ราชสกุลในพระบรมราชจักรีวงศ์ (58)

โดย วิมลพรรณ ปีตธวัชชัย

ปี 2446 ไทยต้องทำสัญญายกดินแดนให้ฝรั่งเศสอีก คือยก จ.ตราด และเกาะใต้แหลมสิงห์ลงไป (มีเกาะช้าง เป็นต้น) ไปถึงประจันตคีรีเขตร์ (เกาะกง) ดังนั้นฝรั่งเศสจึงถอนกำลังจากจันทบุรีไปตั้งที่ตราด ในปี 2447

วันที่ 23 มี.ค. ปี 2449 ไทยต้องยกดินแดนมณฑลบูรพา คือเขมรส่วนใน ได้แก่ เสียมราฐ พระตะบอง และศรีโสภณ ให้ฝรั่งเศสอีก ฝรั่งเศสจึงคืน จ.ตราด ให้ไทย รวมถึงเกาะทั้งหลายจนถึงเกาะกูด

รวมแล้วในคราวนี้ ไทยเสียเนื้อที่ประมาณ 66,555 ตารางกิโลเมตร

และไทยเสียดินแดนอีกครั้งทางด้านขวาของแม่น้ำโขง คืออาณาเขตไซยะบุรีและจำปาสักตะวันตก ในวันที่ 23 ก.พ. ปี 2450

ในช่วงเวลาเดียวกันที่อังกฤษได้เข้ายึดครองแหลมมลายูและพม่า อังกฤษจึงขยายอิทธิพลเข้ามายึดครองดินแดนบางส่วนของไทย ไทยจึงเสียดินแดนให้แก่อังกฤษ ดังนี้

1.เสียดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำสาละวิน (5 เมืองเงี้ยว และ 13 เมืองกะเหรี่ยง) ให้อังกฤษ เมื่อวันที่ 27 ต.ค. ปี 2435

2.เสียดินแดน รัฐไทรบุรี รัฐกลันตัน รัฐตรังกานู และรัฐปะลิส ให้อังกฤษ เมื่อวันที่ 10 มี.ค. ปี 2451 (นับอย่างใหม่ ปี 2452) เพื่อขอกู้เงิน 4 ล้านปอนด์ทองคำ อัตราดอกเบี้ย 4% ต่อปี มีเวลาชำระหนี้ 40 ปี

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จสวรรคตด้วยโรคพระวักกะ (ไต) เมื่อวันที่ 23 ต.ค. ปี 2453 เวลา 2.45 นาฬิกา ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต สิริพระชนมายุได้ 57 พรรษา ทั้งนี้ รัฐบาลไทยได้จัดให้วันที่ 23 ต.ค.ของทุกปี เป็นวันปิยมหาราช และเป็นวันหยุดราชการ

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีราชสกุลสืบต่อ 15 ราชสกุล ประกอบด้วย

     1.กิติยากร พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากิติยากรวรลักษณ์ กรมพระจันทบุรีนฤนาถ เป็นต้นราชสกุล

ทรงมี หม่อมเจ้าชาย 13 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 12 พระองค์

สถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 1 พระองค์

ชั้นนัดดา สถาปนาขึ้นเป็นสมเด็จพระบรมราชินีนาถ 1 พระองค์

ชั้นปนัดดา สถาปนาขึ้นเป็นพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า 1 พระองค์     

2.รพีพัฒน์ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารพีพัฒนศักดิ์ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ เป็นต้นราชสกุล

ทรงมี หม่อมเจ้าชาย 6 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 7 พระองค์

ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 2 พระองค์

3.ประวิตร พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประวิตรวัฒโนดม กรมหลวงปราจิณกิติบดี เป็นต้นราชสกุล

ทรงมี หม่อมเจ้าชาย 5 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 2 พระองค์

4.จิรประวัติ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจิรประวัติวรเดช กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดช เป็นต้นราชสกุล

ทรงมี หม่อมเจ้าชาย 4 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 2 พระองค์ 

5.อาภากร พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์ กรมหลวงชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ เป็นต้นราชสกุล

ทรงมี หม่อมเจ้าชาย 9 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 4 พระองค์

สถาปนาขึ้นเป็นพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 1 พระองค์

ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 3 พระองค์ 

 6.บริพัตร สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต เป็นต้นราชสกุล

ทรงมี หม่อมเจ้าชาย 3 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 5 พระองค์

สถาปนาขึ้นเป็นพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 1 พระองค์ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิง 4 พระองค์ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 1 พระองค์ และพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิง (ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน) 1 พระองค์

ชั้นนัดดา หม่อมเจ้าหญิง 1 พระองค์    

7.ฉัตรไชย พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุรฉัตรไชยากร กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน เป็นต้นราชสกุล

ทรงมี พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 1 พระองค์ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิง 3 พระองค์ หม่อมเจ้าชาย 3 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 5 พระองค์

ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 3 พระองค์

8.เพ็ญพัฒน์  พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเพ็ญพัฒนพงศ์ กรมหมื่นพิไชยมหินทโรดม เป็นต้นราชสกุล

ทรงมี หม่อมเจ้าชาย 2 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 1 พระองค์

ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 1 พระองค์

9.จักรพงษ์ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ เป็นต้นราชสกุล

ทรงมี หม่อมเจ้าชาย 1 พระองค์ สถาปนาขึ้นเป็นพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า 

10.ยุคล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ายุคลฑิฆัมพร กรมหลวงลพบุรีราเมศร์ เป็นต้นราชสกุล

ทรงมี พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 3 พระองค์

ชั้นนัดดา หม่อมเจ้าชาย 9 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 10 พระองค์

ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 7 พระองค์

11.วุฒิชัย พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวุฒิไชยเฉลิมลาภ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร เป็นต้นราชสกุล

ทรงมี หม่อมเจ้าชาย 5 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 7 พระองค์

ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 3 พระองค์

12.สุริยง พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุริยงประยุรพันธ์ กรมหมื่นไชยาศรีสุริโยภาส เป็นต้นราชสกุล

ทรงมี หม่อมเจ้าชาย 9 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 3 พระองค์

ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 2 พระองค์

13.รังสิต สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารังสิตประยูรศักดิ์ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร เป็นต้นราชสกุล

ทรงมี หม่อมเจ้าชาย 2 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 1 พระองค์

ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 1 พระองค์

14.มหิดล สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก เป็นต้นราชสกุล

ทรงมี พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 1 พระองค์ หม่อมเจ้าชาย 1 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 1 พระองค์ สถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า ทุกพระองค์

ต่อมาเสด็จขึ้นครองราชย์ขึ้นเป็นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว 2 พระองค์ และเจ้าฟ้าหญิง 1 พระองค์

 ชั้นนัดดา เจ้าฟ้าชาย 1 พระองค์ เจ้าฟ้าหญิง 3 พระองค์ ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อเสกสมรส 1 พระองค์ เสด็จขึ้นครองราชย์เป็นสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว 1 พระองค์

  ชั้นปนัดดา พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าชาย 1 พระองค์ พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าหญิง 3 พระองค์

15.จุฑาธุช สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจุฑาธุชธราดิลก กรมขุนเพ็ชรบูรณ์อินทราชัย เป็นต้นราชสกุล

ทรงมี หม่อมเจ้าชาย 1 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 1 พระองค์

สถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชายและพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิง