เจาะร่างเกณฑ์ใหม่ ธปท. คุมเข้มเทรดทองออนไลน์ เปิดเฮียริ่งถึง 20 ม.ค.นี้

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ได้ประกาศเปิดรับฟังความคิดเห็นต่อการกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการแลกเปลี่ยนเงินสำหรับการซื้อขายทองคำ ระหว่างวันที่ 13-20 มกราคม 2569 การเคลื่อนไหวครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญในการปรับปรุงกฎหมายควบคุมการแลกเปลี่ยนเงินเพื่อให้สอดคล้องกับสภาวะเศรษฐกิจในปัจจุบัน โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อดูแลเสถียรภาพอัตราแลกเปลี่ยนของประเทศ 

ทำไมต้องคุมการซื้อขายทองคำ?

สาเหตุสำคัญที่ทำให้ ธปท. ต้องเข้ามาจัดระเบียบ คือปริมาณการซื้อขายทองคำในปัจจุบันที่มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ในบางช่วงเวลาธุรกรรมทองคำที่มีปริมาณมหาศาลได้ส่งผลกระทบต่ออัตราแลกเปลี่ยนอย่างมีนัยสำคัญ การออกมาตรการใหม่จึงมุ่งหวังที่จะลดความผันผวนของค่าเงินบาท เพื่อสร้างความเชื่อมั่นในการดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสนับสนุนการขยายตัวของเศรษฐกิจในภาพรวม

สาระสำคัญของร่างหลักเกณฑ์ใหม่

ร่างหลักเกณฑ์ที่ ธปท. นำเสนอ มีการกำหนดเงื่อนไขที่เข้มงวดมากขึ้นสำหรับการซื้อขายทองคำผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ ดังนี้

1. การจำกัดวงเงินการซื้อขาย

กำหนดวงเงินซื้อหรือขายทองคำที่เป็นเงินบาทผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ไม่เกิน 20-100 ล้านบาทต่อราย ต่อวันต่อแพลตฟอร์ม

ข้อยกเว้น: กลุ่มที่จะไม่ถูกจำกัดวงเงิน ได้แก่ แพลตฟอร์มออมทอง (ที่ขายคืนไม่ได้), ผู้ประกอบธุรกิจทองคำหรือผู้ผลิต, และผู้ที่ได้รับอนุญาตพิเศษจาก ธปท. เป็นรายกรณี 

สำหรับลูกค้าที่มีทองคำค้างอยู่ในแพลตฟอร์มเกินวงเงินก่อนเกณฑ์บังคับใช้ จะยังสามารถขายทองคำจำนวนนั้นได้โดยไม่ถูกจำกัดวงเงินต่อวัน

2. มาตรฐานการชำระเงินและส่งมอบ

กำหนดเงื่อนไขอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการซื้อขายทองคำที่เป็นเงินบาทและดอลลาร์สหรัฐฯ ผ่าน แพลตฟอร์มออนไลน์ สำหรับลูกค้าที่ไม่ใช่ผู้ประกอบธุรกิจทองคำหรือผู้ผลิตสินค้าที่เกี่ยวข้องกับทองคำ เช่น

1) การรับจ่ายเงินค่าทองคำ ให้กระทำผ่านบัญชีเงินฝากของลูกค้าที่แจ้งไว้กับผู้ประกอบธุรกิจ ทองคำเท่านั้น โดยไม่สามารถใช้บัญชีบุคคลอื่นหรือรับจ่ายเป็นเงินสดได้

2) การซื้อขายทองคำบนแพลตฟอร์มต้องชำระเงินเต็มจำนวนทันที และไม่สามารถหักกลบยอดซื้อ และยอดขายเพื่อรับจ่ายเฉพาะส่วนต่างได้ให้แก่ผู้อื่นได้ 

3) ลูกค้าต้องรับมอบทองคำด้วยตนเอง โดยไม่สามารถโอนทองคำผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์

4) ลูกค้าที่ต้องการรับมอบทองคำที่มีน้ำหนักตั้งแต่ 1-5 กิโลกรัมต่อวัน ให้รับมอบทองคำ หลังจากวันที่สั่งซื้อทองคำ 2 วันขึ้นไป (T+2 ขึ้นไป)

5) ลูกค้าที่ขายทองคำในแพลตฟอร์มออนไลน์ต้องมีการถือครองทองคำในแพลตฟอร์มก่อน จึงจะสามารถสั่งขายทองคำได้ (ไม่อนุญาตให้ short sell)

ผลกระทบต่อกลุ่มต่าง ๆ

การปรับปรุงเกณฑ์ในครั้งนี้ถูกออกแบบมาเพื่อมุ่งเป้าไปยังกลุ่มผู้ซื้อขายทองคำปริมาณสูง (Big Players) ซึ่งเป็นกลุ่มที่ส่งผลกระทบต่อค่าเงิน 

ผู้ลงทุนรายย่อยและผู้ออมทอง: จะได้รับผลกระทบอย่างจำกัด เนื่องจากวงเงินที่กำหนดค่อนข้างสูงกว่าพฤติกรรมการซื้อขายทั่วไป 

ผู้ประกอบธุรกิจทองคำ: ได้รับการยกเว้นในด้านวงเงินเพื่อให้ธุรกิจดำเนินต่อไปได้

ผลกระทบในภาพรวม: แม้ว่าผู้ซื้อขายทั่วไปอาจมีภาระในการดำเนินการเพิ่มขึ้นเพื่อให้เป็นไปตามกฎเกณฑ์ใหม่ แต่มาตรการนี้จะช่วยเพิ่มความโปร่งใสและเสถียรภาพให้กับระบบเศรษฐกิจและการเงิน 

กลไกการบังคับใช้และการมีส่วนร่วม

ธปท. ระบุว่าร่างเกณฑ์นี้ไม่มีการกำหนดโทษอาญา หรือการตั้งระบบคณะกรรมการเพิ่มเติม แต่จะใช้ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ในการพิจารณาอนุญาตให้ซื้อขายเกินวงเงินเป็นรายกรณี เพื่อให้เกิดความยืดหยุ่นและเหมาะสมกับความจำเป็นของภาคธุรกิจ โดยยังคงรักษาเสถียรภาพของอัตราแลกเปลี่ยนเป็นสำคัญ 

การเปิดรับฟังความคิดเห็นในครั้งนี้จึงเป็นโอกาสสำคัญที่ภาคธุรกิจและประชาชนจะได้สะท้อนมุมมอง เพื่อให้เกณฑ์ที่จะออกมามีประสิทธิภาพและสมดุลที่สุดก่อนการประกาศใช้จริง