เส้นทางอันยาวไกล

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

อาทิตย์ที่ 24 มิ.ย.นี้ จะเป็นวันครบรอบ 80 ปี ประชาธิปไตยไทย หลายๆ คนบ่นว่า ผ่านมาเนิ่นนาน ยังไปไม่ถึงไหน

นี่แหละคือปัญหาระบอบประชาธิปไตยที่ต้องใช้เวลานาน ต้องใช้ความอดทน มีหลุมบ่อ ความลุ่มๆ ดอนๆ ตลอดเส้นทาง

ประเทศที่เป็นประชาธิปไตยขนานแท้ ต้องใช้เวลาหลายร้อยปีกว่าจะสถาปนาประชาธิปไตยขึ้นมาได้

ตัวอย่างที่อยากจะยก เอามาจากหนังสือ ผลไม้มีพิษ มาจากต้นไม้ที่มีพิษ จริงหรือ (?) เขียนโดย ศาสตราจารย์ ดร.อมร จันทรสมบูรณ์ กล่าวถึงปัญหาที่สหรัฐ เมื่อ 150 ปีก่อน ซึ่งได้เกิดระบบที่เรียกว่า Spoils System

Spoils System คืออะไร คำอธิบายง่ายๆ ก็คือ สิ่งที่เกิดขึ้นในเมืองไทยปัจจุบันนั่นแหละ

อำนาจสูงสุดทางการเมืองในสหรัฐคือประธานาธิบดี โดยยุคนั้นมีการสั่งสอนประชาชนว่า เมื่อได้รับเลือกมาด้วยคะแนนเสียงข้างมาก ก็ย่อมมีอำนาจในการกระทำใดๆ ก็ได้ตามที่เห็นสมควร

และอำนาจการเมืองก็เข้าไปแทรกแซงการบริหารประเทศในกลไกที่ใหญ่สุดของสังคมอเมริกัน คือระบบราชการ

ตำแหน่งราชการกลายเป็นรางวัลทางการเมืองสำหรับผู้ที่สนับสนุนนักการเมือง

ผลการเชื่อเช่นนี้ทำให้เกิดการคอร์รัปชันอย่างมโหฬาร มีการแก่งแย่งและตอบแทนบุญคุณทางการเมืองด้วยตำแหน่งต่างๆ

ในที่สุดเกิดการเรียกร้องทั่วสหรัฐ ให้มีการปฏิรูประบบบริหารประเทศ ปฏิรูปการเมือง ระหว่างนั้นเกิดคดีสะเทือนขวัญถึงขั้นสังหารประธานาธิบดี เจมส์ การ์ฟีลด์ (James A. Garfield) จากผู้ผิดหวังในระบบราชการของสหรัฐ

การแก้ไขของสหรัฐทำต่อเนื่องนับสิบปี และได้สำเร็จในช่วงประธานาธิบดี โทมัส วูดโรว์ วิลสัน (Thomas Woodrow Wilson) ที่ดำรงตำแหน่ง 2 สมัย หรือ 8 ปี

นี่แหละ สิ่งที่เกิดในสหรัฐเมื่อ 150 ปีที่แล้ว และเมืองไทยเพิ่งเกิดขึ้นมา

ประชาธิปไตยจึงต้องอดทน รักษาแนวคิดการปฏิรูปการเมือง ปลูกฝังวิญญาณประชาธิปไตยเอาไว้ ส่งไม้ต่อกันไปเรื่อยๆ

มองเส้นทางแล้ว ยุคพวกเรายังคงเป็นแค่ทางผ่านที่ต้องรักษา ประคับประคองเอาไว้ให้ดี ให้รู้เท่าทันมายาคตินักเล่นแร่แปรธาตุ มายาคติทางการเมือง

ไม่ว่าใครจะมา ใครจะไป เอาอยู่หรือเอาไม่อยู่ ก็ตามทีเถอะ

สุดท้ายแล้ว โน้น ต้องรอถึงรุ่นลูก รุ่นหลาน รุ่นเหลน ของพวกเรานั่นแหละ

ประชาธิปไตยถึงจะหยั่งราก เติบโต อย่างแข็งแรง