ปฏิรูปประเทศ ไปถึงไหนแล้ว?

โดย ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์

เหลือเพียงอีกไม่กี่วัน คณะกรรมการปฏิรูปประเทศจะต้องส่งแผนปฏิรูปตามที่กำหนดไว้ในกฎหมาย ช่วงนี้แต่ละคณะจึงเดินสายพบประชาชนและหน่วยงานต่างๆ เพื่อสอบถามว่าแผนที่วางไว้เป็นอย่างไร? กิจกรรมตรงเป้าหรือไม่? ดัชนีชี้วัดเช่นนี้ทำได้หรือไม่? ตลอดจนกฎหมายที่ต้องปรับเปลี่ยนนี่นั่นบางประการ

ในส่วนของคณะกรรมการปฏิรูปทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เราทำงานเกือบเสร็จแล้วครับ ไปรับฟังความคิดเห็นประชาชนแทบทุกภาค 6 ครั้ง จะปิดจ๊อบครั้งสุดท้ายที่กรุงเทพฯ เรายังไปขอพบท่านรัฐมนตรีและผู้บริหารกระทรวงต่างๆ ทั้งกระทรวงทรัพยากรฯ กระทรวงพลังงาน และล่าสุดที่ผ่านมาคือกระทรวงคมนาคม ในส่วนอื่นๆ ได้ประสานทางตรง พบอย่างไม่เป็นทางการ ฯลฯ

จุดสำคัญที่จะมีการปฏิรูปเริ่มจากแผ่นดิน ประเด็นหลักคือคนกับป่าจะอยู่ร่วมกันได้อย่างไร และทำอย่างไรเมืองไทยถึงมีป่าไม้ 40% ในเรื่องน้ำเราพูดถึงการบริหารจัดการที่ครบวงจร สามารถดูแลแบ่งปันน้ำให้ตรงตามความต้องการพื้นฐาน

ในเรื่องโลกร้อนเราพูดถึงการลดก๊าซเรือนกระจกด้วยแนวทางใหม่ๆ พูดถึงการรับมือและปรับตัวต่อภัยพิบัติที่อาจมาจากสภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลงมากขึ้น ในเรื่องสิ่งแวดล้อมเราเน้นที่ขยะ น้ำเสีย สารพิษจากภาคการเกษตร ฯลฯ ซึ่งจะมีแนวทางต่างๆ เพื่อจัดการปัญหาเหล่านี้ โดยใช้การปรับเปลี่ยนกฎระเบียบและใช้เครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์ ผู้ได้ประโยชน์คือผู้รับผิดชอบ

ประเด็นที่น่าสนใจคือการปรับปรุงหน่วยงานภาครัฐและกฎระเบียบ รวมถึง EIA SEA และผังเมืองที่จะแยกเป็นหลายระดับ ในส่วนของทะเลที่เกี่ยวข้องกับผมโดยตรง เราเน้นการรักษาทรัพยากร โดยเฉพาะแนวปะการังที่สร้างมูลค่าทางการท่องเที่ยวสูงสุดแต่ได้รับผลกระทบเยอะสุด ยังเน้นพื้นที่คุ้มครองทางทะเลร้อยละ 10 ของพื้นที่ทะเลไทย เพื่อตอบสนองต่อ SDG14 ขององค์การสหประชาชาติ ยังเน้นผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเลและเขตทางทะเลที่เมืองไทยไม่เคยมี (MSP)

ประเด็นต่างๆ เหล่านี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ เราพูดกันมาตั้งแต่สมัย สปช.และ สปท. แต่จะมีผลในทางปฏิบัติจริงก็ในยุคของกรรมการปฏิรูปประเทศ เพราะกฎหมายระบุให้กำหนดงบประมาณ หน่วยงานรับผิดชอบ ตลอดจนดัชนีชี้วัดที่ชัดเจน หากหน่วยงานต่างๆ ไม่สามารถทำได้ตามนั้น ก็มีกระบวนการจัดการตามกฎหมาย มิใช่พูดไว้เลื่อนลอยอีกต่อไป

ด้วยเหตุนี้ ผมจึงอยากให้พวกเราศึกษาแผนปฏิรูปเหล่านี้ไว้ เพราะจะเกี่ยวกับเราไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในวงการเศรษฐกิจ อย่าคิดว่าการปฏิรูปทรัพยากรไม่เกี่ยวข้อง เราดูเฉพาะเรื่องเศรษฐกิจก็พอ ขอบอกว่าไม่ใช่ครับ โลกยุคใหม่ทุกอย่างล้วนสัมพันธ์

ช่วงนี้ถือเป็นโค้งสุดท้ายที่เรายังสามารถให้ความคิดเห็นกับแผนปฏิรูปได้นะครับ