รากหญ้าฟื้น เศรษฐกิจไทยปีหน้าทะยาน

เกียรติศักดิ์ ผิวเกลี้ยง

เศรษฐกิจปี 2561 มีแววสดใสตั้งแต่ยังไม่สิ้นปี 2560 หลังจากที่สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) แถลงตัวเลข 3 ไตรมาสแรกปีนี้ขยายตัวได้ถึง 3.8% และหากไตรมาสสุดท้ายของปีนี้หากทำให้เศรษฐกิจขยายตัวได้ไม่น้อยกว่า 3.7% ก็จะทำให้เศรษฐกิจปี 2560 ขยายตัวได้ 4% ซึ่งเป็นขั้นต่ำของการขยายตัวได้เต็มศักยภาพได้ทันที

ที่สำคัญหน่วยงานเศรษฐกิจ ภาคเอกชนหลายแห่งเริ่มมีความมั่นใจเศรษฐกิจไทยมากขึ้น หลายแห่ง ฟันธงว่าเศรษฐกิจปีนี้ขยายตัวได้มากกว่า 4% และปีหน้าขยายตัว ได้ใกล้เคียง 5%

สมชัย สัจจพงษ์ ปลัดกระทรวงการคลัง ออกมาระบุว่าเศรษฐกิจไทยในปี 2561 คาดว่าจะขยายตัวได้เกิน 4% เนื่องจากเศรษฐกิจโลกขยายตัว ได้ดีต่อเนื่องและพื้นฐานของไทยเข้มแข็ง จากมาตรการดูแลเศรษฐกิจที่รัฐบาลดำเนินการมาจน ธนาคารโลก ที่ขยับการ จัดอันดับความ ยากง่ายทางธุรกิจมากถึง 20 อันดับ รวมถึงอันดับขีดความสามารถการแข่งขันก็เพิ่มขึ้น

นอกจากนี้ ในปลายปีหน้าจะมีการเลือกตั้ง ซึ่งจะส่งผลให้ความเชื่อมั่นนักลงทุนดีขึ้นตามไปด้วย หลังจากที่ชะลอการลงทุนมานานจนใช้กำลังการผลิตเต็มที่

ขณะเดียวกัน เศรษฐกิจไทยใน ปีหน้าขยายตัวจากการส่งออกที่คาดว่าจะขยายตัวได้สูง และยังรับแรงส่งจากภาคการท่องเที่ยว การบริโภคเอกชน รวมทั้งการลงทุนเอกชนจะขยายตัวได้ตามการลงทุนภาครัฐที่มีโครงการลงทุนขนาดใหญ่จำนวนมากในปีหน้า และการเร่งเดินหน้าโครงการระเบียง เขตเศรษฐกิจภาคตะวันออก หรืออีอีซี ที่ปีหน้าจะเป็นแม่เหล็กสำคัญดึงดูด เข้ามาลงทุนในประเทศไทย

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าเศรษฐกิจไทยในปีหน้ายังคงมีปัจจัยเสี่ยงบ้าง จากปัญหาการเมืองระหว่างประเทศ ที่ส่งผลกระทบต่อการค้าและการลงทุนของโลก และราคาน้ำมันอาจจะปรับตัวสูงขึ้น รวมถึงการปรับขึ้นดอกเบี้ยนโยบายของธนาคารกลางสหรัฐ หรือเฟด ระบุว่าจะปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ย 4 ครั้ง ในปี 2561 นั้น เป็นเรื่องที่ทำได้ง่ายเพราะการขึ้นดอกเบี้ยอาจจะไม่เป็นผลดีกับเศรษฐกิจสหรัฐและเศรษฐกิจชะลอตัว

ขณะเดียวกัน คลังก็เห็นชอบกรอบเป้าหมายเงินเฟ้อของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ที่จะดูแล การขยายตัวเศรษฐกิจปี 2561 ตามที่ ธปท.เสนอมา คือ 2.5% บวกลบ 1.5% หรือ ช่วง 1-4% ซึ่ง ธปท.ยืนยันกับคลังว่ายังเป็นระดับที่ช่วยสนับสนุนให้เศรษฐกิจขยายตัวได้เต็มศักยภาพที่ 4-5% อย่างที่รัฐบาลตั้งเป้าหมายไว้

สำหรับอัตราดอกเบี้ยนโยบายในปี 2561 ทาง ธปท.จะคงระดับไว้ที่ 1.5% เหมือนเดิม เพราะเห็นว่าเป็นระดับที่ทำให้เศรษฐกิจขยายตัวได้อย่างมีเสถียรภาพดีอยู่ สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงการคลังไม่ต้องการให้ ธปท.ปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบาย เพราะตอนนี้เศรษฐกิจกำลังขยายตัวได้ต่อเนื่องเต็มศักยภาพ หาก ธปท.ปรับขึ้นดอกเบี้ยนโยบายเพิ่มขึ้นก็จะทำให้เศรษฐกิจปี 2561 จะชะงักทันที

แต่ปัจจัยเศรษฐกิจปีหน้าที่รัฐบาลต้องการให้เห็นว่าขยายตัว หนีไม่พ้นเศรษฐกิจฐานราก ที่ยังไม่ขยายตัวตามเศรษฐกิจภาพรวมอย่างที่ควรจะเป็น

อย่างไรก็ตาม แนวโน้มต่างๆ ของเศรษฐกิจรากหญ้าก็เริ่มดีขึ้นอย่างชัดเจน กระทรวงการคลังเปิดเผยรายงานดัชนีความเชื่อมั่นอนาคตเศรษฐกิจภูมิภาค ประจำเดือน พ.ย. 2560 ซึ่งมีการประมวลผลข้อมูลการสำรวจภาวะเศรษฐกิจรายจังหวัดพบว่า ดัชนีความเชื่อมั่นอนาคตเศรษฐกิจ คาดการณ์ 6 เดือนข้างหน้า อยู่ในระดับที่ดีขึ้นกว่าเดือนก่อน เกือบทุกภูมิภาค โดยได้รับปัจจัยสนับสนุนจากภาคอุตสาหกรรมและบริการภายในแต่ละภูมิภาค การบริโภคของประชาชนน่าจะฟื้นตัวจากการใช้จ่ายผ่านบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ

สอดคล้องกับศูนย์วิจัยเศรษฐกิจ ธุรกิจและเศรษฐกิจฐานราก ธนาคารออมสิน ที่เผยดัชนีความเชื่อมั่นเศรษฐกิจฐานราก ไตรมาส 3 ปี 2560 ปรับตัวดีขึ้น และผลสำรวจพฤติกรรมการออมของประชาชนระดับฐานราก มีการออมมากขึ้น ซึ่งเป็นการสำรวจจากกลุ่มตัวอย่างประชาชนที่มีรายได้ไม่เกิน 1.5 หมื่นบาท อยู่ที่ระดับ 46.9 ปรับตัวสูงขึ้นจากไตรมาสก่อนที่อยู่ระดับ 46.3 และคาดการณ์ว่าไตรมาส 4 จะมีการปรับตัวสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด โดยประชาชนระดับฐานรากรู้สึกว่าภาวะเศรษฐกิจในภาพรวมดีขึ้น

ขณะเดียวกัน กระทรวงการคลัง ยังได้เตรียมมาตรการสวัสดิการให้ผู้มีรายได้น้อยระยะที่ 2 เสนอ คณะรัฐมนตรี (ครม.) พิจารณาเห็นชอบได้ใน เดือน ธ.ค.นี้ โดยในบางมาตรการสามารถเริ่มดำเนินการได้ตั้งแต่ เดือน ม.ค. 2561 เป็นต้นไป เช่น การจัดหางาน การฝึกอาชีพ เพื่อเพิ่มรายได้ให้กับผู้มีรายได้น้อยพ้นจากความยากจน สำหรับความช่วยเหลือด้านสวัสดิการระยะที่ 2 จะมีกรอบ 4 ด้าน ทั้งหาแหล่งงานฝึกอาชีพ เข้าถึงแหล่งเงินในระบบ การมีองค์ความรู้เพิ่มขึ้น และความสามารถในการเป็นเจ้าของ ไม่ใช่แค่เป็นลูกจ้างอย่างเดียว ซึ่งจะช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจฐานรากในปีหน้าอย่างมาก

ขณะที่ความคืบหน้ามาตรการทางภาษีเพื่อกระตุ้นภาคการท่องเที่ยว ซึ่งจะเป็นอีกหนึ่งมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจฐานรากในปีหน้า อยู่ระหว่างพิจารณาอย่างรอบคอบว่ามาตรการ ที่ออกมาจะสามารถกระตุ้นเศรษฐกิจ ในจังหวัดหรือเมืองรองได้จริงหรือไม่

ก่อนหน้านี้ สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่าได้สั่งรัฐวิสาหกิจและแบงก์รัฐ ในปีหน้ารัฐบาลจะมุ่งเน้นเรื่องดังกล่าวเป็นวาระสำคัญของการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก เพราะเรื่องดังกล่าวถือเป็นภารกิจสำคัญที่รัฐบาลมุ่งดำเนินการ ได้แก่ เรื่องการปฏิรูปเศรษฐกิจ และการแก้ปัญหาความยากจน

แม้ว่าที่ผ่านมาการทำงานของรัฐวิสาหกิจในส่วนของการเบิกจ่ายงบลงทุนได้อย่างก้าวกระโดด เป็นส่วนสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจให้ขยายตัวได้อย่างต่อเนื่อง โดยตัวเลขเศรษฐกิจในไตรมาส 3 ปี 2560 ขยายตัว ได้ 4.3% เทียบกับ 2 ปีก่อนหน้านี้ เศรษฐกิจขยายตัวได้เพียง 0.8%

สมคิดย้ำว่า ปีหน้ารัฐบาลจะโฟกัสการแก้ปัญหาเศรษฐกิจท้องถิ่นและเศรษฐกิจรากหญ้า ซึ่งทุกรัฐวิสาหกิจควรทำเรื่องนี้ให้เกิดขึ้นภายใน 1 ปี ในส่วนของสถาบันการเงินของรัฐ ในปีหน้าจะมีการสร้างการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ สถาบันการเงินของรัฐจะต้องรวมตัวกันเข้าไปช่วยในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจท้องถิ่น โดยห้ามอ้างกลัวหนี้เสียเพิ่มขึ้นจะต้องทำให้เกิดได้จริง ในทางปฏิบัติ เพราะรัฐบาลมีเวลา 1 ปี ที่เหลือในการทำงาน

จะเห็นว่าปีหน้ารัฐบาลจะทุ่มสรรพกำลังทั้งหมดกระตุ้นเศรษฐกิจรากหญ้าเต็มสูบ เพราะยังเป็นจุดอ่อนสำคัญของเศรษฐกิจไทยเพียงอย่างเดียวที่รัฐบาลแก้ไม่ตกและยังคืบหน้าได้ช้า

ส่วนเศรษฐกิจไทยภาพรวมในปี 2561 เชื่อว่าจะขยายตัวมากกว่า 4% ได้ไม่ยากเย็น เพราะเครื่องยนต์ทุกตัวเริ่ม กลับมาทำงาน การเร่งลงทุนภาครัฐได้สูงตามเป้าหมาย ดึงให้เอกชนลงทุนตาม การส่งออกขยายตัวได้มากกว่าที่คาด การบริโภคภาคเอกชนฟื้นตัว การท่องเที่ยวยังขยายตัวได้ดี เหลือแต่เศรษฐกิจรากหญ้าเท่านั้นหากรัฐบาลติดเครื่องให้เดินหน้าได้รวดเร็วเป็นน้ำเป็นเนื้อจะส่งผลให้เศรษฐกิจปีหน้าขยายตัวได้ถึง 5% นั้น เป็นเรื่องที่เป็นไปได้ไม่ยากเหมือนกัน n