขาดทุน ยิ่งบินยิ่งเจ๊ง สุดท้ายกลายเป็นต้องขายทิ้ง หรือเอามาจอดทิ้งไว้เฉยๆ

เงินที่จมไปกับกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง คือสิ่งที่ทำให้สุขภาพทางธุรกิจการบินไทยมีปัญหา หนี้สินพอกพูนขึ้นเรื่อยๆ ขณะที่กระแสเงินสดกลับลดต่ำลง

อีกเหตุผลที่ทำให้การบินไทยขาดทุน เนื่องจากสภาพการแข่งขันทางธุรกิจที่มีทั้งจากสายการบินนานาชาติ และสายการบินต้นทุนต่ำ

แล้วใครต้องรับผิดชอบ ในเหตุที่การบินไทยปรับตัวไม่ได้

แน่นอนว่า ผู้บริหารการบินไทย ต้องรับผิดชอบเป็นด่านแรก

แต่ต้องเข้าใจด้วยว่าบรรดาผู้บริหารเหล่านี้มาจากไหน ถ้าไม่ใช่บรรดาผู้มีอำนาจส่งเข้ามา

นับตั้งแต่การคัดเลือกคณะกรรมการบริษัท คณะกรรมการบริหาร กรรมการผู้อำนวยการใหญ่ (ดีดี) หรือล้วงลึกลงไปในระดับปฏิบัติการที่ต่ำกว่านี้ หลายยุค หลายสมัย การเมืองเข้ามาบงการ จัดการโดยอำนาจที่อยู่นอกการบินไทย

เพราะถ้าจะมีการงาบ งับ ในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง ก็ต้องใช้บรรดาคนที่สั่งได้เป็นทอดๆ ถึงจะสำเร็จ

ตำแหน่งสำคัญๆ ในการบินไทยที่จะตัดสินใจกระบวนการต่างๆ จึงเป็นสิ่งสำคัญ และเป็นสิ่งที่ต้องแทรกแซง

เมื่อผู้ที่ดูแลด้านการบริหารจัดการไม่ได้มาจากความรู้ความสามารถ แต่มาจากการสั่งได้ แล้วจะมีปัญญาอะไรในการปรับตัวให้ทัน

ทุกอย่างก็ต้องมองซ้าย มองขวา รอว่าจะมีคำสั่งอะไรลงมา

ทั้งหมดเหมือนกับสิ่งที่เคยเกิดขึ้นกับ การรถไฟแห่งประเทศไทย องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ ที่เป็นรัฐวิสาหกิจในสังกัดกระทรวงคมนาคม ถูกสูบในการจัดซื้อ จัดจ้าง ถูกแทรกแซงการแต่งตั้งตำแหน่งผู้บริหารสำคัญ จนเจ๊งจอดสนิท

การบินไทยถ้าไม่สร้างเกราะป้องกันให้ดี ในอนาคตไม่แคล้วจะต้องเป็นเช่นนี้

จาก “รักคุณเท่าฟ้า” ก็จะกลายเป็น “เจ๊งลอยฟ้า” อย่างแน่นอน