น้ำมันทรุด จีนชะลอ กดหุ้น

โดย...พิชัย เลิศสุพงศ์กิจ, CFP, และผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ บมจ.หลักทรัพย์ ธนชาต / email: [email protected]

หลังปีใหม่ ตลาดหุ้นทั่วโลกดิ่งต่อเป็นสัปดาห์ที่ 2 รวมแล้วกว่า 8% เฉพาะวันศุกร์ที่ผ่านมา ดาวโจนส์ร่วง 2.39% ตลาดหุ้นยุโรปดิ่ง 2.8% ดัชนีหุ้นเซี่ยงไฮ้ฮวบ 3.6% เหตุวิตกราคาน้ำมันหลุด 30 ดอลลาร์/บาร์เรล เศรษฐกิจโลกชะลอตัวเมื่อวันศุกร์ น้ำมันดิบเบรนท์ดิ่ง 6.3% ปิดที่ 28.94 ดอลลาร์/บาร์เรล ทำจุดต่ำสุดครั้งใหม่ในรอบ 12 ปี วิตกน้ำมันล้นตลาด หลังมีรายงานว่าอิหร่านเตรียมส่งออกน้ำมันเพิ่มขึ้น และชาติมหาอำนาจจ่อยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรต่ออิหร่าน

ในวันเสาร์ สำนักงานพลังงานปรมาณูสากล (IAEA) ได้ประกาศรับรองว่า อิหร่านได้ยุติโครงการนิวเคลียร์แล้วตามที่ได้ทำข้อตกลงกับชาติมหาอำนาจ ซึ่งเป็นการปูทางไปสู่การยกเลิกมาตรการคว่ำบาตร ด้านอิหร่านระบุว่าจะส่งออกน้ำมันเพิ่มขึ้นราว 1 ล้านบาร์เรล/วันภายใน 6 เดือนหลังจากนี้

การร่วงยาวของราคาน้ำมันกระทบอุตสาหกรรมน้ำมันและสินค้าโภคภัณฑ์ รวมถึงประเทศที่ต้องพึ่งพาการส่งออกสินค้าโภคภัณฑ์ ล่าสุดประธานาธิบดีเวเนซุเอลาประกาศภาวะฉุกเฉินทางเศรษฐกิจ หลังจากราคาน้ำมันดิบร่วงลงอย่างหนัก

หุ้นกลุ่มพลังงานร่วงลงตามราคาน้ำมันดิบ ท่ามกลางความวิตกว่า บริษัทที่เป็นเจ้าของทรัพยากรพลังงานและเหมืองแร่ต้องทยอยตั้งสำรองเผื่อการด้อยค่าของสินทรัพย์ ขณะที่บริษัทที่แบกหนี้ก้อนมหึมาที่ได้กู้ยืมมาลงทุนในช่วงที่น้ำมันแพง มีความเสี่ยงสูงขึ้นที่อาจเกิดการผิดนัดชำระหนี้

นอกจากนี้ ตลาดหุ้นยังได้รับแรงกดดันจากข้อมูลเศรษฐกิจที่อ่อนแอของจีนและสหรัฐ เมื่อวันศุกร์  ธนาคารกลางจีนเปิดเผยว่า ยอดปล่อยกู้ใหม่สกุลเงินหยวนในเดือนธ.ค.อยู่ที่ 5.978 แสนล้านหยวน (9.07 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ) ลดลงจาก 7.089 แสนล้านหยวนในเดือนพ.ย.

ส่วนข้อมูลในฝั่งสหรัฐนั้น การผลิตภาคอุตสาหกรรมปรับตัวลง 0.4% ในเดือนธ.ค. โดยร่วงลงเป็นเดือนที่ 3 ติดต่อกัน ขณะที่ยอดค้าปลีกลดลง 0.1% ในเดือนธ.ค. สู่ระดับ 4.481 แสนล้านดอลลาร์  และดัชนีภาวะธุรกิจโดยรวม (Empire State Index) ยังคงอยู่ในภาวะหดตัวเป็นเดือนที่ 6 เพราะได้รับผลกระทบจากการแข็งค่าของดอลลาร์, การลดการใช้จ่ายทุน และอุปสงค์โลกที่อ่อนแอ

ขณะที่เศรษฐกิจจีนส่งสัญญาณชะลอตัว และมีกระแสคาดการณ์ว่า สกุลเงินหยวนจะอ่อนค่าลง ได้เร่งให้เกิดการเคลื่อนย้ายเงินทุนออกจากตลาดการเงินจีน จนทุนสำรองเงินตราฯ ลดลงอย่างรวดเร็ว สถานการณ์นี้ลุกลามไปยังตลาดเกิดใหม่ โดยเฉพาะแถบเอเชียที่มีความเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจสูงกับจีน

แม้ราคาน้ำมันมีโอกาสทรุดเข้าหา 20 ดอลลาร์/บาร์เรล แต่น่าจะเป็นเพียงช่วงสั้นๆ ราคาเฉลี่ยทั้งปียังมีโอกาสสูงที่จะยืนเหนือ 30 ดอลลาร์/บาร์เรล การปรับฐานหนักของหุ้นพลังงานในช่วงที่น้ำมันไหลเข้าใกล้ 20 ดอลลาร์ จึงเป็นโอกาสในการสะสม โดยเฉพาะหุ้นโรงกลั่นที่แม้อาจขาดทุนจากสต็อกน้ำมันบ้าง แต่ได้ประโยชน์จากค่าการกลั่นที่ทรงตัวในระดับสูง รวมถึงธุรกิจค้าปลีกน้ำมันที่ได้ประโยชน์จากปริมาณการใช้น้ำมันและค่าการตลาดที่สูงขึ้น รวมถึงการเติบโตของธุรกิจค้าปลีกอื่นๆ ในปั๊มน้ำมัน   

ราคาน้ำมันที่ดิ่งลงมายาวและมีแนวโน้มจะอยู่ในระดับต่ำอีกนานนับปี ได้ยืนต่ำกว่าต้นทุนรวมของผู้ผลิตส่วนใหญ่แล้ว ทำให้อุตสาหกรรมขุดเจาะและสำรวจน้ำมันทยอยประกาศปรับลดการลงทุนใหม่

ขณะที่ประเทศผู้ส่งออกน้ำมันส่วนใหญ่ต้องเผชิญภาวะขาดดุลการค้าและดุลประมาณ ผู้เชี่ยวชาญประเมินว่า ราคาน้ำมันต้องกลับมาแถว 80 ดอลลาร์/บาร์เรล ดุลทั้งสองจึงจะกลับสู่ภาวะสมดุลอีกครั้ง

สถานการณ์ที่ราคาน้ำมันทรุดยาว จะยิ่งเพิ่มแรงกดดันให้ผู้เล่นทุกรายต้องทบทวนจุดยืนของตัวเอง

ในขณะที่ความต้องการใช้น้ำมันไต่สูงขึ้น กลไกตลาดจะปรับตัวเอง เพียงแต่ต้องใช้เวลา ล่าสุดตลาดน้ำมันคาดว่า ต้องใช้เวลาอีกอย่างน้อย 5 ปี จึงจะไต่กลับขึ้นไปแถว 70 ดอลลาร์/บาร์เรล อย่างไรก็ดี ตลาดพร้อมปรับการคาดการณ์ได้ตลอดเวลา หากผู้เล่นหลักอย่าง ซาอุดิอาระเบีย รัสเซีย และสหรัฐ ปรับเปลี่ยนนโยบายน้ำมัน 

การปรับฐานหนักของตลาดหุ้นบ้านเราในสัปดาห์ที่ผ่านมา ถูกผสมโรงด้วยแรงขายจากการทำชอร์ตเซลส์ ขณะที่นักลงทุนที่ใช้เงินกู้ซื้อหุ้น ส่วนหนึ่งถูกเรียกให้วางหลักประกันเพิ่มเติม บางส่วนอาจถึงขั้นถูกบังคับขายหากราคาหุ้นไหลหลุด 1200 จุด อย่างรวดเร็ว

ดัชนีหุ้นอยู่ในช่วงหาฐานใหม่ โดยมีแนวรับระยะยาวอยู่แถว 1200 จุด ขณะที่แนวต้านอยู่แถว 1274 จุด ช่วงสั้น ดูเต็มไปด้วยปัจจัยเสี่ยง แต่มูลค่าหุ้นไทยเริ่มถูกแล้ว ค่าพีอีปี 59 ลงมาต่ำกว่า 13 เท่า ต่ำกว่าค่าเฉลี่ย 10 ปีย้อนหลังที่ 14.7 เท่า

หุ้นจำนวนมากซื้อขายกันต่ำกว่าค่า PE เฉลี่ย หรือค่า PBV เฉลี่ย -1SD หรือแม้กระทั่ง -2SD (Standard Deviation หรือส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน) ทั้งที่ปัจจัยพื้นฐานไม่ได้เลวร้ายลงมากขนาดนั้น 

ราคาหุ้นที่ลดลงมากยังช่วยเพิ่มอัตราผลตอบแทนจากเงินปันผล การปรับฐานของตลาดหุ้นรอบนี้จึงเป็นโอกาสสำหรับการลงทุนระยะหนึ่งปีขึ้นไป  สามารถเลือกเก็บหุ้นพื้นฐานดี