ระวัง...ติดกับดัก

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

มองๆ ไป บ้านเมืองยังมีเรื่องน่าห่วงอยู่มากมาย

แม้ประเทศกำลังก้าวเข้าสู่กระบวนการปฏิรูป ทั้งเศรษฐกิจ การเมือง และสังคม แต่ความเสี่ยงก็คือ แทนที่จะเป็นการปฏิรูปอย่างที่ต้องการ ไปๆ มาๆ กลับจะเป็นการสร้าง กับดัก ขึ้นมาแบบไม่รู้ตัว

เพราะกระบวนการกำกับ ตรวจสอบ อำนาจทางการเมืองที่กำลังยกร่างอยู่ มีหลายประเด็นที่สุ่มเสี่ยงต่อการสร้างภาระ สร้างปัญหาในอนาคต

ทั้งหมดมาจากมูลเหตุแห่งความหวาดหวั่นในอดีตที่ยังตามหลอกหลอน จากระบบการเมืองทำให้เกิดความขัดแย้ง การผูกขาดอำนาจการเมือง อำนาจเศรษฐกิจ ผลประโยชน์ทับซ้อน แทรกแซงองค์กรอิสระ ก่อหนี้สินมหาศาลให้กับประเทศภายใต้โครงการที่เรียกว่าประชานิยม

เป็นการกระทำที่สุดโต่ง สุดท้ายก็ต้องจบด้วยการปฏิวัติและ Set Zero เริ่มต้นกันใหม่

แต่แทนที่จะเดินไปข้างหน้า ทิศทางดันคล้ายกับลูกตุ้มที่กำลังแกว่งกลับข้างอย่างรุนแรง ด้วยกระบวนการควบคุม รวมศูนย์ มองทุกอย่างด้วยสายตาคลางแคลงใจ

และถ้าไม่ระวัง มันจะกลายเป็น กับดัก แห่งอนาคต

ภาพสะท้อนที่ออกมา อาทิ ร่าง พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดอันเกิดจากประโยชน์ส่วนตนขัดกับผลประโยชน์ส่วนรวม หรือกฎหมาย 4 ชั่วโคตร ที่จะควบคุมนักการเมืองและข้าราชการประจำอย่างเข้มงวดกว่าเดิม

เนื้อหาของกฎหมายนี้จะควบคุมการกระทำผิดไม่เพียงแต่ตัวนักการเมืองและข้าราชการเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมไปถึง ลูก พ่อ-แม่ และพี่-น้อง ด้วย

เป้าหมายคือการหวังจะปราบโกง ลดผลประโยชน์ทับซ้อน ที่เอื้ออำนวยให้กับวงศ์วานว่านเครือ

แต่สิ่งที่จะตามมาก็คือ จะทำให้คนดี คนมีความรู้ ความสามารถ และหวังเข้าสู่สนามการเมืองต้องคิดหนัก เพราะความเดือดร้อนที่จะตามมาอาจกินความไปถึง 4 ชั่วโคตร

ส่วนระบบราชการก็แน่นอนว่าจะเกิดความระมัดระวัง ไม่กล้าตัดสินใจในเรื่องสำคัญๆ ใส่เกียร์ว่างไว้เป็นปลอดภัย  

หรือการยกร่างกฎหมายว่า พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ที่จะมีกระบวนการรวมศูนย์ โดยขยายความจากเดิมที่ให้ใช้เฉพาะกับส่วนราชการ เป็นให้รวมถึง รัฐวิสาหกิจ องค์กรอิสระ องค์การมหาชน หน่วยงานอิสระ มหาวิทยาลัยใต้กำกับของรัฐ และหน่วยงานอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

ความมุ่งหมายของร่างกฎหมายดังกล่าวก็เพื่อทำให้การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐเป็นระบบ เป็นมาตรฐานเดียว หวังจะทำให้กระบวนการจัดซื้อจัดจ้างเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ คุ้มค่าในเชิงภารกิจของรัฐ โปร่งใส ตรวจสอบได้ ลดปัญหาการทุจริตคอร์รัปชั่น

แต่ผลข้างเคียงก็คือกระบวนการจัดซื้อที่ล่าช้า ไม่มีประสิทธิภาพอย่างที่หวัง ทุกหน่วยงานจะสวมหมวกกันน็อก ปลอดภัยไว้ก่อน

ความพอดีของกระบวนการปฏิรูป จึงเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องพิจารณาให้ถี่ถ้วน

ปฏิรูป และ กับดัก มีเส้นใยบางๆ เท่านั้นที่กั้นอยู่

ความตั้งใจดีที่จะแก้ปัญหาในอดีต จึงอาจกลายเป็นสร้างปัญหาขึ้นในอนาคต

ไม่เรียกว่าเคราะห์ซ้ำกรรมซัด ก็ไม่รู้จะเรียกอะไร