ผู้ส่งออกหนีตายบาทแข็ง หมดยุครัฐทุ่มเงินเข้าแทรก

เกียรติศักดิ์ ผิวเกลี้ยง

ค่าเงินบาทของไทยแข็งค่าขึ้นมาต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 1 ปีที่ผ่านมา

โดยสัปดาห์ที่ผ่านมาเงินบาทแข็งค่าหลุด 32 บาท/ดอลลาร์สหรัฐ นับเป็นการแข็งค่าที่สุดในรอบกว่า 3 ปี หรือแข็งค่าขึ้นราว 12% สูงสุดเป็น อันดับต้นๆ ของภูมิภาค ทำให้กระทบ กับผู้ส่งออกมีรายได้ลดลง

เมื่อดูมูลค่าการส่งออกของไทยในช่วง 11 เดือนแรกปี 2560 ขยายตัวแตะระดับ 10% ซึ่งช่วยการขยายตัวเศรษฐกิจปี 2560 อย่างมาก และอาจจะขยายตัวได้ถึง 4% แต่การที่ค่าเงินบาทแข็งค่าทำให้มูลค่าการ ส่งออกลดลงไปจำนวนมาก จนผู้ส่งออกนั่งไม่ติด เพราะ ค่าเงินบาทของไทยยังมีแนวโน้มแข็งค่าขึ้นต่อเนื่อง ทั้งเศรษฐกิจขยายตัวได้ต่อเนื่องปี 2561 อาจจะขยายตัวได้ถึง 5% เงินทุนไหลเข้าไทยมาลงทุนในตลาดตราสารหนี้ และตลาดหุ้นไทยเพิ่มขึ้นแบบก้าวกระโดด ดัชนีปรับเพิ่มขึ้นทะลุ 1,800 จุด และค่าเงินดอลลาร์ที่อ่อนค่าลงต่อเนื่อง ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญทำให้ค่าเงินบาทไทยแข็งค่าเพิ่มขึ้นได้อีกต่อไป

ในสัปดาห์ที่ผ่านมา คณะผู้บริหารของสภาผู้ส่งสินค้าทางเรือแห่งประเทศไทย (สรท.) ได้เข้าพบหารือกับ วิรไท สันติประภพ ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เพื่อหารือช่วยดูแลค่าเงิน ไม่ให้ผันผวนแข็งค่าเร็วจนเกินไป เพราะจะทำให้กระทบกับการส่งออก ของไทย และกระทบการขยายตัวเศรษฐกิจปี 2561 จะไม่ได้ตามเป้าหมายที่รัฐบาลตั้งไว้

อย่างไรก็ตาม ธปท.ได้พยายามอธิบายให้ผู้ประกอบการส่งออกเข้าใจถึงข้อมูลที่แท้จริง และพยายามเกลี้ยกล่อมให้ผู้ประกอบการปรับตัวทำการป้องกันความเสี่ยงจากค่าเงินบาท ที่ผันผวนมากขึ้น เพราะจะหวังให้ ธปท.เข้าแทรกแซงค่าเงินบาทที่แข็งค่าจากหลายปัจจัยให้อ่อนค่าลงตามที่ผู้ส่งออกต้องการ คงเป็นเรื่องที่ทำไม่ได้ง่ายๆ เหมือนในอดีตที่ผ่านมา

ธปท.ระบุว่า การแข็งค่าขึ้นของเงินบาทและสกุลเงินในภูมิภาคตั้งแต่ต้นปี 2560 มาจากปัจจัยการอ่อนค่าของเงินดอลลาร์สหรัฐเป็นหลัก และการเกินดุลบัญชีเดินสะพัดของไทยคือการส่งออกของไทยดี ทำให้มีเงินดอลลาร์สหรัฐเข้ามาในประเทศมาก โดยเงินทุนไหลเข้าในตลาดหุ้นยังเป็นส่วนน้อย

นอกจากนี้ การแข็งค่าเงินบาท ยังเป็นทิศทางเดียวกับค่าเงินในภูมิภาค อาทิ เงินวอนเกาหลีใต้แข็งค่า 13.4% มูลค่าส่งออกขยายตัว 16.5% เงินริงกิต มาเลเซียแข็งค่า 12.9% มูลค่าส่งออกขยายตัว 15% เงินดอลลาร์ไต้หวันแข็งค่า 9.6% มูลค่าส่งออกขยายตัว 13.1% ดังนั้นการแข็งค่าของเงินบาทไทยยังไม่กระทบกับผู้ส่งออกมากเมื่อเทียบกับคู่แข่ง

อย่างไรก็ตาม การแข็งค่าของเงินบาทย่อมกระทบกับรายได้ของผู้ส่งออก โดยเฉพาะผู้ประกอบการเอสเอ็มอี ที่จะได้รับผลกระทบรุนแรงมาก ผู้ส่งออกรายใหญ่ที่มีเงินทุนมากกว่าและมีการทำป้องกันความเสี่ยงความผันผวนจากค่าเงินบาทที่มากกว่า

ขณะเดียวกัน การเข้าแทรกแซง ค่าเงินบาทของไทยในช่วงที่ค่าเงินบาทแข็งค่าขึ้นอย่างรวดเร็ว ก็ทำไม่ได้มากเพราะอาจจะถูกสหรัฐกีดกันทางการ ตัดการส่งออกสินค้าจากไทยได้ ดังนั้นการเข้าแทรกแซงค่าเงินบาทที่ผ่านมา จึงเป็นการซื้อเวลาให้ผู้ประกอบการ ปรับตัว ไม่ได้ทำให้ค่าเงินบาทอ่อนค่าและได้เปรียบทางการค้า

สอดคล้องกับ อภิศักดิ์ ตันติวรวงศ์ รมว.คลัง ที่ออกมาระบุว่า ตอนนี้ยังไม่จำเป็นต้องมีมาตรการอะไรมาดูแลค่าเงินบาทที่แข็งค่าขึ้น เพราะการมีมาตรการจะเป็นการแทรกแซง ซึ่งประเทศไทยไม่นิยมการเข้าไปแทรกแซงค่าเงินให้ประเทศได้ประโยชน์เพิ่มเติม ค่าเงินบาทของไทยไม่สามารถไปฝืนตลาดได้ ค่าเงินบาทต้องแข็งหรืออ่อนค่าตามค่าเงินดอลลาร์ แต่ต้องดูไปทิศทางเดียวกับประเทศคู่แข่งทางการค้าของไทย เพื่อไม่ให้เกิดการเสียเปรียบ

รมว.คลัง ระบุว่า มาตรการของรัฐบาลเรื่องการส่งเสริมให้เอกชนไปลงทุนในต่างประเทศ การเดินหน้าโครงการระเบียงเขตเศรษฐกิจภาคตะวันออก หรืออีอีซี การลงทุนของ ภาครัฐ และการลงทุนของภาคเอกชน จะเป็นตัวช่วยทำให้เงินถูกใช้ออกไป ทำให้ค่าเงินบาทของไทยอ่อนค่าลง ซึ่งช่วงนี้เป็นจังหวะที่ดี ค่าเงินบาท แข็งค่า เอกชนหรือภาครัฐควรเร่งลงทุน เพราะการซื้อสินค้าจากต่างประเทศ จะได้ราคาถูก

ขณะที่ ธปท.ยังมองว่าการค้าโลกที่ยังมีความผันผวนอยู่มาก ผู้ประกอบการส่งออกควรทำการป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน โดยการเลือกกำหนดราคาสินค้าในรูปเงินบาท หรือเงินสกุลคู่ค้าที่มีแนวโน้มเคลื่อนไหวสอดคล้องกับเงินบาท แทนการใช้เงินดอลลาร์เป็นหลักที่ปัจจุบันยังใช้สูงถึง 80% แม้ว่า ผู้ประกอบการส่งออกมีการค้ากับสหรัฐไม่ถึง 20%

ที่สำคัญผู้ประกอบการเอสเอ็มอีควรซื้อป้องกันความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน ที่รัฐบาลออกมาตรการช่วยเหลือตั้งแต่ปลายปีที่ผ่านมา โดยผู้ประกอบการที่ได้คูปองจากรัฐบาล 2,000 ราย สามารถซื้อป้องกันความเสี่ยงอัตรา แลกเปลี่ยนจากมูลค่าการส่งออกไม่เกิน 1 แสนดอลลาร์ หรือเป็นค่าธรรมเนียมไม่เกิน 3 หมื่นบาท ที่รัฐบาลจะช่วยออกให้

ด้าน พิศิษฐ์ เสรีวิวัฒนา กรรมการผู้จัดการ ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย (ธสน.) ได้ออกมาเตือนผู้ส่งออกว่า แนวโน้มค่าเงินบาท ในอนาคตเป็นสิ่งที่คาดการณ์ได้ยาก มีปัจจัยที่เกี่ยวข้องมาก ไม่ได้ขึ้นอยู่กับพื้นฐานทางเศรษฐกิจอย่างเดียว ทางที่ดีที่สุดควรปิดความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน โดยซื้อประกันค่าเงินจากสถาบันการเงินต่างๆ ที่ดำเนินการเรื่องนี้

ทั้งนี้ ผู้ส่งออกสามารถล็อกอัตราแลกเปลี่ยนที่จะมีการส่งมอบในอนาคตไว้ที่ราคา ณ ปัจจุบันได้ ทำให้ไม่ต้องกังวลว่ารายได้ในรูปเงินบาทจะลดลงเนื่องจากเงินบาทแข็งค่า ขณะเดียวกันก็เปิดโอกาสให้ผู้ส่งออกสามารถขายเงินตราต่างประเทศ ณ ราคาตลาดได้เช่นกันในกรณีที่เงินบาทในอนาคตกลับ อ่อนค่าลง ถือเป็นการปิดความเสี่ยง ด้านค่าเงินทั้งสองทาง

นอกจากนี้ ไม่ควรเสี่ยงหลงผิดไปเก็งกำไรค่าเงินบาททั้งบาทแข็งหรือ บาทอ่อน เพราะไม่ใช่ธุรกิจหลักของการส่งออก โดยเฉพาะผู้ส่งออกเอสเอ็มอีที่มีเงินทุนน้อย ลำพังการบริหารความเสี่ยงจากค่าเงินบาทก็มีความยากอยู่แล้ว การไปผสมโรงเข้าเก็งกำไร อาจทำให้กิจการเสียหายจนดำเนินการต่อไปไม่ได้

ทั้งหมดจะเห็นว่า การซื้อป้องกันความเสี่ยงค่าเงินบาทผันผวน ถือเป็นต้นทุนหนึ่งของผู้ประกอบการส่งออกไปแล้ว เป็นการป้องกันการหนีตายจากค่าเงินบาทที่มีความผันผวนอย่างมากจากหลายปัจจัยทั้งในและนอกประเทศ ซึ่งหลายปัจจัยไม่สามารถควบคุมได้ การที่ผู้ประกอบการส่งออกโดยเฉพาะผู้ประกอบการส่งออก เอสเอ็มอีจะมานั่งรอให้ ธปท.เข้าแทรกแซงค่าเงินบาทอ่อนค่าได้เพื่อให้ ผู้ส่งออกไทยได้เปรียบอยู่ตลอดเวลา เป็นเรื่องที่ไม่สามารถทำได้อีกต่อไป

ซึ่ง ธปท. รวมถึงกระทรวงการคลัง ก็ส่งสัญญาณชัดเจนว่าการเข้าดูแลค่าเงินบาท ก็เพื่อประวิงเวลาให้ผู้ประกอบการปรับตัวคือซื้อป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน หากยังไม่ปรับตัว ก็เป็นเรื่องที่ผู้ประกอบการต้องยอมรับความเสี่ยงความเสียหายจากค่าเงินบาทที่อาจจะแข็งค่าเพิ่มมากขึ้นต่อเนื่องอย่างที่หลายแห่งคาดการณ์ไว้