เทพรัตนแห่งแผ่นดิน (124)

โดย วิมลพรรณ ปีตธวัชชัย

ด้านรัฐศาสตร์ กฎหมาย และการบริหารการพัฒนา ทูลเกล้าฯ ถวายโดยมหาวิทยาลัยเปปเปอร์ไดน์ สหรัฐอเมริกา มหาวิทยาลัยอะเบอร์ดีน สหราชอาณาจักร มหาวิทยาลัยนอร์ททัมเบรีย แห่งนิวคาสเซิล สหราชอาณาจักร มหาวิทยาลัยแห่งเมลเบิร์น เครือรัฐออสเตรเลีย มหาวิทยาลัยกาคุ ซูอิน ประเทศญี่ปุ่น สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยรามคำแหง และวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร

ด้วยพระราชกรณียกิจด้านการพัฒนาที่ โดดเด่นของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เป็นที่ประจักษ์แก่พสกนิกรชาวไทยและนานาประเทศทั่วโลก ต่างยกย่องสรรเสริญพระเกียรติคุณและได้ทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลเฉลิมพระเกียรติเป็นจำนวนมาก ดังนี้

รางวัลพระเกี้ยวทองคำ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลเมื่อวันที่ 11 พ.ย. 2531 เนื่องจากพระองค์ทรงมีผลงานที่มีส่วนส่งเสริมความรู้และความภูมิใจในภาษาไทยเป็นที่ประจักษ์แก่ประชาชนทั่วไปอย่างเด่นชัด และผลงานนั้นๆ สร้างความสนใจและทัศนคติ ที่ดีต่อภาษาประจำชาติ

รางวัลสาโรช บัวศรี ปราชญ์ผู้ทรงศีล โดยสภามหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒขอพระราชทานทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลนี้เป็นครั้งแรกแด่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เมื่อวันที่ 24 พ.ย. 2542 ทั้งนี้ "รางวัลสาโรช บัวศรี ปราชญ์ผู้ทรงศีล" เป็นรางวัลที่ยกย่องนักการศึกษาผู้หล่อหลอมคนให้มีความรู้ประดุจนักปราชญ์ และมีความประพฤติประดุจผู้ทรงศีล ซึ่งเป็นอุดมการณ์ของ มศว มาตราบทุกวันนี้

รางวัลนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ คณะกรรมการบริหารสภาวิจัยแห่งชาติ ทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2545 สาขาสหวิทยาการ เมื่อวันที่ 11 ก.ย. 2545 ณ ศาลาดุสิดาลัย สวนจิตรลดา พระราชวังดุสิต เพื่อเฉลิมพระเกียรติคุณในพระอัจฉริยภาพที่ทรงเป็นนักวิจัย โดยมีผลงานในทุกสาขาวิชา ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อวงการวิชาการของประเทศ

รางวัลรามอน แมกไซไซ มูลนิธิรามอน แมกไซไซ ได้เล็งเห็นว่าสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ทรงอุทิศพระวรกายทรงงานอย่างหนักเพื่อช่วยเหลือประชาชนอย่างต่อเนื่อง และทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจในการพัฒนาประเทศไทยให้รุ่งเรือง ทรงสร้างสิ่งดีๆ อันเป็นที่สุดของความเป็นไทยอย่างเป็นรูปธรรม จึงทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลรามอน แมกไซไซ สาขาบริการสาธารณะ ประจำปี 2534 แด่พระองค์ โดยทรงเข้ารับการทูลเกล้าฯ ถวายรางวัล ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ เมื่อวันที่ 31 ส.ค. 2534 และได้มีคำสดุดีพระเกียรติคุณความตอนหนึ่งว่า

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ มีพระอัจฉริย ภาพเป็นที่ประจักษ์โดยทั่วกัน ทรงสนพระราชหฤทัยในความเป็นไทย ทรงเป็นพลังแห่งการทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรมของชาติ ทรงส่งเสริมการพัฒนางานหัตถกรรม โดยให้มีการสืบทอดภูมิปัญญาอย่างต่อเนื่อง มีการฟื้นฟูหนังตะลุง ซ่อมแซมวัดวาอารามที่สำคัญ รวมทั้งส่งเสริมศิลปะด้านดนตรีไทย ทรงเครื่องดนตรีไทยได้หลายประเภท โปรดทรงระนาดเอก ทรงเดี่ยวระนาด ซึ่งแต่เดิมมักเล่นเฉพาะผู้ชายเท่านั้น ทรงฟื้นฟูดนตรีไทยให้กลับมาได้รับความนิยมอีกครั้งหนึ่ง

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ทรงศึกษาตั้งแต่ระดับปฐมวัยจนถึงระดับปริญญาเอกในสถาบันการศึกษาภายในประเทศไทย ทรงสนพระราชหฤทัยในเรื่องต่างๆ อย่างกว้างขวาง นับแต่ภาษาของเอเชีย จนถึงเทคนิคและทฤษฎีการศึกษาสมัยใหม่ ในปี 2527 ทรงใช้เทคโนโลยีการสำรวจระยะไกลศึกษาสภาพแวดล้อมที่ซับซ้อน ปัจจุบันทรงเป็นอาจารย์สอนวิชาประวัติศาสตร์ที่โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า การโปรดเสด็จพระราชดำเนินไปทรงเยือนประเทศต่างๆ ทั่วโลกทำให้นานาประเทศรู้จักประเทศไทย ทรงพระราชนิพนธ์หนังสือหลายเล่มเกี่ยวกับการเดินทาง นับเป็นหนังสือประเภทขายดีที่สุด รายได้จากการจำหน่ายทรงพระกรุณาพระราชทานเป็นทุนการศึกษาแก่เด็กที่ขาดแคลน

เหนือสิ่งอื่นใด สมเด็จพระเทพรัตนราช สุดาฯ ทรงพระเมตตาต่อเด็กไทยมูลนิธิใน พระราชูปถัมภ์ได้ช่วยเหลือเด็กกำพร้าและ เด็กอนาถาให้ได้รับการดูแลและมีบ้านใหม่ เด็ก ลี้ภัยจำนวนมากได้รับการดูแลจากสภากาชาดไทย ในฐานะที่ทรงเป็นอุปนายิกาผู้อำนวยการฯ เด็กหูหนวกและตาบอดทั่วประเทศมีโอกาสได้รับการศึกษาในโรงเรียนพิเศษ และเด็กนับแสนคนในถิ่นทุรกันดารตามชายแดนได้บริโภคอาหารกลางวันที่มีคุณค่าทางโภชนาการ ทั้งยังได้เรียนรู้การพึ่งตนเองด้วยการปลูกพืชผักสวนครัว น้ำพระราชหฤทัยอันแผ่ไพศาลนับว่าเป็นต้นแบบ ทำให้มีผู้มีจิตศรัทธาร่วมบริจาคเงินโดยเสด็จพระราชกุศลตามพระราชอัธยาศัย ทำให้โครงการมีทุนและการบริหารจัดการที่ดี ไม่เพียงแต่ทรงอุปถัมภ์เด็กๆ ที่อยู่ห่างไกล แต่ทรงติดตามความก้าวหน้าของเขาอย่างใกล้ชิด ทรงเยี่ยมและพระราชทานกำลังใจในทุกแห่งหนเป็นประจำ

การพระราชทานกำลังใจของพระองค์เป็นของขวัญล้ำค่าแก่คนไทย ทรงเป็นที่เทิดทูนในความถ่อมพระองค์และความเรียบง่าย ทรงงานหนักด้วยความเสียสละเพื่อบริการแก่สังคม มีพระราชอัธยาศัยร่าเริง และทรงเป็นเจ้าฟ้าพระอารมณ์ดีที่คนไทยชื่นชอบและยึดถือเป็นต้นแบบของความเป็นไทยที่สามารถก้าวไปในโลกสมัยใหม่อย่างมั่นใจ

ในการทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลรามอน แมกไซไซ ด้วยบริการสาธารณะ ประจำปี 2534 แด่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ คณะกรรมการเทิดพระเกียรติพระองค์ในฐานะที่ทรงเป็นสมเด็จพระบรมราชกุมารีแห่งราชอาณาจักรไทย ที่ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจในการพัฒนาประเทศไทยให้เจริญรุ่งเรือง และทรงสร้างสิ่งดีๆ อันเป็นที่สุดของความเป็นไทยอย่างเป็นรูปธรรม n