ส่องไทม์ไลน์หั่นค่าธรรมเนียมแบงก์ 19 รายการ กระทบกำไร 1.5-2%

ที่ผ่านมาธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) พบการเรียกเก็บค่าบริการผลิตภัณฑ์ทางการเงินบางรายการที่ยังไม่สอดคล้องกับต้นทุนที่แท้จริง เช่น บางรายการมีต้นทุนลดลงหรือไม่มีต้นทุนแล้วจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี แต่ยังเก็บค่าบริการอยู่ นอกจากนี้ ยังพบว่าค่าบริการบางรายการที่สถาบันการเงินแต่ละแห่งเรียกเก็บยังแตกต่างกันมาก หรือค่าบริการบางรายการยังมีหลักการคิดที่สะท้อนต้นทุนได้ไม่ชัดเจน 

ดังนั้น จึงเห็นควรกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการเรียกเก็บค่าบริการดังกล่าวให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน รวมทั้งปรับลดหลายรายการลงให้สะท้อนต้นทุนมากขึ้น

นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการ ธปท. เปิดเผยว่า ธปท. ได้ออกหลักเกณฑ์กำหนดค่าบริการและการให้บริการให้เป็นมาตรฐาน และปรับลดค่าธรรมเนียมหลายรายการลง เพื่อช่วยเหลือประชาชนผู้ใช้บริการทั่วไป รวมถึงผู้ประกอบธุรกิจ SMEs ให้สามารถเข้าถึงผลิตภัณฑ์และบริการทางการเงินได้ด้วยอัตราค่าบริการที่เหมาะสม เป็นธรรม และไม่เป็นภาระเกินสมควร 

โดยครอบคลุมรายการค่าธรรมเนียม 4 ประเภท รวม 19 รายการ ซึ่งจะทำให้การเรียกเก็บค่าบริการผลิตภัณฑ์และบริการทางการเงินพื้นฐานของสถาบันการเงินและผู้ประกอบธุรกิจบัตรเครดิตเป็นมาตรฐานเดียวกัน ชัดเจน โปร่งใส และสอดคล้องกับต้นทุนการให้บริการยิ่งขึ้น 

“การจัดทำมาตรฐานค่าธรรมเนียมใน 4 ประเภทดังกล่าว คาดว่าจะมีผลกระทบต่อกำไรของธนาคารพาณิชย์ไม่เกิน 1.5-2% จากปัจจุบันที่ภาพรวมระบบธนาคารพาณิชย์ มีกำไรเฉลี่ยต่อปีประมาณ 280,000 ล้านบาท” นายวิทัย กล่าว 

สรุปรายการค่าธรรมเนียมที่ปรับ ดังนี้

1. ค่าบริการที่เกี่ยวข้องกับบัญชีเงินฝาก (Deposit-related) ได้แก่ ค่าขอรายการเดินบัญชีเงินฝาก (statement) ค่าขอหนังสือรับรองฐานะทางการเงิน และค่ารักษาบัญชีเงินฝากกรณีบัญชีเงินฝากที่ไม่เคลื่อนไหวและมียอดเงินฝากคงเหลือน้อยกว่าที่กำหนด (dormant account)

2. ค่าบริการที่เกี่ยวข้องกับบัตรอิเล็กทรอนิกส์ (Card-related) ได้แก่ ค่าธรรมเนียมแรกเข้าและค่าธรรมเนียมรายปีสำหรับบัตรเอทีเอ็มพื้นฐานและบัตรเดบิตพื้นฐาน ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายใด ๆ ในการเบิกถอนเงินสดด้วยบัตรเครดิต

3. ค่าบริการที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรมการชำระเงิน (Payment transaction-related) ได้แก่ ค่าบริการข้ามเขตและค่าคู่สายของบริการธุรกรรมการชำระเงิน เช่น การฝาก ถอน โอนเงินที่เครื่องอิเล็กทรอนิกส์ และที่สาขา การโอนเงินผ่านระบบบาทเนต การฝากเช็ค และการรับชำระหนี้ค่าสินค้าและบริการ ค่าบริการโอนเงินผ่านระบบ Bulk Payment แบบภายในวัน ค่าชดเชยอัตราแลกเปลี่ยน (commission in lieu of exchange) และค่าบริการโอนเงินผ่านระบบบาทเนตผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์

4. ค่าบริการที่เกี่ยวข้องกับการให้สินเชื่อวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ได้แก่ ค่าบริการการใช้สินเชื่อ (front-end fee) ค่าบริการขยายระยะเวลาการเบิกใช้วงเงินสินเชื่อที่มีกำหนดระยะเวลา ค่าบริการต่ออายุวงเงินสินเชื่อในรูปแบบวงเงินหมุนเวียน ค่าชำระสินเชื่อก่อนครบกำหนด (prepayment fee) กรณีสินเชื่อที่มีกำหนดระยะเวลา และค่าบริการกรณียกเลิกวงเงิน (cancellation fee)

ทั้งนี้ ผู้ให้บริการจะต้องไม่เรียกเก็บค่าใช้จ่ายรายการอื่น ค่าบริการรายการใหม่ หรือปรับอัตราดอกเบี้ย เพื่อทดแทนค่าบริการที่ผู้ให้บริการเรียกเก็บได้ลดลงอันเนื่องมาจากหลักเกณฑ์ตามประกาศฉบับนี้ โดยไม่รวมถึงกรณีที่ผู้ให้บริการมีเหตุจำเป็น เช่น ต้นทุนการให้บริการเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ การสิ้นสุดระยะเวลาส่งเสริมการขาย หรือความเสี่ยงของลูกค้าเปลี่ยนแปลงไป

ในกรณีที่ผู้ให้บริการไม่สามารถดำเนินการได้ตามหลักเกณฑ์ภายในระยะเวลาที่กำหนด ผู้ให้บริการต้องคืนเงินส่วนต่างที่เรียกเก็บเกินกว่าที่หลักเกณฑ์กำหนดให้แก่ลูกค้านับตั้งแต่วันที่หลักเกณฑ์มีผลใช้บังคับ รวมถึงต้องจัดทำแผนและกรอบระยะเวลาดำเนินการเพื่อให้สามารถปฏิบัติได้ตามหลักเกณฑ์ให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลาที่กำหนด

หลักเกณฑ์นี้เป็นไปตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ 23/2569 เรื่อง การกำหนดมาตรฐานค่าบริการและการให้บริการ โดยการปรับต่าง ๆ จะทยอยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาไปจนถึงช่วงเดือนตุลาคม 2569 เพื่อให้ผู้ให้บริการมีระยะเวลาในการปรับระบบงาน

เจาะมาตรฐานค่าธรรมเนียมใหม่ 4 ประเภท 19 รายการ

บัญชีเงินฝาก

1. ค่าขอ statement ย้อนหลัง < 12 เดือน (บุคคลธรรมดา/ SMEs)

• แบบอิเล็กทรอนิกส์ (e-statement): ฟรี
• แบบกระดาษ: ไม่เกิน 100 บาท / บัญชี / ครั้ง

2. ค่ารับรองฐานะทางการเงิน (บุคคลธรรมดา/ SMEs)

• ไม่เกิน 100 บาท / ชุด / ครั้ง

3. ค่ารักษาบัญชีที่ไม่เคลื่อนไหว (บุคคลธรรมดา)

• 20 บาท / เดือน สำหรับบัญชีเงินฝากทุกประเภท 
• สถาบันการเงินต้องไม่กำหนดให้บัญชีที่มียอดเงินมากกว่า 2,000 บาท และไม่เคลื่อนไหวน้อยกว่า 1 ปี เป็นบัญชีไม่เคลื่อนไหว

บัตรอิเล็กทรอนิกส์

4. ค่าแรกเข้าและรายปีบัตร ATM พื้นฐาน (เฉพาะบุคคลธรรมดา)

• คิดค่าบริการรวมทั้งหมด (all-in) ไม่เกิน 150 บาท / ปี

5. ค่าแรกเข้าและรายปีบัตร Debit พื้นฐาน (เฉพาะบุคคลธรรมดา)

• คิดค่าบริการรวมทั้งหมด (all-in) ไม่เกิน 200 บาท / ปี

6. ค่าบริการเบิกถอนเงินสดจากบัตรเครดิต

• ไม่เกิน 2.5% ของจำนวนเงินสดที่เบิกถอน

ธุรกรรมการชำระเงิน

ค่าข้ามเขตและค่าคู่สายของบริการธุรกรรมการชำระเงิน

7. การฝาก / ถอน / โอน ที่ ATM CDM CRM

• ฟรี

8. การฝาก / ถอน / โอน ที่สาขา

• โอน: ฟรี 
• ฝากถอน: ไม่เกิน 0.05%

9. การโอนเงินผ่านระบบบาทเนต

• ฟรี

10. การฝากเช็ค

• ฟรี

11. การรับชาระค่าสินค้าและบริการ

• ฟรี

12. ค่าบริการโอนเงินผ่านระบบ Bulk Payment ภายในวัน (same day)

• ไม่เกิน 20 บาท / รายการ

13. ค่าบริการโอนเงินผ่านระบบบาทเนต (เฉพาะบุคคลธรรมดา/ SMEs)

• ไม่เกิน 100 บาท / รายการ (สาหรับการโอนเงินผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์)

14. ค่าชดเชยอัตราแลกเปลี่ยน commission in lieu of exchange*

14.1 ลดค่าบริการ

• ไม่เกิน 0.125% ของจำนวนเงิน

14.2 กำหนด min-max

• บุคคลธรรมดาและ SMEs ให้เรียกเก็บขั้นต่า ไม่เกิน 300 บาท และสูงสุด ไม่เกิน 2,000 บาท
• ห้ามเรียกเก็บ กรณีโอนเงินระหว่างบัญชีในสถาบันการเงินเดียวกัน

* ไม่รวมกรณีการทาธุรกรรมโดยใช้ธนบัตรสกุลต่างประเทศ

สินเชื่อ SMEs (เฉพาะลูกค้า SMEs)

15. ค่าบริการการใช้สินเชื่อ (front-end fee)

• ไม่เกิน 2.5% ของวงเงิน (กรณีวงเงินไม่กิน 15 ล้านบาท ห้ามเรียกเกิน 250,000 บาท)

16. ค่าบริการขยายระยะเวลาการเบิกใช้วงเงินสินเชื่อที่มีกำหนดระยะเวลา (term loan)

• ฟรี (ยกเว้น ลูกค้าได้รับวงเงินเพิ่ม ให้เก็บได้ตามข้อ 15 เฉพาะวงเงินที่เพิ่มขึ้น)

17. ค่าบริการต่ออายุวงเงินสินเชื่อในรูปแบบวงเงินหมุนเวียน (revolving loan)

• ฟรี (ยกเว้น ลูกค้าได้รับวงเงินเพิ่ม ให้เก็บได้ตามข้อ 15 เฉพาะวงเงินที่เพิ่มขึ้น)

18. ค่าชำระสินเชื่อก่อนครบกำหนด (prepayment fee) กรณีสินเชื่อที่มีกำหนดระยะเวลา (term loan)

• ไม่เกิน 3% ของยอดเงินต้นคงค้าง

เฉพาะกรณี

• จ่ายชำระเงินต้น ไม่เกิน 50% ของยอดที่เบิกใช้จริง หรือ/และ
• ชำระหนี้มาแล้ว ไม่เกิน 50% ของระยะเวลาการชำระหนี้ (นับจากวันที่มีการเบิกใช้เงิน)

19. ค่าบริการกรณียกเลิกวงเงิน 

• ฟรี 

เฉพาะกรณี

• เรียกเก็บค่าบริการเพื่อชดเชยต้นทุนการสารองวงเงิน/ค่าบริการผูกพันวงเงินสินเชื่อ (commitment fee) ไปแล้ว หรือ
• ลูกหนี้ได้เบิกใช้วงเงินแล้วไม่ว่าบางส่วนหรือทั้งจำนวน 

เปิดไทม์ไลน์หั่นค่าธรรมเนียมใหม่

สำหรับการดำเนินการปรับลดค่าธรรมเนีบมใหม่ แบ่งออกเป็น 3 ช่วง ดังนี้

เริ่ม 1 ก.ค.2569 

บัญชีเงินฝาก

• ค่าขอ statement
• ค่าขอหนังสือรับรองฐานะทางการเงิน
• ค่ารักษาบัญชีเงินฝากที่ไม่เคลื่อนไหว

บัตรอิเล็กทรอนิกส์

• ค่าธรรมเนียมในการเบิกถอนเงินสด ด้วยบัตรเครดิต

ธุรกรรมการชำระเงิน
ค่าข้ามเขต / คู่สาย เช่น

• ฝาก/ถอน/โอน ที่สาขา
• โอนเงินผ่านระบบบาทเนต
• ฝากเช็ค
• ค่าชดเชยอัตราแลกเปลี่ยน commission in lieu of exchange (เฉพาะลดค่าบริการ)

เริ่ม 1 ก.ย.2569 

บัตรอิเล็กทรอนิกส์

• ค่าแรกเข้าและรายปีบัตร ATM พื้นฐาน
• ค่าแรกเข้าและรายปีบัตร Debit พื้นฐาน

ธุรกรรมการชำระเงิน
ค่าข้ามเขต / คู่สาย เช่น

• ฝาก/ถอน/โอน ที่ ATM CDM CRM
• รับชำระค่าสินค้าและบริการ
• โอนเงินผ่านระบบ Bulk Payment ภายในวัน

สินเชื่อ SMEs

• ค่า front end fee
• ค่าบริการขยายระยะเวลาการเบิกใช้วงเงินสินเชื่อ term loan
• ค่าบริการต่ออายุวงเงินสินเชื่อ revolving loan
• ค่า prepayment fee
• ค่า cancellation fee

เริ่ม 1 ต.ค.2569 

• บริการโอนเงินผ่านระบบบาทเนต
• ค่าชดเชยอัตราแลกเปลี่ยน commission in lieu of exchange (เฉพาะกำหนด min-max)