บัญชาการด่วน

โดย...เกษมสันต์ วีระกุล

ในวันพุธนี้ผมจะเสนอว่าจากนี้ไปเราควรทำอะไรกันอีกเพื่อจะให้ได้ยุทธศาสตร์ชาติ “ที่ดี” เสียทีครับ

ถ้าไปหยิบเอาแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมฯ ซึ่งควรจะเป็นยุทธศาสตร์ที่ดีของชาติ หรือยุทธศาสตร์ฉบับอื่นๆ ที่เขียนกัน แล้วเอามาเปรียบกับผลงานที่เกิดขึ้นจริง เราจะเห็นได้ทันทีว่าผลที่เกิดขึ้นจริงกับเป้าหมายที่เขียนไว้นั้นต่างกันมากมาย

นั่นก็เป็นเพราะในเอกสารเหล่านั้น (ไม่อยากเรียกยุทธศาสตร์) เขียนไว้แต่ “เป้าหมาย” ที่อยากจะไปให้ถึง เช่น GDP โตเท่านั้น ส่งออกโตเท่านี้ เกษตรกรมีชีวิตดีขึ้นอย่างนี้

แต่ไม่เคยเขียน “กรอบวิธีการ” เพื่อเป็น “ไกด์ไลน์” กำกับเอาไว้ด้วย ดังนั้นคนที่จะต้องรับเอามา “ปฏิบัติ” ก็เลย “ทำไปตามความสามารถที่มี” และ “ต่างคนต่างทำแถมไม่อยากบูรณาการกับหน่วยงานอื่น”

คนเขียนหลังจากเขียนเสร็จ ก็ “ลอยตัว” ถ้าผลออกมาไม่ดี คนเขียนก็จะชี้นิ้วไปยังกระทรวงต่างๆ ว่าทำไม่ดีเอง ส่วนกระทรวงต่างๆ ก็ “ทำไปตามความสามารถที่มีอยู่” ซึ่งผลงานในอดีตก็พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่ายังไม่ประสบความสำเร็จ มิหนำซ้ำกระทรวงต่างๆ ยัง “ต่างคนต่างทำ แถมไม่อยากบูรณาการกับหน่วยงานอื่น” เพราะผู้บริหารส่วนมากจะมีความคิดว่า “กระทรวงของฉันคืออาณาจักรของฉัน” หน่วยงานอื่นห้ามมาล้ำเส้น ร่วมมือกันแบบ “หลวมๆ” ได้ แต่อย่ามาล่วงล้ำเขตอำนาจของฉัน ที่น่าเศร้าก็คือวิธีคิดแบบนี้ เกิดขึ้นระหว่างกรมต่างๆ ในกระทรวงเดียวกันเสียอีกด้วย

เมื่อเหตุและผลมันเป็นแบบนี้ ท่านนายกฯ ก็ควรจะสั่งการดังนี้ครับ

(หนึ่ง) กำหนดตำแหน่งที่โดดเด่นของประเทศไว้ในยุทธศาสตร์ โดยการกำหนดควรเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนได้ร่วมรับรู้ว่าทำ SWOT กันอย่างไร จึงได้ตำแหน่งดังกล่าว จะได้มั่นใจว่าเป็นตำแหน่งประเทศที่ถูกต้อง

(สอง) สั่งการให้มีการเขียน “ไกด์ไลน์” ซึ่งในบทความก่อนๆ ของผมเรียกว่า “กรอบนโยบายปฏิบัติ หรือ Guiding Policies” เพราะในไกด์ไลน์นี้จะระบุว่าอะไรที่ต้องทำก่อน อะไรที่ต้องทำหลัง หน่วยงานไหนต้องทำอะไรบ้าง และจะต้องไปร่วมมือกับหน่วยงานอื่นตอนไหน และงานที่แต่ละหน่วยงานต้องทำนั้น KPI คืออะไร วัดผลอย่างไร

(สาม) เมื่อได้ยุทธศาสตร์ที่ดีตามข้อสอง ก็ให้เอาไปแปลงเป็นโรดแมปและไทม์ไลน์หรือแผนปฏิบัติการที่มี KPI กำกับไว้ตามระยะเวลา KPI ที่เขียนก็ควรหาผู้เชี่ยวชาญมาตรวจสอบว่าเขียนได้ถูกต้องตามมาตรฐานที่โลกเขาเขียนกัน ไม่ได้เขียนแบบเดิมๆ ที่ผ่านมา

(สี่) เอาข้อสองและข้อสามขึ้นเว็บไซต์เอาไว้ เพื่อให้ทุกคนที่เกี่ยวข้องรวมถึงประชาชนได้ติดตามว่า แต่ละหน่วยงานทำงานก้าวหน้าตามแผนหรือไม่ ผลงานออกมาสอดคล้องกับ KPI หรือไม่ (ห้า) ถ้าจะให้ดีท่านนายกฯ อาจจะใช้อำนาจตาม ม.44 ตั้งหน่วยงานใหม่มีหน้าที่กำกับดูแลให้ (ก) ไทยเรามียุทธศาสตร์ที่ดีเสียที (ข) ทำหน้าที่ตามข้อสามและสี่ และ (ค) เป็นหน่วยงานที่มีอำนาจเต็มและเป็นมือไม้ท่านนายกฯ ในการติดตามหน่วยงานต่างๆ ในการปฏิบัติตามยุทธศาสตร์

(หก) หากคนรอบข้างท่านนายกฯ ไม่เชื่อว่าต้องทำแบบนี้จึงจะสำเร็จ โปรดบัญชาการให้เขาไปหายุทธศาสตร์ชาติของมาเลเซียและสิงคโปร์มาอ่าน พวกเขาจะได้เข้าใจว่าประเทศที่เขาพัฒนาได้ดี เขาเขียนยุทธศาสตร์กันอย่างไร?