ศึกสหรัฐ VS ญี่ปุ่น กระทบชิ้นส่วนยานยนต์

พิศิษฐ์ เสรีวิวัฒนา กรรมการผู้จัดการ ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย (ธสน.) หรือ เอ็กซิมแบงก์ เปิดเผยว่า ในขณะนี้สหรัฐยังไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดว่าจะใช้มาตรการกีดกันทางการค้ากับสินค้าส่งออกใดของญี่ปุ่น แต่ทั่วไปสหรัฐจะมุ่งเป้าไปที่สินค้าที่สหรัฐขาดดุลการค้ากับประเทศคู่กรณี ดังนั้น ในกรณีของญี่ปุ่น รถยนต์จึงเป็นหนึ่งในสินค้าที่อาจตกเป็นเป้าหมาย เนื่องจากเป็นสินค้าส่งออกอันดับหนึ่งที่ญี่ปุ่นส่งออกไปสหรัฐ มีมูลค่ากว่า 4 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2560 และเป็นสินค้าที่สหรัฐขาดดุลการค้ากับญี่ปุ่น

นอกจากนี้ ที่ผ่านมารถยนต์ยังเป็นสินค้าที่สหรัฐใช้ทำสงครามการค้ากับสหภาพยุโรป (อียู) และเม็กซิโก อย่างไรก็ตาม สหรัฐใช้นโยบายสงครามการค้าเพื่อสร้างอำนาจต่อรองในการเจรจาเพื่อแลกกับผลประโยชน์บางด้าน ซึ่งในกรณีนี้สหรัฐอาจกดดันให้ญี่ปุ่นลดการส่งออกรถยนต์ไปสหรัฐและเปลี่ยนไปใช้ฐานการผลิตรถยนต์ในสหรัฐพิ่มขึ้นแทน

ดังนั้น การส่งออกชิ้นส่วนยานยนต์ของไทยไปญี่ปุ่นอาจได้รับผลกระทบบ้าง แต่คาดว่าส่วนหนึ่งจะเปลี่ยนไปส่งออกตรงเข้าสหรัฐแทน ทั้งนี้ยังคงต้องติดตามมาตรการที่สหรัฐจะใช้จริงอีกครั้งหนึ่ง เพราะสหรัฐเจรจาต่อรองผลประโยชน์กับแต่ละประเทศด้วยเงื่อนไขที่แตกต่างกัน ขณะที่ยังมีกลุ่มสินค้า
ส่งออกสำคัญอื่นๆ ของญี่ปุ่นที่อาจเป็นเป้าหมายเช่นเดียวกัน อาทิ เครื่องใช้ไฟฟ้า และผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์

อัทธ์ พิศาลวานิช ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาการค้าระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย กล่าวว่า หากสหรัฐใช้มาตรการทางการค้ากับญี่ปุ่น เพื่อลดการขาดดุลการค้าของสหรัฐกับญี่ปุ่น ซึ่งเมื่อรวมผลกระทบจากการที่สหรัฐใช้มาตรการทางการค้าขึ้นภาษีสินค้ากับจีน คาดว่าจะทำให้เศรษฐกิจโลกในปี 2562 ขยายตัวลดลงประมาณ 1% และกระทบต่อการส่งออกไทยในภาพรวม โดยประเมินว่าปีหน้าการส่งออกไทยอาจจะขยายตัวได้แค่ 6-7% ลดลงจากปีนี้ที่การส่งออกสินค้าไทยคาดว่าจะขยายตัว 8-9%

“เรื่องผลกระทบที่สหรัฐจะใช้มาตรการทางการค้ากับญี่ปุ่นคงต้องมอง 2 ด้าน คือ ในแง่ลบ ไทยเป็นห่วงโซ่การผลิตสินค้าให้กับญี่ปุ่นหลายรายการ เช่น ยานยนต์และชิ้นส่วน เครื่องใช้ไฟฟ้า เป็นต้น ถ้าญี่ปุ่นถูกขึ้นภาษีและส่งออกไปสหรัฐไม่ได้ ญี่ปุ่นก็จะมีการนำเข้าจากไทยลดลงเช่นกัน แต่ในแง่บวกไทยมีโอกาสที่จะส่งสินค้าทางตรงเพื่อเข้าไปทดแทนสินค้าญี่ปุ่นที่ส่งออกไปสหรัฐ แต่คงไม่ได้ทั้งหมด 100% เพราะสินค้าส่วนใหญ่ที่ญี่ปุ่นส่งออกไปสหรัฐเป็นกลุ่มสินค้าอุตสาหกรรมที่มีเรื่องมาตรฐานและเทคโนโลยีเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย” อัทธ์ กล่าว

อย่างไรก็ตาม เชื่อว่าการออกมาส่งสัญญาณของสหรัฐว่าจะใช้มาตรการทางการค้ากับญี่ปุ่นเป็นเพียงการโยนหินถามทาง เพื่อต้องการให้ญี่ปุ่นแก้ปัญหาการที่สหรัฐขาดดุลญี่ปุ่นจำนวนมาก เพราะหากมองในแง่การเมืองแล้ว ญี่ปุ่นถือเป็นพันธมิตรที่ดีกับสหรัฐมาตลอด หากสหรัฐใช้มาตรการทางการค้ากับญี่ปุ่น จะทำให้สหรัฐโดดเดี่ยวและจะอยู่ในโลกลำบาก

สุรพงษ์ ไพสิฐพัฒนพงษ์ โฆษกกลุ่มอุตสาหกรรมยานยนต์ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) กล่าวว่า ผลกระทบจะเกิดขึ้นกับไทยในกลุ่มยานยนต์ ทางตรง เนื่องจากเป็นฐานผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ให้กับญี่ปุ่น เพื่อนำไปประกอบและส่งออกรถยนต์ไปยังตลาดสหรัฐ แต่เชื่อว่าจะได้รับผลกระทบไม่มาก เพราะส่วนใหญ่รถยนต์ที่ญี่ปุ่นส่งออกไปตลาดสหรัฐเป็นรถยนต์ขนาดใหญ่ แต่ไทยเป็นฐานการผลิตชิ้นส่วนรถยนต์ขนาดเล็กให้กับญี่ปุ่น เพื่อส่งออกไปยังตลาดต่างๆ ทั่วโลก ซึ่งก็ต้องรอดูต่อไปว่าสหรัฐจะกำหนดมาตรการทางการค้าสินค้ารายการใดกับญี่ปุ่นบ้าง

วัลลภ ตรีฤกษ์งาม กรรมการบริหารด้านการขายและการตลาด บริษัท ซูซูกิ มอเตอร์ (ประเทศไทย) กล่าวว่า จากกรณีดังกล่าวเชื่อว่าประเทศไทยจะไม่ได้รับผลกระทบโดยตรงในกลุ่มอุตสาหกรรมยานยนต์ เนื่องจากประเทศญี่ปุ่นได้มีการขยายการลงทุนไปยังทั่วโลก อาทิ เม็กซิโก อินโดนีเซีย เป็นต้น

ทั้งนี้ ผลกระทบที่เกิดขึ้นนั้นอาจจะเกิดขึ้นกับบริษัทแม่ที่ตั้งอยู่ในประเทศญี่ปุ่นสำหรับบริษัทผู้ผลิตรถยนต์รายต่างๆ แต่ประเทศที่ญี่ปุ่นได้มีการไปลงทุนนั้นเชื่อว่าจะไม่ได้รับผลกระทบใดๆ