ข้าวลึกๆ ลับๆ

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

เมื่อวันที่ 2 ก.ค. ได้มีข้อมูลโครงการรับจำนำข้าวที่น่าสนใจอย่างยิ่ง ในการประชุมคณะกรรมาธิการ (กมธ.) เศรษฐกิจ การพาณิชย์ และอุตสาหกรรม วุฒิสภา ที่มี บุญชัย โชควัฒนา สว.สรรหา เป็นประธานฯ

ที่ประชุมพิจารณาโครงการรับจำนำข้าวของรัฐบาล โดยเชิญ สุภา ปิยะจิตติ รองปลัดกระทรวงการคลัง ในฐานะประธานคณะอนุกรรมการปิดบัญชีโครงการรับจำนำข้าว เข้าชี้แจง

สุภา กล่าวว่า การรับจำนำข้าวทุกเมล็ดเกิดการทุจริตทุกขั้นตอน ตั้งแต่การจดทะเบียนเกษตรกร ที่แจ้งตัวเลขเกินความจริง โดยการสุ่มตรวจได้เพียง 10% เนื่องจากขาดกำลังคน

นอกจากนั้นยังมีการนำข้าวเปลือกมาเวียนในโครงการ เพราะขั้นตอนการสีแปรข้าวต้องเก็บที่โรงสีประมาณ 50 วัน เพราะข้าวมีจำนวนมากเกินความสามารถในการสีแปรของโรงสี จึงมีมติให้รับข้าวได้ 50 เท่าของกำลังการผลิตของโรงสี

ส่วนตัวเลขขาดทุนของโครงการรับจำนำข้าวใน 3 ฤดูกาลผลิต คือ ข้าวนาปีฤดูกาลผลิต 2554/2555 ข้าวนาปรังฤดูกาลผลิต 2555 และข้าวนาปีฤดูกาลผลิต 2555/2556 เบื้องต้นตัวเลขขาดทุน 220,968 ล้านบาท แต่หากรวมการดำเนินการถึงเดือน พ.ค.ที่ผ่านมา อาจจะมากกว่าที่ประมาณการ

สำหรับยอดการปิดตัวเลขวันที่ 31 ม.ค. 2556 มีการใช้วงเงินกว่า 4.96 แสนล้านบาท ที่รัฐบาลต้องจ่ายคืนให้ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.)

อย่างไรก็ตาม การคำนวณตัวเลขต้นทุนการขายข้าว ต้องใช้ราคาขายข้าวต่ำสุดกับสูงสุด จาก 7 หน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาคำนวณ เนื่องจากที่ผ่านมาหน่วยงานต่างๆ ไม่ได้แจ้งตัวเลขต้นทุน

ส่วนองค์กรของรัฐอย่างองค์การตลาดเพื่อเกษตรกร (อ.ต.ก.) และองค์การคลังสินค้า (อคส.) แจ้งบัญชีการแปรรูปข้าวเปลือกเป็นข้าวสารไว้แค่ที่อัตรา 24% จากที่ควรจะได้ข้าว 59-61% ทำให้คำนวณตัวเลขต่างๆ ไม่ได้

ส่วนปริมาณข้าวค้างสต๊อกของรัฐบาลที่ตรวจสอบมีทั้งสิ้น 11 ล้านตัน แต่ อ.ต.ก.และ อคส. ระบุว่ามีข้าวค้างสต๊อก 18 ล้านตัน

ที่สำคัญเมื่อได้ทวงถามตัวเลขการขายข้าวที่ทำเอาไว้ คำตอบจากกระทรวงพาณิชย์ก็ทั้งหมดเป็นความลับ และผู้ทราบข้อเท็จจริงเพียง 3 คน คือ รมว.พาณิชย์ ปลัดกระทรวงพาณิชย์ และอธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ

ผลที่ตามมาทำให้ไม่สามารถนำตัวเลขดังกล่าวมาใช้สำหรับการปิดบัญชี โดยเฉพาะสัญญาขายข้าว 10 ล้านตัน เป็นสัญญาขายข้าวให้กับส่วนใด

นี่แหละ คือข้อเท็จจริงจากปากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับโครงการข้าว

และจะแก้กันอย่างไร ก็กำลังตั้งตา เงี่ยหูฟังอยู่ทุกวัน