อี-คอมเมิร์ซปรับโลจิสติกส์เปลี่ยน

โลจิสติกส์เป็นอีกหนึ่งธุรกิจซึ่งมาแรงขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ซึ่งเป็นผลจากการขยายตัวของตลาดอี-คอมเมิร์ซ โดยมูลค่าตลาดการขนส่งสินค้าทั้งทางบก ทางน้ำ และทางอากาศ รวมๆ แล้วมีมูลค่าถึง 2.1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ และจะมีแนวโน้มสูงขึ้นไปอีก

ที่ผ่านมาอี-คอมเมิร์ซรายใหญ่ๆ อย่าง Amazon, Alibaba, และ Walmart ต่างก็ให้ความสนใจ Last-Mile Delivery หรือการจัดส่งไม้สุดท้ายก่อนถึงมือลูกค้า แต่ในระยะหลังบริษัทเหล่านี้ได้ให้ความสำคัญกับการจัดการในส่วนอื่นๆ ของ โลจิสติกส์มากขึ้น ตัวอย่าง เช่น Alibaba ประกาศลงทุน 100 พันล้านหยวน ตลอด 5 ปีจากนี้ไป เพื่อสร้าง Global Logistics Network รองรับการค้าของ Alibaba ในต่างประเทศ

Amazon เริ่มนำระบบเทคโนโลยี และ Automation มาใช้ในโลจิสติกส์ เช่น ใช้โดรนขนส่งสินค้า รถยกสินค้าเคลื่อนที่อัตโนมัติ (Self-Driving Fork-Lift) รวมถึงหุ่นยนต์ Kiva กว่า 4.5 หมื่นตัว สำหรับการเคลื่อนย้ายสินค้าในโกดัง กว่า 20 แห่ง

Walmart ประหยัดค่าจัดการขนส่ง ด้วยการให้ลูกค้าสั่งซื้อสินค้าออนไลน์และรับสินค้าที่สาขา รวมถึงการทดลองให้บริการ Site to Store Self-Service Locker หรือการสั่งสินค้าออนไลน์ แล้วจัดส่งที่ตู้ล็อกเกอร์ที่สะดวกรับ

ที่ผ่านมาอาจกล่าวได้ว่าการขนส่งเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ชะลอความเติบโตของอี-คอมเมิร์ซในภูมิภาคเอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้ ไม่ว่าจะด้วยสภาพภูมิประเทศ เส้นทางการเข้าถึงของพื้นที่ ปัญหาจราจร ประสบการณ์การทำโลจิส ติกส์ที่ยังมีไม่มาก นักลงทุนหลายเจ้าจึงหันมาให้ความสำคัญกับ Startup ที่ทำ Last-Mile Delivery อย่าง Ninja Van, Sendit และ Go-Jek และมีข่าวว่าบริษัทใหญ่อย่าง Alibaba และ Amazon จะเข้ามาเจาะตลาดในภูมิภาคนี้มากขึ้น เราคงได้เห็นระบบขนส่งสินค้าในส่วนอื่นๆ ที่จะพัฒนามากยิ่งขึ้นไปด้วย

สำหรับในประเทศไทยปัจจุบันมีผู้ให้บริการหลายราย ซึ่งแต่ละรายก็มีความถนัดและจุดเด่นที่แตกต่างกัน เช่น Kerry Express เน้นการขนส่งที่รวดเร็ว Lalamove เน้นการจัดส่งแบบ On-Demand ขณะที่ SCG Express เน้นการให้ประสบการณ์ที่ดีกับผู้รับสินค้า หรือ Skootar ที่เน้นการขนส่งเอกสาร ซึ่งการนำเทคโนโลยีมาปรับใช้นั้น แม้ว่า เอกชนจะมีความพร้อมทางเทคโนโลยี แต่ด้วยข้อจำกัดบางประการทางกฎหมายก็อาจจะทำให้เกิดความติดขัดได้

เทรนด์ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นกับโลจิส ติกส์ หลักๆ แล้วน่าจะเป็นเรื่องของการ นำเทคโนโลยี เข้ามาช่วยเรื่องของ โลจิสติกส์เพื่อตอบโจทย์ลูกค้า ที่ต้องการได้รับบริการที่รวดเร็วขึ้นในราคาที่ถูกลง การนำเสนอวิธีการจัดส่งในรูปแบบใหม่ๆ เพื่อช่วยสนับสนุนการขยายตัวของตลาดอี-คอมเมิร์ซ และความนิยมของอี-คอมเมิร์ซที่จะ Outsource งานโลจิสติกส์น่าจะขยายตัวขึ้น เพราะงานโลจิสติกส์มีรายละเอียดมากและซับซ้อน

ทั้งนี้ การที่อี-คอมเมิร์ซจะดำเนินการขนส่งด้วยตัวเองก็เป็นสิ่งที่ทำได้ แต่ก็ควรจะมีจุดประสงค์ที่ชัดเจน ว่าเพราะเหตุใดถึงต้องดำเนินการเอง หรืออาจจะเลือกใช้รูปแบบผสม เช่น มีพนักงานจัดส่งของของบริษัทไว้จำนวนหนึ่ง แล้วใช้บริการจากบริษัทภายนอก เมื่อมีความต้องการในการจัดส่งมากขึ้น

ความท้าทายของธุรกิจการขนส่งสินค้าก็จะมีเพิ่มมากขึ้นสำหรับแผนการรองรับปริมาณสินค้า ที่รอการขนส่งได้อย่างเพียงพอสำหรับการขยายตัวของอี-คอมเมิร์ซในอนาคตตามความต้องการขึ้นลงของสภาพตลาด ทั้งยังต้องรักษาคุณภาพของการให้บริการและคุณภาพของพนักงานให้อยู่ในมาตรฐานเสมอ

อี-คอมเมิร์ซและระบบขนส่งสินค้าจึงเป็นคู่ที่ส่งเสริมกันอย่างแยกไม่ออก ไม่ว่ายุคสมัยจะเปลี่ยนไปอย่างไร ธุรกิจจะยั่งยืนได้ต้องมีการปรับตัว กำหนดทิศทาง และวางแผนไว้ให้ชัดเจนครับ n