ทะเลนี้มีสตอรี่

โดย...ตะวัน หวังเจริญวงศ์

ทําไมใครๆ ก็ต้องมียุทธศาสตร์ทางทะเล? เคยรู้สึกหรือไม่ครับ ว่าช่วงหลายปีมานี้ ประเทศขนาดใหญ่หลายประเทศล้วนหันมาให้ความสนใจกับยุทธศาสตร์ทางทะเลกันมากขึ้น

เริ่มต้นจาก “จีน” ที่ประธานาธิบดีสีจิ้นผิง ประกาศยุทธศาสตร์ “อิไต้ อิลู่” หรือ “One Belt, One Route” เชื่อมโยงเส้นทางข้ามทวีป ข้ามมหาสมุทร หนึ่งในเรื่องที่จีนให้ความสำคัญมากภายใต้ยุทธศาสตร์นี้ คือ เส้นทางสายไหมทางทะเล (Maritime Silk Road)

การเชื่อมโยงกันทางทะเล กลายเป็นเรื่องทั้งเชิงประวัติศาสตร์อันสวยงามเชิงเศรษฐกิจที่จีนคาดว่าจะจับต้องได้ ไปจนถึงเชิงการเมืองระหว่างประเทศ จีนบอกประเทศอื่นๆ เสมอครับว่า จีนมีความสัมพันธ์อันยาวนานกับประเทศต่างๆ รวมถึงประเทศในอาเซียนผ่านเส้นทางทางทะเล พร้อมเล่าประวัติศาสตร์บุคคลสำคัญ ทำให้เส้นทางทางทะเลกลายเป็นเส้นทางที่มี “สตอรี่”

แล้วจีนก็นำ “สตอรี่ดั้งเดิม” มาเป็นรากฐานในการสร้าง “สตอรี่ใหม่” ถ้าจีนทำให้เกิดเส้นทางทางทะเลเชื่อมโยงระหว่างหลายประเทศ ข้ามมหาสมุทรได้ดังใจหวัง มูลค่าการค้าระหว่างประเทศของจีนย่อมสูงขึ้น

ที่สำคัญ จีนจะสามารถเขียนบทบาทความสัมพันธ์ระหว่างประเทศหน้าใหม่ได้อีกหลายหน้า ชิงพื้นที่สหรัฐอเมริกา และมีสตอรี่ไว้เล่าอย่างต่อเนื่องในยามที่ต้องการวางยุทธศาสตร์ เชื่อมโยงกับใครต่อใครในอีกสิบปี ยี่สิบปี หรือแม้กระทั่งร้อยปีข้างหน้า

ในแง่การปฏิบัติจริง จีนก็ทำให้ประชาคมโลกหวือหวาได้เป็นพักๆ เช่น การตั้งกองทุนเส้นทางสายไหม (Silk Road Fund) มูลค่าหลายหมื่นล้านเหรียญสหรัฐ แต่ในเชิงรายละเอียดโครงการยิบโครงการย่อยที่จะทำให้เส้นทางเกิดขึ้นนั้นยังไม่ค่อยชัดเจน

อีกประเทศหนึ่งที่มียุทธศาสตร์ทางทะเลแล้ว คือ “อินโดนีเซีย” ครับ ยุทธศาสตร์นี้มาพร้อมกับประธานาธิบดี โจโก วิโดโด (โจโกวี) เมื่อปี 2557 ภายใต้ชื่อยุทธศาสตร์การเป็นแกนกลางทางทะเล (Maritime Axis)

อินโดนีเซียเองไม่ได้มีสตอรี่ทางทะเลดั้งเดิมเยอะแยะเหมือนจีนครับ สิ่งที่อินโดนีเซียทำจึงเป็นการสร้างสตอรี่ใหม่ ทำให้ต่างชาติเห็นความสำคัญของประเทศเกาะอย่างอินโดนีเซีย และใช้ทะเลสร้างความเจริญให้แก่อินโดนีเซีย เช่น การประมง การสร้างหรือต่อเรือ การทำคลัสเตอร์ที่เกี่ยวข้องกับทางทะเล การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน

ล่าสุด เมื่อปลายสัปดาห์ที่ผ่านมา ระหว่างประธานาธิบดีโจโกวีเดินทางเยือนเนเธอร์แลนด์ ก็หยอดลูกจีบเนเธอร์แลนด์มาร่วมลงทุนโครงสร้างพื้นฐานทางทะเลบริเวณฝั่งตะวันออกของอินโดนีเซีย เช่น โครงการท่าเรือน้ำลึก

กลับมาที่ประเทศไทย จริงๆ ทะเลของเราก็มีสตอรี่ค่อนข้างมากครับ เป็นทั้งเส้นทางการค้า เส้นทางท่องเที่ยว ถ้าจะเอาสตอรี่ดั้งเดิมมาปู สร้างสตอรี่ใหม่ เพื่อเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและพัฒนาเศรษฐกิจแบบจีนหรืออินโดนีเซีย ย่อมทำได้ไม่ยาก

แต่ช่วงนี้คงยังไม่มีเวลาทำยุทธศาสตร์ทางทะเลครับ คงต้องทำยุทธศาสตร์ทางประมงก่อน ไม่อย่างนั้นใบแดงมาอีกแน่