พร้อมเพย์ล่ม

ดร.รุจิระ บุนนาค [email protected] Twitter : @RujiraBunnag

"บริการโอนเงินแบบใหม่ รู้แค่เบอร์มือถือสามารถโอนได้แล้ว" บริการนี้คือ พร้อมเพย์ (PromptPay) ซึ่งแปลว่า จ่ายโดยรวดเร็ว ฉับไว พร้อมเพย์เป็นการทำธุรกรรมทางการเงินแบบใหม่ที่ทำให้การโอนเงินและการรับโอนเงินสะดวกขึ้น เพียงแค่รู้เบอร์โทรศัพท์มือถือหรือเลขประจำตัวประชาชนสามารถโอนเงินให้กันได้ทันที โดยไม่ต้องมีเลขที่บัญชีธนาคาร

การใช้บริการพร้อมเพย์ เริ่มจากการลงทะเบียนกับธนาคารที่ประสงค์จะผูกบัญชีไว้ โดยต้องมี (1) สมุดบัญชีเงินฝาก/เลขที่บัญชีเงินฝาก (ออมทรัพย์หรือกระแสรายวัน) (2) บัตรประจำตัวประชาชน และ (3) หมายเลขโทรศัพท์มือถือ

ทั้งนี้ ต้องเลือกว่าจะนำหมายเลขบัตรประจำตัวประชาชนไปผูกกับบัญชีเงินฝาก หรือจะนำหมายเลขโทรศัพท์มือถือผูกกับบัญชีเงินฝาก เบอร์โทรศัพท์เบอร์เดียวสามารถผูกได้เพียงแค่บัญชีธนาคารเดียวเท่านั้น หากประสงค์จะผูกบัญชีอื่นอีกต้องใช้เลขบัตรประชาชนแทน

พร้อมเพย์สะดวกกว่าการโอนเงินผ่านเคาน์เตอร์ธนาคาร เพราะไม่ต้องถามชื่อผู้รับโอน และเลขที่บัญชีธนาคารผู้รับโอน การโอนมีเพียงแค่เพียงเบอร์มือถือเท่านั้น ทั้งมีความปลอดภัย ผู้โอนไม่ต้องถือเงินสดไปธนาคารที่สุ่มเสี่ยงต่อการถูกโจรกรรมหรือทำสูญหาย ค่าธรรมเนียมบริการพร้อมเพย์จะถูกกว่าการโอนเงินผ่านเคาน์เตอร์ธนาคารหรือตู้เอทีเอ็ม ไม่ต้องเสียเวลาไปธนาคาร คิดอยากจะโอนตอนไหนสามารถโอนได้ทันที ไม่ต้องรอให้ธนาคารเปิด

ค่าธรรมเนียมพร้อมเพย์สำหรับการโอนเงินไม่เกิน 5,000 บาท ไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียม แต่ถ้าโอนผ่านตู้เอทีเอ็ม กรณีโอนต่างธนาคารจะมีค่าธรรมเนียมเริ่มที่ 25 บาท การโอนผ่านเคาน์เตอร์ธนาคาร กรณีโอนต่างธนาคาร เงินไม่เกิน 1 หมื่นบาท ค่าธรรมเนียม 50 บาท/ รายการ ยิ่งจำนวนเงินมาก ค่าธรรมเนียมจะยิ่งสูง ถ้าเป็นพร้อมเพย์จำนวนเงิน 5,000-3 หมื่นบาท เสียค่าธรรมเนียม 2 บาท

พร้อมเพย์มีผู้ใช้บริการทั่วประเทศประมาณ 40 ล้านคน ในช่วงส่งท้ายปีเก่า 2560 ต้อนรับปีใหม่ 2561 คนจำนวนไม่น้อยที่ต้องการใช้บริการพร้อมเพย์ในช่วงนี้ เพื่อโอนเงินเป็นของขวัญปีใหม่เพื่อบุคคลที่ตนรัก ไม่ว่าจะเป็นพ่อแม่โอนให้ลูก หรือลูกโอนให้พ่อแม่ หรือโอนเพื่อชำระค่าสินค้าหรือบริการต่างๆ หรือโอนด้วยความมุ่งหมายอื่นๆ

เมื่อบริการพร้อมเพย์เป็นบริการที่สะดวกรวดเร็วทันใจ ทันทีที่ผู้โอนทำการโอน ย่อมคาดหวังที่ผู้รับโอนจะได้รับโอนทันที เพื่อที่จะได้เอาเงินไปจับจ่ายใช้สอยช่วงปีใหม่ แต่กลับไม่เป็นเช่นนั้น ผู้โอนถูกตัดเงินจากบัญชีธนาคาร แต่จำนวนเงินดังกล่าวกลับไม่ถึงบัญชีผู้รับโอนในวันส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ที่ผู้ใช้บริการพร้อมเพย์คงต้องตื่นตกใจ เพราะระบบพร้อมเพย์เกิดล่มทั้งระบบทั่วประเทศ ตั้งแต่เวลา 07.00-16.00 น. เป็นเวลา 9 ชั่วโมง

เมื่อสอบถามไปยังคอลเซ็นเตอร์ของธนาคาร กลับไม่ได้รับความกระจ่าง จนมีผู้คนจำนวนมากได้ออกมาแสดงความเห็นวิพากษ์วิจารณ์ระบบพร้อมเพย์ในกระดานสนทนาของเว็บไซต์ต่างๆ ทำให้หลายธนาคารทนกระแสกดดันไม่ไหว ต้องทยอยชี้แจงลูกค้าผ่านทางไลน์ว่า ระบบพร้อมเพย์ร่วมของธนาคารทุกแห่งขัดข้อง การโอนเงินด้วยระบบพร้อมเพย์ระหว่างธนาคารไม่สามารถทำได้ชั่วคราว ทางธนาคารจะเร่งแก้ไขปรับปรุง ระหว่างนี้ให้ใช้บริการช่องทางอื่น

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ที่มีหน้าที่กำกับดูแลธนาคารพาณิชย์ได้พยายามสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชน เห็นได้จากการที่ ธปท.ออกมาชี้แจงว่าได้ประสานงานกับบริษัท เนชั่นแนล ไอทีเอ็มเอ็กซ์ บริษัทผู้ให้บริการกลางของระบบพร้อมเพย์ เพื่อให้แก้ไขปัญหาอย่างเร่งด่วน

แต่การโอนเงินทุกรายการระหว่างธนาคาร ผู้รับโอนกลับได้รับเงินครบถ้วนในวันที่ 1 ม.ค. 2561 ทำให้บางคนพูดติดตลกว่า "โอนให้ปีนี้ ได้ใช้ปีหน้า"

บริษัทผู้ให้บริการได้ชี้แจงว่า การที่ระบบพร้อมเพย์ล่ม ปัญหาเกิดจากสาเหตุการประมวลผลค่าวันสิ้นปีปฏิทินผิดพลาดเป็นปี 61 ซึ่งรับฟังแล้วเหมือนกับเป็นปัญหาง่ายๆ ทั้งที่เป็นเรื่องที่น่าจะคาดการณ์และป้องกันไม่ให้เกิดปัญหานี้ เนื่องจากพร้อมเพย์ถือเป็นงานระดับชาติ

กรณีงานระดับชาติคล้ายกันที่เคยเกิดปัญหาขึ้น ได้มีผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือคำนวณค่าใช้จ่ายผิดพลาด เรียกเก็บค่าใช้จ่ายสูงกว่าความเป็นจริงหลายเท่า ผู้ให้บริการได้แสดงความรับผิดชอบลดค่าบริการในเดือนถัดไป

กรณีพร้อมเพย์บริษัทผู้ให้บริการควรแสดงความรับผิดชอบอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น ให้ส่วนลดในการโอนเงิน หรือยกเว้นค่าบริการในช่วง ระยะเวลาหนึ่ง

เมื่อระบบพร้อมเพย์ล่ม ธนาคารย่อมทราบดี ควรรีบออกประกาศให้ลูกค้าทราบ เพื่อควบคุมความเสียหายของประชาชน เพื่อที่ลูกค้าจะได้หาช่องทางอื่นในการโอนเงิน

ไม่ว่าสาเหตุที่แท้จริงจะเป็นเช่นไร ธนาคารแห่งประเทศไทยที่มีหน้าที่กำกับดูแล กลับแสดงบทบาทของตนน้อยเกินไป ที่ถูกควรสั่งการ ให้ธนาคารและบริษัทผู้ให้บริการแสดงความรับผิดชอบต่อผู้ใช้บริการ ผู้รับโอนเงิน และสังคม

แม้พร้อมเพย์จะเป็นระบบการโอนเงินด้วยความรวดเร็วและค่าโอนถูกมาก แต่ต้องยอมรับว่าประชาชนที่อยู่ในวัยผู้ใหญ่ ยังไม่มั่นใจในระบบนี้ตั้งแต่วันเริ่มเปิดดำเนินการผิดกับคนหนุ่มสาวรุ่นใหม่

พร้อมเพย์ล่ม ไม่ได้เป็นเพียงแค่สายลมพัดผ่าน แต่ความรู้สึก ความเชื่อมั่น โดยเฉพาะคนที่ยังลังเล ยังไม่ได้เปิดใช้บริการ จะเรียกความเชื่อมั่นกลับคืนมาได้อย่างไร? n