ยังไม่พออีกหรือ

โดย...พะนะท่าน  [email protected]

ไม่อยากจะวิพากษ์แวดวงวิชาชีพสื่อด้วยกัน เพราะอยากให้กำลังใจในช่วงเศรษฐกิจย่ำแย่ ดูตัวเลขผลประกอบการหลายบริษัทแล้วสยองแทน สงสัยปีนี้ 2559 อาจซ้ำรอยสถานการณ์เมื่อ 20 ปีที่แล้ว   

ตอนวิกฤตเศรษฐกิจปี 2540 นายทุนไปไม่ไหวต้องเลย์ออฟพนักงานหลายค่าย นักข่าวต้องไปเปิดท้ายขายของกันน้ำตาเล็ด ครั้งนี้หลายสื่อมีตัวเลขขาดทุนสะสมระดับร้อยล้าน สาเหตุหลักเพราะติดหลุมดำ“ทีวีดิจิทัล” อีกเด้งคือตัวเศรษฐกิจเองมีปัญหาอย่างน้อยก็อีก 2-3 ปีถึงจะฟื้น

ในภาวะตกต่ำด้านรายได้ สื่อยังคงเผชิญปัญหาการละเมิดสิทธิเป็นประจำ องค์กรวิชาชีพ สมาคมนักข่าวฯ ภาคสังคม นักวิชาการ เคยเตือนทั้งออกจดหมาย จัดเวทีเสวนา สรุปบทเรียนการละเมิดสิทธิต่างๆ ล่าสุดก็กรณีโด่งดัง “ปอ ทฤษฎี” แต่สื่อก็ยังเอาหูไปนาเอาตาไปไร่อยู่

ขอย้ำตรงนี้ก่อนนะครับ สื่อดีมีเยอะไม่นำเสนอภาพข่าวความรุนแรง ไม่ขายความตายมาเป็นเรตติ้ง นั่นก็เพื่อรักษาจรรยาบรรณสื่อให้เป็นมืออาชีพ มีมาตรฐานที่ดี

เสียงวิจารณ์ก็แบบเดิมๆ มีไม่มีสำนึกหรอก ที่ซ้ำซาก ชอบมากกับภาพศพ ภาพความรุนแรง แต่ทำไมองค์กรสื่อเองจัดการไม่ได้สักที ความจริงน่าเห็นใจนะครับ สมาคมสื่อก็เป็นแค่เสือกระดาษ แมลงวันตอมแมลงวันก็จริง แต่ไม่มีมาตรการบังคับ เป็นได้แค่อนุสาวรีย์คอยทักท้วงจนปากเปียกปากแฉะแค่นั้น

ผมก็ไม่เข้าใจ ทำไมสื่อทีวีถึงมะรุมมะตุ้มไปถ่ายทอดสด เหตุการณ์เจ้าหน้าที่เกลี้ยกล่อมไม่ให้ ดร.วันชัย ดนัยตโมนุท อาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร พยายามฆ่าตัวตาย ใช้ปืนเตรียมระเบิดสมองตัวเอง มันได้อะไร นอกจากเรียกเรตติ้งอย่างเดียว

บางช่องถ่ายกันจุใจ 6 ชั่วโมงเต็ม บางช่องกลัวตกกระแสก็เอากับเขาด้วย นับไปนับมารวมเกือบ 10 ช่อง มากน้อยต่างกัน ที่น่าแปลก ไทยพีบีเอส ต้นแบบสื่อดีสร้างการเปลี่ยนแปลง ได้งบจากภาษีบาปก็ยังเฮโลขอถ่ายสด ฉีกคู่มือจริยธรรมการรายงานข่าวของตัวเองกระจุย

เปิดดูข้อบังคับไทยพีบีเอส ว่าด้วยจริยธรรมเกี่ยวกับการผลิตรายการปี 2552 ยาวเป็นพะเรอเกวียนหลายข้อ ด้านการคุ้มครองเยาวชนเขียนไว้ชัดว่า ต้องไม่นำเสนอภาพเนื้อหาความรุนแรง รวมทั้งเรื่องที่มีผลเสียต่อสถาบันครอบครัว หรือกระตุ้นพฤติกรรมที่ก่อให้เกิดการเลียนแบบ

ในข้อ 11 จริยธรรมการนำเสนอเนื้อหาอาชญากรรม ระบุชัดครับ ข้อ 11.4 ผู้ปฏิบัติงานต้องใช้วิจารญาณพิเศษในการนำเสนอภาพหรือข่าวเกี่ยวกับการทำร้ายตนเอง ความพยายามฆ่าตัวเอง ในรายการทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นเรื่องจริงหรือเรื่องที่แต่งขึ้น

ผมมานั่งคิดแทนสื่อที่ยิงสด เหตุการณ์ฆ่าตัวตาย มีสิ่งใดที่ประชาชนได้ประโยชน์บ้าง? ต้องการช่วยเหลือ ดร.วันชัย หรือ? มันก็ไม่ใช่หน้าที่ของสื่อ มีอย่างเดียวเรียกเรตติ้งให้คนมาดูจอตัวเองมากๆ เพื่อร่วมมหกรรมลุ้นระทึก ตาย...ไม่ตาย

เห็นสื่อชี้แจงว่า ต้องการบันทึกไว้เป็นบทเรียน ไม่ต้องหรอกครับ เสียงจากครอบครัว ดร.วันชัย เขาระบายกับนักข่าวภาคสนามที่ไปทำข่าวตอนรับศพว่า “ฉันไม่โอเคตั้งแต่คุณถ่ายทอดสดแล้ว”

จบ...ชัดเจน กระสุนนัดนี้ น่าจะเป็นสื่อเองแหละครับที่ฆ่าตัวตายเป็นบทเรียนราคาแพงอีกกรณี