จูดิท เบิร์นสไตน์ ศิลปะจัดหนัก เสียดสี ‘ทรัมป์’

โดย อฐิณป ลภณวุษ

การขึ้นมาดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐของ โดนัลด์ ทรัมป์ ก่อให้เกิดกระแสต่อต้านอยู่เนืองๆ นับตั้งแต่วันที่ก้าวขึ้นนั่งเก้าอี้ผู้นำประเทศมหาอำนาจของโลก โดยในแวดวงศิลปะสหรัฐนั้น เป็นที่รู้กันว่า ศิลปินหญิง อย่าง จูดิท เบิร์นสไตน์ แสดงความคิดเห็นต่อต้าน โดนัลด์ ทรัมป์ อย่างเปิดเผย

ณ แกลเลอรี่ พอล แคสมิน กรุงนิวยอร์ก จัดแสดงผลงานใหม่ล่าสุดของ จูดิท เบิร์นสไตน์ ในนิทรรศการ Money Shot ระหว่างวันนี้-3 มี.ค. ประกอบไปด้วยภาพวาดสีน้ำมันขนาดใหญ่ ที่มีเนื้อหาวิพากษ์ โดนัลด์ ทรัมป์ และนโยบายทางการเมืองของเขาล้วนๆ จำนวน 7 ชิ้น

"ดิฉันต้องการตีแผ่ความเป็น 'ทรัมป์' อย่างที่ตัวเขาเป็น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของสติปัญญา, ความเป็นปีศาจ, เป็นตัวตลก, เป็นพวกเหยียดผิว หรือว่า เหยียดเพศของเขา ในมุมมองของดิฉันเห็นว่า เขาเป็นพวกลวงโลกที่มาอาศัยทำเนียบขาวเพิ่มจำนวนเงินในกระเป๋าของตัวเขาเอง" จูดิท เบิร์นสไตน์ กล่าวถึงนิทรรศการครั้งล่าสุดของเธอ

นับตั้งแต่จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยเยล ในปี 1967 จูดิท ก็ได้สร้างชื่อในฐานะจิตรกรหญิงแถวหน้า โดยผลงานของเธอออกมาในแนวล้อการเมือง และวิพากษ์สังคมอเมริกันนับแต่ช่วงแรกๆ และทำอย่างต่อเนื่องมาเป็นเวลาร่วม 50 ปีแล้ว

ผลงานของเธอแสดงให้เห็นถึงความคิดอันร้อนแรงมากตั้งแต่ทศวรรษที่ 1970 ที่สร้างชื่อให้เป็นศิลปินฝีปาก (เครยงและพู่กัน) กล้ามาแต่แรก คือภาพชาร์โคลดรออิ้งสีขาว-ดำ แสดงอวัยวะเพศชายที่ดูเหมือนตัวนอตขนาดใหญ่ที่กำลังหมุนแบบควงสว่าน ซึ่งนักวิจารณ์ศิลปะเรียกกันว่า เป็นผลงานมาสเตอร์พีซที่แสดงจุดยืนแบบเฟมินิสต์

สำหรับ Money Shot ผลงานจิตรกรรมซีรี่ส์ล่าสุด ซึ่งจูดิทพุ่งเป้าเนื้อหาไปที่การต่อต้านแนวคิดแบบ "ทรัมป์" โดยนำเอาแรงบันดาลใจจากผลงานซีรี่ส์ชุดก่อนหน้านี้ อย่าง The Birth of the Universe ที่เธอสร้างสรรค์ขึ้นมาตั้งแต่ปี 2011 มาต่อยอด จุดเด่นคือคาแรกเตอร์ที่แสดงออกเรื่องเพศอย่างโจ่งแจ้ง ซึ่งมันดูน่าขันและพิลึกพิลั่นในเวลาเดียวกัน ที่เพิ่มเติมมาในซีรี่ส์ชุด Money Shot ก็คือบรรดาถ้อยคำและสัญลักษณ์ที่แสดงการเสียดสีต่างๆ

นอกจากนี้ Money Shot ยังเป็นการนำเอาสไตล์การวาดภาพด้วยสีสันสะท้อนแสงอันร้อนแรงของ จูดิท เบิร์นสไตน์ กลับมาสู่ผืนผ้าใบอีกครั้ง นับจากที่เธอเคยทดลองวาดในสไตล์นี้มาก่อนเมื่อปลายทศวรรษที่ 1960

ซีรี่ส์ The Birth of the Universe ของเธอนับว่าประสบความสำเร็จอย่างสูง ได้รับการจัดแสดงในหอศิลป์และแกลเลอรี่ทั่วโลกมาแล้ว ไม่ว่าจะเป็นที่ นิว มิวเซียม นิวยอร์ก, คุนสต์ฮอลล์ สตาวานเกอร์ ในนอร์เวย์, ทัช สโตนส์ โรชเดล และสตูดิโอ โวลแตร์ ที่อังกฤษ ฯลฯ เชื่อว่าภาคต่อที่เชื่อมโยงกันด้วยคาแรกเตอร์ระดับไอคอนนี้ จะได้ใจคนรักศิลปะไม่แพ้กัน

สำหรับ จูดิท เบิร์นสไตน์ เป็นจิตรกรหญิงชาวนิวยอร์กเชื้อสายยิว เธออาศัยงานศิลปะแสดงออกและเคลื่อนไหวบทบาทการเป็นเฟมินิสต์และรณรงค์ต่อต้านสงคราม โดยเธอนับว่าเป็นศิลปินหญิงรุ่นบุกเบิกที่ออกมาแสดงออกด้านสิทธิสตรี ทั้งยังก่อตั้งกลุ่ม เอ.ไอ.อาร์ แกลเลอรี่ ขึ้นมา เพื่อให้เป็นสถานที่รวมตัวของกลุ่มศิลปินหญิงในนิวยอร์ก

ในการทำงานศิลปะย่อมมีขึ้นมีลง ทว่าด้วยซีรี่ส์ The Birth of the Universe ทำให้เธอกลับมามีที่ยืนในแถวหน้าอีกครั้ง โดยหนังสือพิมพ์นิวยอร์กไทมส์พาดหัวบทสัมภาษณ์เธอเมื่อปี 2015 ว่า Judith Bernstein, an art star at last at 72 ซึ่งเธอบอกว่ารู้สึกเหมือนได้เกิดใหม่อีกครั้ง