ความทุกข์ตั้งเค้า

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

ใครจะสังเกตบ้างไหมว่า ช่วงนี้มีสิ่งที่หายไป นั่นก็คือฝน

ฝนทิ้งช่วงไปนานเหลือเกิน โดยปกติในช่วงหน้าฝน ตั้งแต่เดือน มิ.ย.เป็นต้นมา จะมีฝนตกในแทบทุกวัน แต่ปีนี้กลับหายไปดื้อๆ

ทั้งหมดยิ่งสอดคล้องกับการประเมินว่าจะเกิดปรากฏการณ์เอลนินโญ สร้างความแห้งแล้งอย่างหนักในช่วงตั้งแต่เดือน ก.ย.เป็นต้นไป

ยิ่งไปดูรายงานสภาพฝนทิ้งช่วง จะพบว่าหลายๆ พื้นที่กำลังประสบปัญหาภัยแล้ง ทั้งๆ อยู่กลางหน้าฝน

ภาวะฝนทิ้งช่วงทำให้อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ 10 แห่งทั่วประเทศ มีน้ำอยู่ในเกณฑ์น้อยกว่าหรือเท่ากับ 30%

ผลที่ตามมาก็คือ พื้นที่การเกษตรมีความเสียหายแล้ว 18 จังหวัด

ขณะเดียวกัน พื้นที่ปลูกข้าวใหญ่สุดแถบที่ราบลุ่มเจ้าพระยาใหญ่ก็เกิดปัญหา เนื่องจากเขื่อนภูมิพลและเขื่อนสิริกิติ์มีปริมาณน้ำที่สามารถนำมาใช้ได้ต่ำสุดในรอบ 10 ปี

เขื่อนภูมิพลมีน้ำใช้การได้อยู่เพียง 5% และเขื่อนสิริกิติ์ใช้ได้แค่ 13%

การปลูกข้าวบริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยาใหญ่โดยเฉพาะในพื้นที่ดอน ต้องเลื่อนการทำนาปีออกไปเป็นต้นเดือน ส.ค. และจะปลูกข้าวได้เพียง 1 รอบเท่านั้น ในพื้นที่เขตชลประทาน

ส่วนนอกเขตพื้นที่ชลประทานนั้นจะต้องรอน้ำฝน ว่าจะมีพอหรือไม่

ช่วงที่สำคัญอย่างยิ่งก็คือภาวะฝนในเดือน ส.ค.-ก.ย. หากยังตกน้อยกว่าเกณฑ์เฉลี่ย ก็จะส่งผลกระทบถึงการปลูกข้าว โดยอาจถึงขั้นต้องงดการทำนาปรังในปี 2558

และฝนที่หายไปส่งผลกระทบถึงน้ำที่ใช้สำหรับการอุปโภคบริโภคเช่นกัน

ข้อมูลจากการประปานครหลวง (กปน.) ก็คือแต่ละปีกรมชลประทานจะปล่อยน้ำลงมาประมาณ 200 ลบ.ม./วินาที แต่ในปี 2557 กรมชลประทานปล่อยน้ำมาเพียง 60 ลบ.ม.เท่านั้น

ที่ผ่านมาชาวบ้านกำลังเพลิดเพลินกับสารพัดโครงการคืนความสุข แต่เรื่องใหญ่ที่กำลังก่อตัวขึ้นคือผลกระทบจากฝนทิ้งช่วงที่จะกลายเป็นความทุกข์อย่างใหญ่หลวง

ถ้าฝนไม่ตก ปริมาณน้ำในเขื่อนลดต่ำลง ความเดือดร้อนจะเกิดขึ้นทันที ตั้งแต่ปีนี้เป็นต้นไป จนข้ามไปถึงหน้าร้อนปีหน้า

จะทำฝนเทียม จะเร่งขุดลอกคูคลอง จะเร่งหาทางรักษาเก็บกักน้ำที่ยังพอมีอยู่ จะมีมาตรการประหยัด หรือคิดอะไรไม่ออกจะรณรงค์ให้แห่นางแมวทั่วประเทศ ก็ต้องว่ากันแต่เนิ่นๆ

แผน 1 แผน 2 แผน 3 เตรียมไว้เถอะ

ไม่เช่นนั้นถ้าฟ้าฝนไม่เป็นใจ จะทำอะไรมันก็ไม่ทันเสียแล้ว