แก้คนไทยไม่มีความเห็น

ตามบทบัญญัติมาตรา 77 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ปี 2560 กำหนดให้รัฐพึงจัดให้มีกฎหมายเพียงเท่าที่จำเป็นและยกเลิกหรือปรับปรุงกฎหมายที่หมดความจำเป็นหรือไม่สอดคล้องกับสภาพการณ์ หรือที่เป็นอุปสรรคต่อการดำรงชีวิตหรือการประกอบอาชีพโดยไม่ชักช้าเพื่อไม่ให้เป็นภาระแก่ประชาชน และดำเนินการให้ประชาชนเข้าถึงตัวบทกฎหมายต่างๆ ได้โดยสะดวกและสามารถเข้าใจกฎหมายได้ง่ายเพื่อปฏิบัติตามกฎหมายได้อย่างถูกต้อง

ดังนั้น ก่อนการตรากฎหมายทุกฉบับ รัฐจะต้องจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นของผู้เกี่ยวข้องวิเคราะห์ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากกฎหมายอย่างรอบด้านและเป็นระบบ รวมทั้งเปิดเผยผลการรับฟังความคิดเห็นและการวิเคราะห์นั้นต่อประชาชนและนำมาประกอบการพิจารณาในกระบวนการตรากฎหมายทุกขั้นตอน เมื่อกฎหมายมีผลใช้บังคับรัฐพึงจัดให้มีการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมายทุกรอบระยะเวลาที่กำหนดโดยรับฟังความคิดเห็นของผู้เกี่ยวข้องประกอบ เพื่อพัฒนากฎหมายทุกฉบับให้สอดคล้องและเหมาะสมกับบริบทต่างๆ ที่เปลี่ยนแปลงไป

จากข้อกำหนดตามรัฐธรรมนูญฉบับล่าสุดนี้ ได้ทำให้การออกกฎหมายทุกฉบับจะต้องมีการเปิดรับฟังความคิดเห็นจากประชาชน ซึ่งหน่วยงานต่างๆ ได้เปิดรับฟังความคิดเห็นผ่านทางเว็บไซต์ของหน่วยงานหลักที่รับผิดชอบการแก้ไขหรือออกกฎหมายนั้นๆ ซึ่งนับจากรัฐธรรมนูญใหม่มีผลบังคับใช้ ก็มีการเปิดรับฟังความเห็นจากประชาชนไปแล้วในการออกกฎหมายหลายฉบับ

แต่การรับฟังความเห็นนี้ แทบจะไม่มีความหมายใดๆ เลย เพราะประชาชนส่วนใหญ่มาให้ความเห็นเป็นส่วนน้อยมาก กฎหมายบางฉบับซึ่งเป็นกฎหมายสำคัญมีคนมาให้ความเห็นไม่กี่สิบคน ซึ่งความเห็นจำนวนนี้อาจจะไม่สามารถแทนความเห็นของประชาชน 70 ล้านคน ในประเทศไทยได้

ล่าสุด การเปิดรับฟังความคิดเห็นร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) เก็บภาษีจากผู้ประกอบการธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ (e-Business) หรือภาษีอี-คอมเมิร์ซผ่านทางเว็บไซต์ของกรมสรรพากร ในช่วงวันที่ 21 มิ.ย.-11 ก.ค. 2560 มีผู้แสดงความคิดเห็น 64 ราย เห็นด้วย 29 ราย และไม่เห็นด้วย 35 ราย

ร่างพระราชบัญญัติภาษีการได้รับประโยชน์จากการพัฒนาระบบสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่งของรัฐ พ.ศ. ... (ภาษีลาภลอย) มีผู้แสดงความคิดเห็นรวมทั้งสิ้น 4 ราย ซึ่งประเด็นที่มีการแสดงความคิดเห็น อาทิ เรื่องหลักการจัดเก็บภาษี โดยเห็นว่าภาษีดังกล่าวควรจัดเก็บควบคู่กับภาษีโรงเรือน และที่ดินหรือภาษีบำรุงท้องที่ และไม่ควรเก็บภาษีในขณะที่มีการขาย โดยอัตราการจัดเก็บควรอยู่ที่ 10-20% ของภาษีโรงเรือนและที่ดินหรือภาษีบำรุงท้องที่

ยังมีร่างกฎหมายอีกหลายฉบับที่มีผู้ออกความคิดเห็นน้อยมาก และหน่วยงานที่รับผิดชอบตั้งเปิดรับฟังความคิดเห็นรอบที่ 2 ทำให้การออกกฎหมายเสียเวลาไปอีก หรือบางครั้งกฎหมายบังคับใช้กลับโดนประชาชนต่อว่าไม่รู้ว่าได้เปิดรับฟังความเห็นไปเมื่อไร

การไม่ออกความเห็นต่อกฎหมาย ไม่อาจสรุปว่าประชาชนไม่ให้ความสำคัญและไม่ตระหนักถึงความสำคัญของการออกกฎหมาย ที่ควรจะท้วงติงหากไม่เหมาะสมก่อนที่กฎหมายจะออกมามีผลบังคับใช้ เพื่อที่หน่วยงานที่รับผิดชอบจะนำไปพิจารณาปรับแก้ไขให้สมกับเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ

แต่รัฐควรจะรวบรวมข้อมูลมาวิเคราะห์ว่าการที่ประชาชนไม่มาออกความเห็น เป็นเพราะการประชาสัมพันธ์ไม่ดี หรือเป็นเพราะรับฟังความเห็นผ่านทางเว็บไซต์ แต่คนทั่วไปเข้าไม่ถึงอินเทอร์เน็ต หรือเป็นเพราะคนไทยไม่สนใจและไม่คิดว่าการออกกฎหมายนั้นเกี่ยวกับตัวเองอย่างไร เพื่อหาทางแก้ไขปรับปรุงให้ดียิ่งขึ้น n