ข้อมูลที่คนไม่ยอมรับ

เป็นข้อมูลที่สร้างความฮือฮาให้ประชาชนมากเรื่องหนึ่งในรอบสัปดาห์ หลังจากที่กระทรวงพาณิชย์ออกมาระบุผลการสำรวจราคาสินค้า โดยเฉพาะราคาอาหารบริโภคในบ้าน-นอกบ้าน ในรอบ 11 เดือน ของปี 2560 พบว่า ราคาเฉลี่ยทั่วประเทศเพิ่มขึ้น 1.17% เมื่อเทียบกับ 11 เดือน ในปี 2559 ส่วนราคาอาหารบริโภคในบ้านเพิ่มขึ้น 1.13% โดยเมื่อแปลงจากร้อยละมาเป็นราคาที่แท้จริงแล้ว จะพบว่าราคาอาหารบริโภคในบ้าน-นอกบ้านทั้งปี 2560 สูงขึ้นไม่ถึง 1 บาท ยกเว้นอาหารโทรสั่ง

นอกจากนี้ พบว่าสินค้าบางอย่างติดลบ ตัวอย่างเช่น ข้าวราดแกงเพิ่มขึ้น 0.47 บาท (ราคาเฉลี่ยปี 2559 คือ 34.16 บาท ปี 2560 คือ 34.63 บาท) ก๋วยเตี๋ยวเพิ่มขึ้น 0.16 บาท (34.02/34.18 บาท) ข้าวราดกะเพราหมูเพิ่มขึ้น 0.33 บาท (35.02/35.35 บาท) ไก่ทอด-พิซซ่า ลดลง 0.44 บาท (52.10/51.66 บาท) โจ๊กหมูหรือไก่ใส่ไข่เพิ่มขึ้น 0.26 บาท (30.20/30.46 บาท) กับข้าวถุงเพิ่มขึ้น 0.41 บาท (31.17/31.58 บาท)

ผลสำรวจนี้กระทรวงพาณิชย์เปิดเผยออกมาเพื่อให้ข้อมูลอีกด้านหนึ่งว่า ราคาอาหารสำเร็จรูปไม่ได้แพงขึ้นตามกระแสข่าวที่เป็นเสียงวิพากษ์วิจารณ์ของประชาชนและนักการเมืองทั้งหลาย ซึ่งราคาที่เปิดเผยเป็นข้อเท็จจริงด้านราคา แต่การเปิดเผยข้อมูลนี้ไม่ได้ทำให้ประชาชนรู้สึกดีขึ้น แต่ทำให้ประชาชนรู้สึกแย่ลงไปอีกว่าหน่วยงานรัฐไม่ยอมรับความจริง พร้อมกับขอให้เปิดเผยว่าการเก็บข้อมูลนั้นไปเก็บจากที่ไหน หรือเลือกที่จะเก็บจากแหล่งข้อมูลที่ต้องการจะให้ราคาต่ำๆ

เรื่องสินค้าแพงนั้นเป็นเรื่องที่ผสมกันระหว่างข้อเท็จจริงและความรู้สึก ในด้านข้อเท็จจริงนั้น เมื่อมีการปรับเพิ่มราคาสินค้าและบริการใดๆ เช่น ขึ้นราคาก๊าซหุงต้ม ทางการมักจะบอกว่ากระทบต้นทุนต่อจานไม่กี่สตางค์ และในความเป็นจริงวัตถุดิบที่นำมาใช้ประกอบอาหารสำเร็จรูปนั้นก็มีทั้งขึ้นราคาและลงราคาอยู่ตลอดเวลา โดยเฉพาะราคาสินค้าเกษตรที่จะมีราคาขึ้นลงตามฤดูกาล

อย่างไรก็ดี ข้อเท็จจริงร้านค้าขึ้นราคาอาหารจานละ 5 บาท ไม่ได้ขึ้นราคา 1 บาท เหมือนที่ทางการพยายามจะอธิบาย และเป็นเช่นนี้มาจนทุกคนชินชากับการไม่ใช้เศษสตางค์ของคนไทย ทำให้การขึ้นราคาสินค้าอาหารสำเร็จรูปมากเกินต้นทุน และข้อเท็จจริงอีกประการหนึ่งก็คือ กระทรวงพาณิชย์ไม่ได้กำหนดให้ราคาอาหารสำเร็จรูปเป็นสินค้าควบคุม แต่ให้เป็นสินค้าที่จะต้องมีป้ายแสดงราคาที่ชัดเจน เพื่อให้เป็นข้อมูลแก่ประชาชนที่จะเข้าไปใช้บริการ

ที่ผ่านมา กระทรวงพาณิชย์ใช้มุขเก่าๆ ในการแก้ไขปัญหาเมื่อมีการร้องเรียนว่าจะเสริมร้านธงฟ้า หรือตอนนี้ได้เปลี่ยนส่วนที่ขายอาหารสำเร็จรูปเป็นร้านหนูณิชย์ไปเสริมให้ในส่วนที่เป็นปัญหามีการร้องเรียนเรื่องราคาสินค้า แต่ก็เป็นการดำเนินการแบบเดิมๆ และประชาชนก็เห็นว่าไม่ได้ช่วยอะไรมากนัก

เรื่องข้อเท็จจริงกับความรู้สึกนั้น เป็นเรื่องที่ถกเถียงกันมานานหลายรัฐบาล ซึ่งควรจะมีการทำการสำรวจและวิเคราะห์ให้ลึกลงไปว่า ความรู้สึกของประชาชนที่ว่าอาหารแพงนั้นเป็นเพราะเหตุใด เป็นเพราะทำการสำรวจไม่ทั่วถึงเพียงพอ เป็นเพราะเกิดจากไลฟ์สไตล์ของคนไทยเปลี่ยน ที่นิยมกินข้าวนอกบ้าน ซื้ออาหารสำเร็จรูปจากร้านสะดวกซื้อ มากกว่าจะซื้อจากร้านอาหารข้างทาง หรือเพราะอะไรกันแน่ เพื่อให้ข้อมูลที่ได้สะท้อนภาวะราคาสินค้าที่แท้จริง หากคนเข้าใจผิดก็ควรจะทำให้เกิดความกระจ่างเสียที