เงินเหลือ ไม่เป็นหนี้ ด้วยเศรษฐกิจพอเพียง

เรื่อง เทียนหยดภาพ เอพี

คนที่ชอบใช้ชีวิตอู้ฟู่มือเติบในช่วงต้นเดือน พอใกล้กลางเดือนจะเห็นว่า เริ่มเก็บตัวเงียบไม่ออกไปไหน นั่นเป็นเพราะเงินใกล้หมดต้องถึงเวลาอดออม แทนที่จะวางแผนการใช้จ่ายและการออมไปแล้วตั้งแต่ต้นเดือน วิกฤตเดือนชนเดือนจึงมักเกิดขึ้นในหมู่มนุษย์เงินเดือนทั้งหลาย "เศรษฐกิจพอเพียง" คำนี้ท่องไว้ เป็นหลักการของความพอดีสำหรับคนในยุคปัจจุบัน ที่หนี้สินเริ่มท่วมหัวจากการใช้จ่ายเงินเกินฐานะของตัวเอง เพราะการมีหน้าตา เพราะการเห็นสังคมเป็นข้ออ้าง อวดตัวในโลกโซเชียล กลายเป็นภาระทางการเงินของตัวเองและครอบครัวอย่างหลีกเลี่ยงมิได้

ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ไม่ได้หมายถึงการละทิ้งทุกอย่างแล้วไปทำนาทำสวน แต่หลักคิดของเศรษฐกิจพอเพียงแก้ปัญหาการเงินส่วนบุคคลได้ดีทีเดียว เนื่องจากความพอดีหรือพอประมาณ เป็นพื้นฐานสำคัญของปรัชญาการดำเนินชีวิตแบบเศรษฐกิจพอเพียง ความพอดีที่ไม่มากและไม่น้อยจนเกินไป ก็คือ เป็นการบริโภคแต่พอดี และใช้จ่ายให้น้อยกว่าที่หาได้ เพื่อที่จะทำให้มีเงินออมเก็บไว้เป็นทุนสำรองสำหรับไว้ใช้จ่ายยามเกษียณอายุ หรือในช่วงที่ไม่มีรายได้จากการทำงานในอนาคต

ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ประกอบไปด้วย 3 ห่วง โดยประกอบไปด้วย ความมีเหตุผล ความพอประมาณ และการมีระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งมีอีก 2 เงื่อนไข คือ เงื่อนไขความรู้กับเงื่อนไขคุณธรรม

สำหรับ "การวางแผนทางการเงิน" เริ่มต้นด้วยการกำหนดเป้าหมายทางการเงิน ซึ่งควรเป็นเป้าหมายที่มีกรอบระยะเวลาที่ชัดเจน ได้แก่ เป้าหมายระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว การบรรลุตามเป้าหมายที่กำหนดได้ ประกอบด้วย

l รู้ตน หมายถึง การรู้ถึงสถานะทางการเงินในปัจจุบัน และการรู้ถึงพฤติกรรมการใช้จ่ายของตัวเอง ซึ่งเครื่องมือสำคัญเพื่อให้เกิดการรู้ตน คือ การทำบัญชีรายรับ-รายจ่าย เพื่อเป็นข้อมูลสำคัญในการวางแนวทางการจัดการทางการเงิน ลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ เพื่อจะทำให้มีเงินออมเพิ่มมากขึ้น

l การจัดการเงิน หมายถึง การแบ่งสรรเงินได้ในแต่ละช่วงเวลาเป็นเงินออม และการจับจ่ายใช้สอยอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะต้องมีหลักคิดที่สำคัญ คือ ความพอเพียงในการตัดสินใจ ไม่ใช้จ่ายเกินตัว ยึดหลักพอประมาณ มีเหตุมีผลในการจ่าย ไม่บริโภคนิยม และสร้างภูมิคุ้มกันในตัวเองที่ดี ไม่หลงเป็นเหยื่อทางการตลาด

l การไม่เป็นหนี้ จากชื่อหนังสือ 100 เรื่องในหลวงของฉัน รวบรวมโดย วิทย์ บัณฑิตกุล ข้อความตอนหนึ่งว่า "...สมเด็จพระบรมราชชนนีท่านได้อบรม ท่านได้ สั่งสอนด้วยวิธีการต่างๆ ที่ยังจำได้ เมื่ออายุประมาณ 7 ขวบ ไปอยู่เมืองนอกแล้ว ไปในเมือง ไปที่ร้านของเล่น แล้วอยากซื้อของเล่น อยากได้ จริงแล้วก็ไม่มีเงิน ไม่ได้เอาเงินไป เลยขอยืมผู้ใหญ่เป็นญาติซื้อของเล่น กลับมาท่านเห็นว่าซื้อของมา ท่านถามว่าเอาเงินอะไรไปใช้ บอกว่ายืมเขามา ท่านดุใหญ่ ท่านบอกว่าถ้าไม่มีเงินอย่าไปซื้อของ เป็นหนี้ใครไม่สมควร ท่านก็ถือว่าเป็นระเบียบสำคัญ ไปเป็นหนี้เป็นสินนั้นไม่ดี แม้จะเล็กน้อยมันก็พอกเข้าไป นี่ก็รับการสั่งสอนจากแม่ว่าไม่ให้เป็นหนี้..."

คำสอนข้างต้นควรนำมาปรับใช้ได้ตั้งแต่เด็ก ควร อบรมเด็กๆ ว่าไม่ควรหยิบยืมเงินคนอื่น มีเงินเท่าไรก็ใช้เท่านั้น การขอยืมเงินคนอื่นบ่อยๆ มันจะกลายเป็นนิสัยใช้เงินเกินตัว ถ้าโตขึ้นเป็นผู้ใหญ่แล้วมีเงินไม่พอใช้ก็จะไปยืมพ่อแม่หรือญาติพี่น้อง ถ้าไม่พอก็อาจจะไปกู้ยืมเงินจากช่องทางอื่นๆ เช่น ใช้บัตรกดเงินสด เงินกู้นอกระบบ ที่อาจจะเป็นการนำไปสู่ปัญหาที่ใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ ในอนาคต

l บริหารหนี้อย่างพอเพียง ความเป็นหนี้ไม่ใช่ความไม่พอเพียงก็จริง แต่หากจำเป็นจะต้องเป็นหนี้ ต้องคำนึงถึงความสามารถในการชำระคืน ซึ่งแน่นอนว่าจะอยู่บนฐานของความพอดี พอประมาณ และมีเหตุมีผลในการก่อหนี้ ทั้งนี้ หากผู้ที่จะสร้างหนี้ตระหนักถึงสิ่งเหล่านี้ การเป็นหนี้ก็จะไม่เป็นภาระ และสามารถเป็นเครื่องมือที่จะช่วยให้เข้าถึงสินทรัพย์ที่มีราคาสูงได้ทันต่อความต้องการ

ที่กล่าวมาทั้งหมดในเรื่องของการวางแผนทางการเงิน หากในการดำเนินชีวิตเรายึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นหลักคิดสำคัญ ย่อมทำให้การตัดสินใจในเรื่องต่างๆ มีความรอบคอบ อยู่เป็นฐานของความมีเหตุมีผล พอประมาณ และสร้างภูมิคุ้มกันเพื่อลดความเสี่ยงในการดำเนินชีวิตได้ จึงกล่าวได้ว่าปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นหลักคิดสำคัญต่อการตัดสินใจเพื่อนำพาชีวิตไปสู่ความสมดุลและยั่งยืน n