หนุนเอกชนอิงอาฟตาส่งออกข้าวเพื่อนบ้าน

พาณิชย์ แนะเอกชนไทยใช้อาฟตาขยายตลาดข้าวให้ประเทศเพื่อนบ้าน

นายอลงกรณ์ พลบุตร รมช.พาณิชย์ เปิดเผยว่า กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศได้มีการศึกษาข้อดีข้อเสียของการเปิดเสรีการค้าสินค้าเกษตรภายใต้เขตการค้าเสรีอาเซียน (อาฟตา) ซึ่งไทยควรใช้เวทีนี้ในการขยายตลาดสินค้าได้มากขึ้น

พบว่าส่วนใหญ่จะเกิดประโยชน์กับไทย แม้ว่าหลายๆ ประเทศในอาเซียนจะเป็นผู้ผลิตสินค้าชนิดเดียวกัน แต่หากมองข้ามความเป็นคู่แข่งจะช่วยสร้างความเข้มแข็งให้กับการรวมกลุ่ม และไทยสามารถใช้จุดแข็งตรงนี้สร้างโอกาสให้กับสินค้าเกษตรของไทยได้มากมาย

ทั้งนี้ โดยเฉพาะสินค้าข้าวไทยเป็นผู้ส่งออกอันดับ 1 ของโลก สามารถใช้โอกาสจากการเปิดเสรี เป็นผู้นำในด้านการค้าข้าวของโลกได้ ด้วยการรับซื้อข้าวคุณภาพปานกลางถึงต่ำจากประเทศในอาเซียน เช่น ลาว กัมพูชา และพม่า มาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์หรือจำหน่ายตรงไปยังตลาดระดับล่างในประเทศต่างๆ

อย่างไรก็ดี ทั้ง 3 ประเทศยังไม่มีความชำนาญในด้านตลาด ซึ่งปัจจุบันเวียดนามได้ใช้แนวทางดังกล่าวในการซื้อข้าวจากลาวและกัมพูชาเป็นสัดส่วนกว่า 50% ของปริมาณข้าวที่เวียดนามส่งออกไปตลาดโลก

นอกจากนี้ ผู้ประกอบการโรงสีของไทยสามารถเข้าไปลงทุนธุรกิจโรงสีข้าวในประเทศลาวและกัมพูชาเพื่อส่งออกไปประเทศที่ 3 ได้ด้วย เพราะประเทศเหล่านี้ได้เปิดโอกาสให้ไทยเข้าไปร่วมลงทุนอยู่แล้ว

ในขณะที่พม่า ล่าสุดมีแนวโน้มว่าสหภาพยุโรปอาจจะยกเลิกมาตรการคว่ำบาตร ก็ยิ่งเป็นโอกาสของไทยในการซื้อข้าวจากพม่าเพื่อจำหน่ายต่อ

สำหรับถั่วเหลืองไทยต้องการใช้ปีละ 2 ล้านตัน ในอุตสาหกรรมสกัดน้ำมัน ผลิตภัณฑ์อาหาร และอาหารสัตว์ แต่ผลิตได้ปีละ 2 แสนตัน ที่เหลือต้องนำเข้า โดยปี 2553 ไทยนำเข้าจากบราซิล 62% สหรัฐฯ 26% อาร์เจนตินา 6% และกัมพูชา 3% ซึ่งการเปิดเสรีในอาเซียน ไทยสามารถนำเข้าจากประเทศเพื่อนบ้าน ได้แก่ กัมพูชา ลาวและพม่า ในอัตราภาษี 0% และไทยยังมีโอกาสในการเข้าไปลงทุนและนำเข้ามาได้ โดยต้นทุนด้านโลจิสติกส์จะถูกกว่าการนำเข้าจากประเทศอื่น

กาแฟและกาแฟสำเร็จรูป ไทยผลิตพันธุ์อาราบิกา ที่ตลาดมีความต้องการสูงได้ในสัดส่วนแค่ 3% ที่เหลือ 97% เป็นพันธุ์โรบัสต้า โดยปัจจุบันภาษีนำเข้าเมล็ดกาแฟในอาเซียนอยู่ที่ 5% กาแฟสำเร็จรูป 0% ซึ่งไทยสามารถนำเข้าเมล็ดกาแฟจากเวียดนามมาใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตกาแฟสำเร็จรูปได้ ทั้งนี้ รัฐควรเน้นการช่วยเหลือเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟในประเทศให้มีการเพิ่มผลผลิต และลดต้นทุนการผลิต

ชา ไทยสามารถผลิตได้น้อย และภายใต้อาฟตาไทยลดภาษีเหลือ 0% แล้ว และยังได้ยกเลิกโควตานำเข้า ซึ่งไทยสามารถนำเข้าใบชาจากอาเซียน เช่น พม่า ลาว เวียดนามและอินโดนีเซีย เพื่อมาผลิตเพิ่มมูลค่าและส่งออกชาไปยังตลาดโลก โดยรัฐจะต้องเร่งส่งเสริมวิธีการผลิตเพื่อเพิ่มมูลค่า เช่น ทำเป็นผลิตภัณฑ์จากชาและเครื่องดื่ม ตลอดจนเพิ่มความรู้และเทคโนโลยีทางด้านบรรจุหีบห่อ

การเปิดเสรีอาฟตามีผลบวกให้สามารถหาซื้อสินค้าเกษตรจากอาเซียนได้หลากหลายขึ้น โดยผู้ประกอบการมีต้นทุนในการเสาะหาวัตถุดิบลดลง ในขณะที่เกษตรกรผู้ปลูกจะต้องเร่งปรับปรุงคุณภาพสินค้า กระบวนการผลิต เพื่อให้แข่งขันได้โดยภาครัฐพร้อมที่จะให้การช่วยเหลืออย่างเต็มที่ และมีกองทุนเอฟทีเอเข้ามาดูแลกรณีที่ได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรี