โรงเรียนแห่งอนาคต ตอนที่ 4

โดย...ภาววิทย์ กลิ่นประทุม ที่ปรึกษาการลงทุน บริษัทหลักทรัพย์ บัวหลวง จำกัด (มหาชน)

บทเรียนที่สี่ “เริ่มธุรกิจจากตัวเรา ทำยังไงล่ะ” ..สิ่งที่ยากที่สุดสำหรับคนรุ่นใหม่วันนี้คือ หาโอกาส ..มองไปซิ รอบๆ ตัว ลองคิดดูซิว่า มีอะไรที่สามารถทำได้ แต่ยังไม่มีใครทำ ..พอพูดแบบนี้ คนส่วนใหญ่จะมองไปที่ธุรกิจ IT หรือ Computer ซึ่งจริงๆ การหาโอกาสมันกว้างกว่านั้นเยอะ

ที่คนส่วนใหญ่มองว่า ธุรกิจแบบใหม่ คือ Computer ก็เพราะ คนส่วนใหญ่คิดแบบนั้น ..พูดง่ายๆ ว่า คิดเหมือนๆ คนส่วนใหญ่นั่นแหละ

ถ้าเราไปดู การจัดอันดับเศรษฐีโลกปีนี้ มี Billionaire หรือ รวยพันล้านเหรียญ ทั่วโลกมี 800 คน ..เทียบเป็นอัตราส่วนไม่ถึง 0.1% ..คำถามที่น่าสนใจ คือ คนเหล่านี้ เกิดมาบ้านรวยล่ะซิ ถึงได้รวย ?

ไม่ใช่เลย ..จาก 800 คน มี 2 ใน 3 ที่ Self-Made คือ สร้างตัวจากมือเปล่า และ ก็เป็นธุรกิจแบบเดิมๆ ไม่ใช่ธุรกิจ Dot Com หรือ Computer แบบที่หลายคนคิด

สาเหตุที่เรามองว่า ธุรกิจที่สร้าง Billionaire ต้องเป็น Computer ก็เพราะ “สื่อ” นำเสนอให้ความสำคัญกับ คนที่รวยเร็วจัด อย่างใน Silicon Valley ..ซึ่งต้องยอมรับว่า Computer และ Silicon Valley มันเปลี่ยนวิธีคิด และ วิธีการทำธุรกิจของคนทั้งโลก ..แต่ไม่ได้หมายความว่า การทำธุรกิจในธุรกิจแบบดั้งเดิมรวยไม่ได้
คุณจะสร้างตึก , จะเป็นเกษตรกร , จะค้าขาย , จะผลิตสินค้าขาย , จะทำธุรกิจบริการ ..จริงๆ ทุกอาชีพ เป็น Billionaire ได้หมด ..แต่คิดดีๆ ว่า การเป็น Billionaire ไม่ได้หมายความว่า คุณต้องเก่ง

คนเก่งวันนี้ล้นโลก เพราะ นิยามของคนเก่งในโลกปัจจุบัน หรือ โลกของลูกจ้าง ให้นิยามของคำว่า “คนเก่ง” ก็คือ คนที่จำได้เก่ง และ ทำตามสิ่งที่จำอย่างคล่องแคร่ว ..นิยามแบบนี้เราฟันธงได้เลยว่า มันคือ “กรรมกร(Labor)” ของโลกอนาคต ..พูดง่ายๆ วันนี้หมดยุคของคนเก่งเพราะเรียนเก่ง เข้าสู่ยุคของ คนเก่ง เพราะ เขาแปลก !!

ไม่ผิดหรอก เดี๋ยวนี้ “ความแปลก” มันสามารถสร้างให้คนคนนึงโดดเด่นขึ้นมา ประกอบกับสื่อฟรีๆ อย่าง Social Media ทำให้คนแปลกสามารถดังข้ามคืน ..แต่คุณรู้ไหมว่า คนเหล่านั้นที่ดังข้ามคืน ถ้าเขารู้วิธีเปลี่ยนความดังเป็นเงิน มันจะทำให้เขาเป็นเศรษฐีได้เลย ..แต่ก็อย่างที่เห็นคือ คนเหล่านี้ที่ดังข้ามคืน ก็หายวับข้ามคืน ไม่สามารถเก็บเกี่ยวอะไรได้เลย เหมือน จุดพลุ ที่พุ่งขึ้นมาสว่างวาบ แล้วหายไป

โอเค !! ..จุดนี้แหละสำคัญ การเข้าใจวิธีการเปลี่ยนความดัง ให้กลายเป็นเงิน เพราะ วันนี้โอกาสมันหายาก การสร้างโอกาสด้วยการสร้างความแตกต่าง ความแปลก จึงเป็นเรื่องที่ต้องศึกษาว่า มันมีกระบวนการอย่างไร

ถ้ามองบ้านเรา จะเห็นได้ว่า การเปลี่ยนความดังให้เป็นเงิน ก็มีตัวอย่างให้เห็นชัดเจน อย่างเช่น พี่แอ๊ด คาราบาว หรือ คุณตัน และ คนอีกมากมาย ..ซึ่งหลักๆ มันก็คล้ายๆ กับหลักของ Co-Creation คือ การรวมกันของคนเก่งในแต่ละด้าน เพื่อสร้างสิ่งใหม่

พี่แอ๊ด ใช้ความดัง รวมกับ คุณเสถียร ก็สร้างเป็น อาณาจักร คาราบาวแดง หลายหมื่นล้านที่เราเห็นในปัจจุบัน ..ถ้าคิดย้อนกลับว่า หากพี่แอ๊ดจะร้องเพลงอย่างเดียวไปเรื่อยๆ โดยไม่เอาชื่อเสียงมาสร้างสินค้า วันนี้พี่แอ๊ดคงไม่รวยเท่านี้

ใช่!! เวลาที่ทำ มันเท่ากัน ..ชีวิตคนเราก็มีเวลาเท่าๆกัน ..คนที่รวยกว่า ไม่ใช่แค่มองว่า ตัวเองมีดีอะไร แต่ต้องสามารถเอาสิ่งที่มีดีของตัวเอง ไปรวมกับสิ่งที่ดีของคนอื่น รวมกัน Co-Creation เป็นสิ่งใหม่ ที่ดีกว่า

ผมมักใช้คำพูด ในใช้วิธีการแบบนี้ว่า Other People Money & Other People Idea ...ซึ่งในความจริง การจะใช้คนอื่น ต้องดูก่อนว่า เราเองมีดีอะไร ..นี่แหละ สำคัญที่สุด

บทเรียนบทที่สี่ ในการเข้าใจโรงเรียนชีวิต คือ เริ่มสำรวจว่า เรามีดีอะไร ..วันนี้ Social Network เป็นเวทีให้เรา “ลองของ” คือ ลองโชว์พลังสร้างสรรค์ ลองใช้พื้นที่ฟรีๆ ตรงนั้นแสดงความคิดสร้างสรรค์ ..มองให้ไกลกว่า แค่ร้องเพลง มองให้ไกลกว่าแค่ตลก มองให้ไกลกว่า แค่สิ่งที่คนอื่นทำ

โจทย์คือ การทำให้คนหันมามองเรา ซึ่งผมมักจะใช้คำว่า “การสร้างสิ่งที่เป็นประโยชน์ให้คนอื่นหันมามอง หันมาฟังเรา”

ในต่างประเทศ การสร้างธุรกิจจากตัวเอง เขาเรียกว่า Expert Industry มันคือ การสร้างธุรกิจจากสิ่งที่เราเชี่ยวชาญ จากนั้นเราก็แบ่งปัน ความรู้ ความเชี่ยวชาญ ให้กับคนอื่น ...ยกตัวอย่าง เช่น เราเป็นกุ๊ก ที่เก่ง เราก็สอนวิธีทำอาหาร ที่รวมเคล็ดลับ ทีเด็ด จากรอบโลก สรุปย่อ มาให้คนดูของเรา สามารถทำอาหารได้อย่างง่ายดาย

ตัวเราเป็นผู้เชี่ยวชาญอาหาร ที่ให้ความรู้คนอื่น และ รวมรวมความรู้ ..นี่แหละ ที่เขาเรียกว่า Expert Industry เพราะ เราเชี่ยวชาญที่สุด เราเป็น กูรู ในเรื่องนั้นๆ
ลองมองซิครับว่า ตัวเราใกล้เป็น กูรู ในเรื่องที่เราทำแล้วหรือยัง เพราะ นั่นคือ ขั้นแรกในการหาโอกาส แล้วดึงดูดเงินให้วิ่งหาเรา ...คุณเป็นยังงั้นแล้วหรือยังครับ ?