Nobel Week

เดือน ธ.ค. กำลังกลับมาหาเราอีกครั้งหนึ่งแล้วนะคะ นี่คือสัญญาณการจะสิ้นสุดลงของปีเก่า และเรากำลังจะเข้าไปสู่ความสุขในห้วงเวลาของปีใหม่

หลายคนที่ทุกๆ วันแทบไม่ได้ไปไหนไกลไปกว่าบ้านกับโต๊ะทำงาน

วางแผนจะออกเดินทางท่องเที่ยว เพื่อจะให้รางวัลกับชีวิตในช่วงปลายปี ในความคิดที่ว่า...

รักหน้าหนาว-เกลียดหน้าร้อน

ฤดูกาลเป็นตัวกำหนดกิจกรรมของธรรมชาติ อย่าคิดแต่รักหน้าหนาวแล้วเกลียดหน้าร้อนนะคะ เพราะธรรมชาติของฤดูกาลมีเหตุผลที่แยบคายแฝงอยู่

คนรักหน้าหนาวและเกลียดหน้าร้อนคงไม่นึกว่า

เพราะหน้าร้อนที่ร้อนสุดๆ นั่นแหละที่ทำให้ข้าวในท้องทุ่งที่... พระนครศรีอยุธยา สุพรรณบุรี พิจิตร สุโขทัย ฯลฯ ออกรวงและสุกงาม ทำให้คนไทยมีข้าวกินและส่งออกขายต่างประเทศ ทำให้คนในโลกมากมายไม่อดตาย

ในระบบสุริยจักรวาลพระอาทิตย์เป็นตัวกำหนดฤดูกาล ซึ่งส่งต่อมาถึงระบบการผลิตในโลก โดยเฉพาะการผลิต พื้นฐานในสังคมที่พึ่งพาการเกษตร

ก็เป็นอย่างนี้มานานนักหนาแล้ว เราจึงคงไม่สงสัยว่าทำไมพระอาทิตย์ได้กลายไปเป็นสุริยเทพในหลายความเชื่อ

เมื่อครั้งที่ผู้เขียนไปเที่ยวพื้นที่อาณาจักรอินคาที่เปรู ได้เห็นร่องรอยพวกอินคา มีการบูชาพระอาทิตย์ที่เกี่ยวพันกับระบบการผลิต เพื่อให้รอดตายที่ชัดเจนกว่าอารยธรรมอื่น

คือการบูชาสุริยเทพในช่วงที่พระ อาทิตย์อยู่ห่างไกลไปจากโลก ทำให้อุณหภูมิและแสงสว่างลดลงในฤดูหนาว พวกเขากลัวพระอาทิตย์จะหายไปจากฟากฟ้า ก็จัดพิธีอ้อนวอนให้ดวงอาทิตย์อย่าไปลับ จงกลับมาหาพวกเขาอีก เพื่อจะได้เพาะปลูกข้าวโพด ถั่ว และพืชอื่นๆ ให้คนและสัตว์จะมีชีวิตได้ต่อไป

พวกอินคายังใช้เทศกาลนี้ต่อยอดไปให้เกิดกิจกรรมทางการเมือง โดยฉวยโอกาสให้บรรดาเมืองขึ้นส่งตัวแทนและเครื่องบูชามาร่วมในพิธีกรรม เป็นการสร้างและตรวจสอบความมั่นคงของรัฐได้อีกอย่างหนึ่ง

ผู้เขียนว่าเรื่อยเปื่อยไปเกี่ยวกับพระ อาทิตย์ แต่ความตั้งใจที่จะเขียนในตอนนี้คือ ต้องการจะนำท่านไปยังประเทศสวีเดนในสแกนดิเนเวียต้นเดือน ธ.ค. ซึ่งพระอาทิตย์โผล่มาไม่กี่ชั่วโมงแล้วก็หายไปจากท้องฟ้า

ในเวลาหนาวอันเหน็บช่วงเดือน ธ.ค.คนมักจะนึกถึง แต่เทศกาลคริสต์มาสในสแกนดิเนเวียที่มีหิมะถมเมืองขาวโพลนไปหมด

หากใครรักหน้าหนาวก็ควรไปสัมผัสความหนาวเย็นแบบสุดๆ ประชดชีวิตที่สแกนดิเนเวียค่ะ เพราะรับรองว่าหนาวได้ใจจริงๆ แต่ต้องทำใจไว้อย่างคือช่วงเวลากลางวันจะสั้นช่วงเวลากลางคืนจะยาว

ยิ่งขึ้นไปในแถบละติจูดที่เลยเส้นอาร์กติกขึ้นไปแถวแลปแลนด์ทางตอนบนของสวีเดน หรือนอร์เวย์ใกล้ขั้วโลกเหนือ กลางวันก็จะสั้นมากลงไปอีก พระอาทิตย์โผล่มาเดี๋ยวเดียวแล้วก็มืดสนิท ซึ่งก็เนื่องมาจากในช่วงเวลานี้แกนโลก เอียงออกไปทำให้พื้นที่เขตขั้วโลกเหนือรับแสงอาทิตย์น้อยลง

ลักษณะอย่างนี้จะตรงข้ามกับทางซีกโลกใต้ หากใครลงไปทางซีกโลกใต้ในช่วงนี้ก็จะเข้าหน้าร้อนและก็มีแต่กลางวัน ส่วนกลางคืนกลับสั้นลงเหลือนิดเดียว

อย่างไรก็ตาม ในช่วงเวลาเมื่อเข้าสู่เวลาสิ้นในเดือน ธ.ค.

คนก็มักจะนึกถึงเทศกาลคริสต์มาส แต่ที่กรุงสตอกโฮล์มเมืองหลวงของประเทศสวีเดนยังมีห้วงเวลาหนึ่งที่มีความสำคัญมาดักหน้าเทศกาลคริสต์มาสอยู่ช่วงหนึ่งคือ

Nobel Week...

สำหรับในปีนี้คือช่วงวันที่ 6-12 ธ.ค. ซึ่งในช่วงเวลานี้นักข่าวก็จะไปปักหลักทำข่าวการประกาศรางวัลโนเบลอย่างเป็นทางการที่กรุงสตอกโฮล์ม

สำหรับตอนนี้เราก็ทราบกันหมดแล้วนะคะว่าใครได้รับรางวัลโนเบลสาขาอะไรบ้าง แต่การประกาศเกียรติคุณจะประกาศในวันที่ 10 ธ.ค.ของทุกปี ซึ่งตรงกับวันเสียชีวิตของอัลเฟรด โนเบล ผู้ผลิตระเบิดไดนาไมท์

โลกต้องบันทึกไว้ว่าอัลเฟรด โนเบล เป็นนักเคมีที่ประสบความสำเร็จอย่างมากในการทำงานที่ตนเองมุ่งมั่น

เส้นทางที่ประสบความสำเร็จของ โนเบลนั้นต้องยกให้กับแม่ เพราะแม่ของโนเบลเป็นผู้ที่ทุ่มเทสุดตัวให้กับการศึกษาของลูกและเอาใจใส่ในพัฒนาการ การศึกษาอย่างใกล้ชิด ซึ่งในวัยเยาว์นั้นพ่อของโนเบลเป็นคนผลิตระเบิดขายและอยู่ในภาวะประสบปัญหาทางการเงิน จึงย้ายไปอยู่ที่กรุงเซ็นปีเตอร์สเบอร์ก ของรัสเซีย เพื่อผลิตระเบิดขายให้กับทางการรัสเซียนำไปใช้ในสงครามที่ไครเมีย

ในความเป็นจริงแล้วความต้องการใช้ระเบิดยังเกี่ยวข้องในเรื่องอื่นด้วย โดยเฉพาะยุโรปมีความจำเป็นต้องการใช้ระเบิดไปปรับพื้นที่ทำเส้นทางคมนาคม ซึ่งเราจะเห็นได้เวลาเดินทางจะพบว่าพื้นที่ทางธรรมชาติยุโรปเป็นภูเขาและหินอยู่มาก การทำทางและอุโมงค์ต้องพึ่งพาระเบิดนี่แหละเป็นตัวช่วยทำลายภูเขาทำให้งานง่ายขึ้น

ส่วนในการทำสงครามนั้นโลกกำลังเข้าสู่ยุคที่ต้องยอมรับว่าระเบิดเป็นอาวุธที่ทรงอานุภาพในการรบ ส่วนพวกที่ทำระเบิดก็อยู่ในความคิดที่ต้องการพัฒนาระเบิดที่ทรงอานุภาพให้มากขึ้นเพื่อให้ได้เปรียบในการรบ

ระเบิดที่ทำกันทั่วไปในขณะนั้นคือ ไนโตรกลีเซอรีน ซึ่งเป็นของเหลวและควบคุมการระเบิดลำบาก มันทำลายชีวิตคนทำระเบิดเอาง่ายๆ

โนเบลเองก็เสียน้องชายและพนักงานไปจำนวนหนึ่ง

หนังสือพิมพ์ไปลงข่าวผิดว่าโนเบลตาย เพราะระเบิดของตัวเองและตอกย้ำว่าการผลิตระเบิดคือ การสร้างเครื่องมือนำมนุษยชาติไปสู่หายนะตัวจริง

สังคมส่วนหนึ่งดีใจที่ อัลเฟรด โนเบล ผู้ผลิตระเบิดได้จบชีวิต

แต่โนเบลยังไม่ตายและกลายเป็นคนที่สามารถผลิตไดนาไมท์ที่สามารถควบคุมการจุดระเบิดได้

ตัวโนเบลก็สะเทือนใจต่อเหตุการณ์และการวิพากษ์จากสาธารณชน และเป็นความสะเทือนใจสะสมอยู่นาน และคิดว่าตัวเองควรทำอะไรสักอย่าง เพื่อคลายความรู้สึกนี้ จึงทำพินัยกรรมตั้งกองทุน เพื่อให้รางวัลผู้มีผลงานดีเด่นทางเคมี ฟิสิกส์ แพทย์ วรรณคดี และสันติภาพ ขึ้น

ที่โนเบลได้ตั้งรางวัลด้านวรรณคดีไว้ด้วย เพราะความจริงแล้วโนเบลเป็นนักเขียนที่เก่งมากคนหนึ่ง และคิดว่างานเขียนช่วยมีบทบาทต่อสังคมและเปลี่ยนโลกได้

ส่วนรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์เพิ่งสมทบเข้ามาเป็นของธนาคารแห่งชาติสวีเดนเพิ่งเพิ่มเข้ามาภายหลัง

(อ่านต่อวันเสาร์หน้าค่ะ)