อนุกมธ.ชงรัฐแก้กม.เอสโครว์

คุ้มครองเงินดาวน์ทันทีที่ซื้อบ้าน ไม่สนอสังหาฯเล็กขาดเงินลงทุน

นายอนุศักดิ์ คงมาลัย รองประธานคณะอนุกรรมาธิการคุ้มครองผู้บริโภค ในคณะกรรมาธิการสิทธิมนุษยชน สิทธิเสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา เปิดเผยว่า ปัจจุบันกลไกการคุ้มครองผู้บริโภคที่ซื้อโครงการที่อยู่อาศัยยังทำงานไม่ได้เต็มที่ โดยเฉพาะคอนโดมิเนียมระดับกลางล่าง ที่ขายโครงการบนกระดาษ และใช้การโฆษณาสร้างจินตนาการให้ผู้บริโภคเกิดความต้องการซื้อ โดยผู้ซื้อจะต้องรับความเสี่ยงของโครงการจนกว่าจะสร้างเสร็จ เนื่องจากในปัจจุบันไม่มีระบบมาคุ้มครองเงินดาวน์ หากโครงการเกิดปัญหา

ทั้งนี้ ที่ผ่านมากระทรวงการคลังได้ออก พ.ร.บ.การจัดการดูแลผลประโยชน์ของคู่สัญญา หรือระบบเอสโครว์ มาคุ้มครองเงินดาวน์จากการซื้อขายบ้านมาใช้ตั้งแต่ปี 2551 แต่กฎหมายดังกล่าวกลับไม่มีผลในทางปฏิบัติ เพราะเป็นกฎหมายที่ต้องใช้ความสมัครใจของทั้งผู้ซื้อและผู้ขาย ซึ่งทางอนุกรรมาธิการเห็นว่ารัฐบาลควรพิจารณาแก้กฎหมายให้มีผลบังคับใช้ทันทีเมื่อมีการซื้อบ้าน

หากกฎหมายดังกล่าวมีผลบังคับใช้ ผู้ประกอบการรายเล็กอาจจะเสียเปรียบ เพราะต้องมีเงินทุนหมุนเวียนจำนวนหนึ่งมาใช้ในการพัฒนาโครงการ เนื่องจากระบบเอสโครว์กำหนดให้นำเงินดาวน์ไปฝากไว้กับธนาคาร แทนที่จะให้เจ้าของโครงการนำเงินดาวน์ไปลงทุน ทำให้ผู้ประกอบการไม่สามารถนำเงินไปใช้ได้ แต่หากมองในแง่การคุ้มครองลูกค้าซื้อบ้านแล้วถือเป็นเรื่องที่สำคัญกว่า และผู้ประกอบการที่จะมาพัฒนาโครงการก็ควรมีเงินทุนที่เพียงพอด้วยเช่นกัน

อย่างไรก็ตาม นายอนุศักดิ์ กล่าวอีกว่า นอกจากนี้ธนาคารแห่งประเทศไทย หรือ ธปท. ที่มีหน้าที่กำกับดูแลสถาบันการเงิน ควรที่จะมีบทบาทในการคุ้มครองผู้บริโภคผ่านทางสถาบันการเงินมากกว่านี้ เนื่องจากโครงการที่อยู่อาศัยส่วนใหญ่ใช้เงินกู้จากสถาบันการเงิน แต่สถาบันการเงินกลับไม่ทำหน้าที่คุ้มครองคนซื้อบ้านเลย แม้ว่าจะมีการวิเคราะห์ความเสี่ยงในการลงทุน แต่ก็เป็นการวิเคราะห์ในเชิงธุรกิจ ไม่ได้ป้องกันความเสี่ยงของคนซื้อเมื่อโครงการไม่สามารถก่อสร้างได้

ธปท. ควรมีบทบาทที่จะเข้าไปกำกับดูแลสถาบันการเงินในการคุ้มครองคนซื้อบ้านด้วย อย่างเช่น การให้ธนาคารพาณิชย์ที่ขึ้นทะเบียนเป็นผู้ดูแลจัดการผลประโยชน์ของคู่สัญญาทำหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดไว้ หรือการให้ธนาคารควบคุมดูแลการปล่อยสินเชื่อให้กับโครงการที่เคยมีปัญหากับผู้ซื้อบ้าน เป็นต้น