เปเปอร์ VS กระเบื้อง

โดย...นายเกษมสันต์ วีระกุล

พลันที่ ปานามา เปเปอร์ส หลุดออกมาสู่สายตาของโลก ประเทศทั้งหลายก็มีปฏิกิริยาตอบสนองแตกต่างกันออกไป ประเทศที่พัฒนาแล้วเห็นว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่มาก ประเทศกำลังพัฒนาบอกเรื่องนี้ต้องหาข้อเท็จจริง ประเทศเผด็จการบางประเทศบอกเรื่องนี้ไร้สาระ

ขณะที่ในประเทศพัฒนาแล้ว คนระดับนายกรัฐมนตรีต้องลาออก บางคนโดนซักฟอกในสภา อีกหลายคนกำลังโดนขุดคุ้ยอย่างหนัก แต่ในประเทศไทยของเรา คนที่มีรายชื่ออยู่ในปานามา เปเปอร์ส บางคนกลายเป็นทองไปแล้ว เพราะ “ทองไม่รู้ร้อน” ขอขีดเส้นใต้ไว้ตรงนี้ก่อนนะครับว่า ที่ประเทศพัฒนาแล้วเขาเป็นเดือดเป็นแค้นคนที่มีรายชื่อในปานามา เปเปอร์สนี่ไม่ใช่เรื่องของ “การทำผิดกฎหมาย” นะครับ แต่เป็น “การเลี่ยงกฎหมาย เลี่ยงภาษี” และ “การมีพฤติกรรมอำพราง” เมื่อบริษัทเหล่านั้นไปลงทุนที่ไหนก็จะไม่มีใครรู้ว่าเป็นใครกันแน่ที่มาลงทุน แถมเมื่อมีกำไรก็ยังสามารถหลบเลี่ยงภาษีในประเทศตัวเองได้ง่ายอีกด้วย

คนในประเทศพัฒนาแล้วเขาถือว่าพฤติกรรมแบบนี้เป็นสิ่งที่พวกเขา “รับไม่ได้” เพราะมันสะท้อนถึง “จริยธรรมอันเลวร้าย” โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่คนผู้นั้นเป็นคนสาธารณะ ผู้บริหารบ้านเมือง หรือเป็นผู้นำองค์กรธุรกิจ ที่สำคัญคนในประเทศพัฒนาแล้วเขาถูกปลูกฝังความคิดว่า “จริยธรรม” เป็นเรื่องสำคัญ

สำหรับคนไทยแล้ว ผมเชื่อว่าคนชั้นกลางและคนชั้นล่างส่วนมากก็รู้สึก “รับไม่ได้” กับพฤติกรรมนี้ แต่ก็คงไม่รู้จะทำอย่างไร ส่วนคนชั้นสูงที่เขาสนิทและทำธุรกิจร่วมกันก็คงคิดคล้ายๆ กันว่าเป็นเรื่องธรรมดาทางธุรกิจ ไม่เห็นจะมีอะไรผิด การที่ผู้นำองค์กรธุรกิจและคนชั้นสูงมีจริยธรรมต่ำกว่าคนชั้นอื่นๆ ในสังคม และชอบเล่นเกมบนกติกาที่ได้เปรียบชนชั้นที่ด้อยกว่า เป็นอีกอุปสรรคสำคัญที่ทำให้ไทยเราปราบคอร์รัปชั่นไม่สำเร็จเสียที ก็ลองดูสิครับ

คนที่เป็นผู้นำในการรณรงค์ปราบปรามคอร์รัปชั่นทั้งองค์กรอิสระหรือภาคประชาชนก็ล้วนแต่เป็นคนที่เรา “คิด” ว่าเป็นคนดีๆ เก่งๆ ทั้งสิ้น แต่ทำไมถึงปราบคอร์รัปชั่นไม่ได้ซักที ผมว่าถึงเวลาแล้วที่การปราบคอร์รัปชั่นของไทย เราจะต้องหันมาพึ่ง “ระบบ” และ “ยุทธศาสตร์” ซึ่งหลายประเทศทำแล้วได้ผล

เดี๋ยวพุธหน้าจะมาเขียนต่อ ขนาดปานามา เปเปอร์ส ที่เขย่าโลกทั้งใบจนสะเทือนไปหมด พอมาถึงไทยก็เป็นได้แค่ “เปเปอร์” ซึ่งไทยเราไม่นิยม แต่เราชื่นชม “กระเบื้องอย่างหนา” ครับ