ข้อตกลงของ OPEC น่าจะช่วยพยุงราคาน้ำมันได้เพียงในระยะสั้น

โดย คมศร ประกอบผล  หัวหน้าฝ่ายกลยุทธ์การลงทุน ศูนย์วิเคราะห์เศรษฐกิจและกลยุทธ์ทิสโก้ (TISCO ESU)

เมื่อวันที่ 28 ก.ย. กลุ่ม OPEC ได้บรรลุข้อตกลงเบื้องต้นในการลดโควต้าการผลิตน้ำมันของกลุ่มเป็น 32.5 ล้านบาร์เรลต่อวันจากระดับปัจจุบันในเดือน ส.ค. ที่ 33.7 ล้านบาร์เรลต่อวัน (ลดลงราว -3.5% หรือ -1.2 ล้านบาร์เรลต่อวัน) ซึ่งสร้างความประหลาดใจให้กับตลาดค่อนข้างมาก เนื่องจากการเจรจาก่อนหน้านี้ได้ล้มเหลวมาอย่างต่อเนื่องและกลุ่ม OPEC ก็ได้ไม่สามารถตกลงเรื่องการกำหนดโควต้าการผลิตน้ำมันมาตั้งแต่ปลายปี 2015

ตลาดตอบรับในเชิงบวกต่อข่าวดังกล่าว โดยราคา Brent ปรับตัวขึ้นจากระดับประมาณ 46 ดอลลาร์สหรัฐฯต่อบาร์เรลก่อนการประชุมมายืนเหนือ 50 ดอลลาร์สหรัฐฯต่อบาร์เรลในปัจจุบัน

อย่างไรก็ดี ข้อตกลงดังกล่าวยังเป็นเพียงข้อตกลงเบื้องต้นและกลุ่ม OPEC ยังต้องหารือในรายละเอียดเพิ่มเติมเพื่อกำหนดโควต้าของแต่ละประเทศในการประชุมวันที่ 30 พ.ย. นี้ ซึ่งยังมีความเสี่ยงที่แต่ละประเทศจะไม่ยอมลดปริมาณการผลิตลงตามตกลงกันไว้ โดยข้อมูลในอดีตชี้ว่าการบังคับใช้โควต้าการผลิตน้ำมันของกลุ่ม OPEC นั้น ค่อนข้างหละหลวม เช่น ในช่วงปี 2009-2015 กลุ่มประเทศ OPEC มีการผลิตน้ำมันเฉลี่ยสูงกว่าโควต้าการผลิตที่กำหนดไว้ราว 4.5% ซึ่งหากในครั้งนี้ประเทศสมาชิกผลิตน้ำมันเกินกว่าโควต้าเพียงแค่ 3.5% ก็จะส่งผลให้ปริมาณการผลิตน้ำมันไม่ได้ลดลงจากปัจจุบัน นอกจากนี้ หลายประเทศในกลุ่ม OPEC กำลังประสบปัญหาขาดดุลบัญชีเดินสะพัดอย่างหนัก ซึ่งจะเป็นแรงจูงใจให้แต่ละประเทศเร่งผลิตและส่งออกน้ำมัน เพื่อลดการขาดดุลดังกล่าว

นอกจากนั้น ราคาน้ำมันที่เพิ่มขึ้นจากข้อตกลงดังกล่าว อาจส่งผลให้ผู้ผลิตน้ำมัน Shale Oil ในสหรัฐฯ กลับมาสู่ตลาดได้เร็วกว่าคาด โดยเราเริ่มเห็นสัญญาณการฟื้นตัวของการผลิตน้ำมันในสหรัฐฯ จากจำนวนแท่นขุดเจาะน้ำมันซึ่งเพิ่มขึ้นต่อเนื่องจากราว 300 แท่นในช่วงปลายเดือน มิ.ย. มาอยู่ที่ 418 แท่นในปัจจุบัน (เพิ่มขึ้นกว่า 30%)

การเพิ่มขึ้นของจำนวนแท่นขุดเจาะน้ำมันในช่วงที่ผ่านมา ชี้ว่าระดับราคาน้ำมันในที่ 40-50 ดอลลาร์สหรัฐฯต่อบาร์เรลนั้น สูงเพียงพอที่จะทำให้ผู้ผลิตน้ำมัน Shale Oil ในสหรัฐฯ กลับมามีกำไรและเริ่มหันกลับมาลงทุนขุดเจาะน้ำมันเพิ่มขึ้น  และทำให้ปริมาณการผลิตน้ำมันซึ่งมักเคลื่อนไหวตามหลังจำนวนแท่นขุดเจาะน้ำมันอยู่ราว 3-4 เดือนมีแนวโน้มกลับมาเพิ่มขึ้นในช่วงไตรมาส 4

ข้อตกลงลดโควต้าการผลิตน้ำมันของ OPEC ซึ่งส่งผลบวกต่อราคาน้ำมันในระยะสั้น อาจส่งผลให้การลงทุนขุดเจาะน้ำมันในสหรัฐฯ กลับมาเร่งตัวขึ้น และทำให้ปริมาณการผลิตน้ำมันจากสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นมากกว่าคาด และกลับมากดดันราคาน้ำมันโลกในระยะยาว

โดยสรุปเราคาดว่าข้อตกลงของ OPEC จะช่วยพยุงราคาน้ำมันได้เพียงในระยะสั้น แต่ในระยะยาวความไม่แน่นอนในการบังคับใช้โควต้า และแนวโน้มการเพิ่มการผลิตน้ำมันจากสหรัฐฯ จะกดดันไม่ให้ราคาน้ำมันเพิ่มขึ้นได้มากนัก และยังคงคาดว่าราคาน้ำมัน WTI จะซื้อขายในกรอบ 40-50 ดอลลาร์สหรัฐฯต่อบาร์เรลในช่วงที่เหลือของปีนี้