เมื่อคฤหัสถ์ปกครองพระ

หลังจากร่างแก้ไขพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ ผ่านการเห็นชอบจากสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) เมื่อวันที่ 4 ก.ค. 2561 ก็ถึงยุคคฤหัสถ์ปกครองพระสงฆ์ เหมือนสมัยรัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 5 ที่คฤหัสถ์ผู้ทำหน้าที่ปกครองพระสงฆ์ ซึ่งคฤหัสถ์ที่ปกครองพระสงฆ์ต่างพระเนตรพระกรรณ ส่วนใหญ่เป็นเจ้านายชั้นสูง หรือขุนนางผู้ใหญ่ที่ไว้วางพระราชหฤทัย

หนังสือพระเกียรติคุณสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ลำดับตัวอย่างในยุคกรุงรัตนโกสินทร์มาให้เห็น ดังนี้

ในรัชกาลที่ 1 คือ พระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี

ในรัชกาลที่ 2 คือ กรมหมื่นรักษ์รณเรศ พระนามเดิม พระองค์เจ้าไกรสร ซึ่งเป็นพระเจ้า น้องยาเธอในรัชกาลที่ 2 ได้กำกับกรมธรรมการมาจนถึงรัชกาลที่ 3

ในรัชกาลที่ 3 คือ กรมหมื่นไกรสรวิชิต พระนามเดิม พระองค์เจ้าสุทัศน์ ซึ่งเป็นพระราชปิตุลา ในรัชกาลที่ 3

ในรัชกาลที่ 4 คือ สมเด็จเจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์พระนามเดิม พระองค์เจ้าชายกลาง ซึ่งเป็นพระเจ้าน้องยาเธอในรัชกาลที่ 4

พระองค์ต่อมาคือ กรมหมื่นอุดมรัตนราษี พระนามเดิม พระองค์เจ้าอรรณพ ซึ่งเป็นพระภาคิไนย ในรัชกาลที่ 4

ในรัชกาลที่ 5 คือ เจ้าพระยาวิชิตวงศ์วุฒิไกร (ม.ร.ว.คลี่ สุทัศน์)

อย่างไรก็ตาม คฤหัสถ์ปกครองพระสงฆ์สิ้นสุด เมื่อ พ.ศ. 2465 เมื่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ถวายพระราชอำนาจการปกครองพระสงฆ์ให้สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งทรงดำรงตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราชเจ้า

แต่พระสงฆ์ปกครองพระสงฆ์ด้วยกันสิ้นสุด เมื่อ พ.ศ. 2561 หลังจาก สนช.เห็นชอบร่าง พ.ร.บ.คณะสงฆ์ ที่แก้ไขให้การแต่งตั้งกรรมการมหาเถรสมาคม (มส.) เจ้าคณะใหญ่ และเจ้าคณะภาค เป็นพระราชอำนาจ

เมื่อพระราชบัญญัติดังกล่าวประกาศในราชกิจจานุเบกษาวันไหน วันนั้นคือวันแห่งการเปลี่ยนแปลง ประเทศไทยจะได้กรรมการ มส. เจ้าคณะใหญ่ และเจ้าคณะภาค
ใหม่

องค์ประกอบของ มส.ใหม่ ประกอบด้วย สมเด็จพระสังฆราช ซึ่งทรงดำรงตำแหน่งประธานกรรมการโดยตำแหน่ง และกรรมการอื่นอีกไม่เกิน 20 รูป ซึ่งพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งจากสมเด็จพระราชาคณะ พระราชาคณะ หรือพระภิกษุซึ่งมีพรรษาอันสมควรและมีจริยวัตรในพระธรรมวินัยที่เหมาะสมแก่การปกครองสงฆ์ ซึ่งการแต่งตั้งให้เป็นไปตามพระราชอัธยาศัย โดยจะทรงปรึกษาหารือกับสมเด็จพระสังฆราชก่อนก็ได้

มีข่าวที่ส่งมาในไลน์ให้พิจารณาถึงความเคลื่อนไหวตาม พ.ร.บ.คณะสงฆ์แก้ไขใหม่ แต่ไม่ขอยืนยันในความเป็นไปได้ ดังนี้

ข่าวว่า ภายใน กรกฎานี้ จะได้เห็นหน้า กก.มส.ชุดใหม่

๏ จภ.ในหนกลาง เปลี่ยนยกชุด

๏ ภาค ทั้ง 18 ภาคมีสำนักงานที่พุทธมณฑล

๏ ตำแหน่ง จจ. จอ. จต. ยังอยู่เหมือนเดิม

๏ จะมีผู้แทนสงฆ์ จังหวัดละ1 รูป ทำหน้าที่คล้าย สส.ของพระ ๏๛

๏ กก.มส.ชุดใหม่ จะเป็นผู้มาร่างการปฏิรูป พ.ร.บ.คณะสงฆ์ฉบับใหม่ ไม่ใช่ฆราวาสร่างโปรดตรองดูครับ ๏๛

วันบุรพาจารย์ มจร

วันที่ 18 ก.ค. 2561 มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (มจร) จัดงานวันบุรพาจารย์และวันจัดการความรู้ประจำปี 2561 ณ อาคาร มวก 48 พรรษา มจร วังน้อย จ.พระนครศรีอยุธยา เวลา 09.00 น. พระธรรมปัญญาบดี อธิบดีสงฆ์วัดมหาธาตุ และนายกสภามหาวิทยาลัย เดินทางมาถึง เยี่ยมชมนิทรรศการผลงานแนววิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศด้านความรู้ จากนั้นก็เป็นกิจกรรมด้านวัฒนธรรมและประเพณี ช่วงบ่ายมีพิธีมอบเกียรติบัตรแก่ศิษย์เก่าเกียรติคุณ และศิษย์เก่าดีเด่น