เมื่อเพื่อนคุณไม่ใช่คน

ชัชวาล สังคีตตระการ

เห็นชื่อเรื่องอย่าเพิ่งตกใจและเข้าใจว่าวันนี้ผมจะมาเล่าเรื่องลี้ลับนะครับ แต่เพื่อนที่ผมจะกล่าวถึงก็ไม่ใช่มนุษย์อยู่ดี แล้วจะเป็นอะไรได้?

เมื่อปี 2010 Gartner ทำนายไว้ว่า ภายในปี 2015 ร้อยละ 10 ของเพื่อนในโลกออนไลน์ของเราจะไม่ใช่มนุษย์ (Non-Human Friends) อย่างไรก็ตาม เราก็ผ่านจุดที่ Gartner ทำนายไว้มาแล้ว ลองคิดดูให้ดีสิครับ ทุกวันนี้ในโลกออนไลน์ ไม่ว่าจะเป็นในเครือข่ายสังคมออนไลน์ต่างๆ หรือแม้กระทั่งเกมออนไลน์ ในรายชื่อเพื่อนทั้งหมด มีชื่อหนึ่งชื่อใดไหมที่ไม่ใช่คน สำหรับของผมดูแล้วน่าจะมากกว่า 10% ครับที่ไม่ใช่คน เพื่อนเหล่านั้นคือ "บอต"

"บอต" ก็คือ "โปรแกรมคอมพิวเตอร์" ที่ถูกกำหนดการทำงานด้วยชุดคำสั่งต่างๆ เพื่อตอบสนองความต้องการบางอย่างจากมนุษย์ มีหน้าที่และการทำงานที่ชัดเจน ปัจจุบันมีการใช้บอตหรือโปรแกรมคอมพิวเตอร์สำหรับงานอัตโนมัติกันอย่างกว้างขวาง รวมไปถึงแชตบอต หรือโปรแกรมที่สามารถสนทนากับเราได้ โดยเฉพาะภาคธุรกิจที่มีความต้องการนำแชตบอตเข้าไปช่วยการทำงานของมนุษย์ เพื่อรองรับกับความต้องการของลูกค้าที่มีอยู่ตลอดเวลา

แม้ในอดีตที่ผ่านมามนุษย์และคอมพิวเตอร์จะสามารถสื่อสารหรือมีปฏิสัมพันธ์กัน (Human-Computer Communication) อาจจะอยู่ในรูปของข้อความ (Text Command) หรือเสียง (Voice Command) ก็ยังไม่อาจจะเรียกได้ว่าเป็นการสนทนา เพราะเป็นเพียงการรับชุดคำสั่งที่ค่อนข้างตายตัวหรือถูกกำหนดไว้แล้ว

แต่หากจะเรียกเป็นการสนทนาได้นั้น คอมพิวเตอร์หรือระบบจะต้องสื่อสารกับมนุษย์ด้วยภาษามนุษย์ หรือที่ทาง Computer Science เรียกกันว่า "ภาษาธรรมชาติ" (Natural Language) และดูเหมือนว่าการสื่อสารระหว่างมนุษย์และคอมพิวเตอร์ด้วยการสนทนานั้น กำลังเป็นกระแสนิยมและมีความคาดหวังที่มีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ

ดังที่ปรากฏอยู่ในการทำนายแนวโน้มทางเทคโนโลยีของ Gartner ใน "Gartner Hype Cycle" ที่บอกว่า "Conversational User Interface" หรือ CUI คือเทคโนโลยีที่กำลังจะได้รับความนิยมในระยะเวลาอันใกล้นี้ และคำว่า Conversational User Interface ก็เริ่มปรากฏให้เห็นอยู่บ่อยครั้ง นั่นหมายความว่าเราเริ่มคาดหวังที่จะสื่อสารกับคอมพิวเตอร์ด้วยการสนทนามากขึ้น แทนที่จะสื่อสารด้วยวิธีการเดิมๆ อย่างที่เราคุ้นเคยที่เป็น GUI หรือ "Graphical User Interface"

การที่เราใช้คำว่า Conversational User Interface แทนแชตบอตเหมือนที่ผ่านมา เพราะระบบคอมพิวเตอร์ที่สามารถสนทนากับเราได้ จะไม่จำกัดอยู่แต่เพียงโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่สนทนาผ่าน Chat Application อีกต่อไป แต่หมายถึงทุกระบบที่มีคอมพิวเตอร์เป็นหัวใจหลัก เราต้องสามารถสนทนากับมันได้

จึงไม่แปลกที่ทุกวันนี้ เราเห็นการวิจัยและพัฒนาที่ทำให้มนุษย์อย่างเราคุย กับรถ กับบ้าน หรืออุปกรณ์ต่างๆ รอบตัวได้ ก็หมายความว่าอีกหน่อยเราสามารถใช้งานระบบคอมพิวเตอร์ต่างๆ ได้ด้วยการคุยกับมันนั่นเอง

ลองจินตนาการดูครับ ถ้าเราผนวกระบบเข้ากับปัญญาประดิษฐ์ จนสามารถสื่อสารกันได้อย่างเป็นธรรมชาติ เราอาจจะมีเพื่อนเพิ่มเป็นหม้อหุงข้าวหรือทีวี ที่บ้าน และถ้าเราสามารถคุยกับสิ่งของต่างๆ ทุกชิ้นที่บ้านได้ คุณอยากจะคุยกับอะไรมากที่สุด และจะคุยเรื่องอะไรกันครับ n