ต่อเติมฟังก์ชั่น ระวังเสียหาย

www.home.co.th

การเปลี่ยนแปลงการใช้สอยพื้นที่ต่างๆ ของอาคารหรือบ้านที่อยู่อาศัย เป็นเรื่องที่เจ้าของพื้นที่มักไม่ทราบว่าอาจจะส่งผลกระทบต่อโครงสร้างเดิมที่ได้ออกแบบไว้! ในทางวิศวกรรมโครงสร้างยอมให้มีการเพิ่มน้ำหนักบรรทุกจากการใช้งานได้ไม่เกิน 10% ถึงแม้ว่าการเพิ่มน้ำหนักบรรทุกจะไม่ได้ทำให้โครงสร้างเกิดความเสียหายในทันที แต่หากว่าเกิดแรงที่ไม่คาดหมายเกิดขึ้น ก็จะเป็นอันตรายอย่างยิ่งต่อการใช้งาน เช่น กรณีแผ่นดินไหว เป็นต้น

ความจริงแล้วมีอันตรายยิ่งกว่าที่กล่าวไว้ เนื่องจากการออกแบบโครงสร้างโดยทั่วไป เสาที่อยู่ชั้นล่างต้องมีขนาดใหญ่พอที่จะรับน้ำหนักโครงสร้างที่อยู่ชั้นบนขึ้นไป และขนาดของเสาก็จะลดลงเมื่ออยู่บนชั้นที่สูงขึ้นเพราะรับน้ำหนักน้อยลง

ยิ่งเป็นชั้นบนสุดที่เสาถูกออกแบบให้รับน้ำหนักเฉพาะหลังคาเท่านั้น แต่ได้มีการต่อเติมเพิ่มชั้น สิ่งที่เกิดขึ้นคือการรับน้ำหนักของเสาจะเกินจากที่ออกแบบไว้มาก อาจไม่พังลงมา แต่อาจจะมีการแตกร้าวเกิดขึ้นให้เห็น หรือมองไม่เห็นก็ได้ และเมื่อใช้งานนานเข้าโครงสร้างก็จะเกิดแรงเครียดสะสมจนถึงจุดที่แสดงอาการออกมาให้เห็น หรือเมื่อมีแรงไม่คาดหมายเกิดขึ้นดังที่บอกไว้ โครงสร้างก็จะเสียหายได้ เป็นอันตรายต่อการใช้งาน

เมื่อไม่นานมานี้มีคำถามว่าให้ช่วยบอกเหตุผลถึง การเลือกเก็บถังสำรองน้ำแบบสเตนเลส หรือถังสมัยใหม่ที่เป็นพวกสาร PE ว่าถังชนิดไหนใช้งานดีกว่ากัน? นอกจากนี้ยังต้องการยกถังไปตั้งไว้บนหลังคาบ้านที่สร้างลักษณะคล้ายตึกแถว จึงได้แนะนำว่าคุณสมบัติคงไม่ต่างกัน แต่การติดตั้งบนหลังคานั้น ถึง PE อาจสะดวกเพราะน้ำหนักเบายกขึ้นง่าย แต่ต้องระวังเรื่องการตากแดดอยู่ตลอดเวลาที่ใช้งานอาจไม่เหมาะ อาจต้องมีหลังคาคลุม

แต่สิ่งที่กังวลคือ...หลังคานั้นไม่ได้ออกแบบเผื่อไว้แต่แรก การจะเก็บถังน้ำขนาด 1,000 ลิตรขึ้นไปเก็บน้ำบนหลังคา หมายความว่าได้มีการเพิ่มน้ำหนักบรรทุกอีก 1,000 กิโลกรัม

เปรียบให้เห็นภาพว่าเท่ากับนำข้าวสารกระสอบละ 100 กิโลกรัม จำนวน 10 กระสอบขึ้นไปวางซ้อนกันตรงจุดวางถังน้ำ ถ้าหากเป็นถังขนาด 1,500 ลิตร ก็เท่ากับนำข้าวสาร 15 กระสอบไปวางซ้อนกัน

แต่ถ้าหากจำเป็นที่จะต้องใช้ ก็แนะนำให้วางถังน้ำตรงจุดที่เป็นหัวเสาซึ่งจะช่วยได้ เพราะเสารับน้ำหนักได้มากกว่าพื้นมาก ห้ามไปวางอยู่บนพื้น เพราะพื้นหลังคาโดยทั่วไป วิศวกรโครงสร้างตอนออกแบบได้ออกแบบให้รับน้ำหนักไว้เพียง 100 กิโลกรัม (กม.)/ตารางเมตร (ตร.ม.) เท่านั้น

นอกจากนี้ยังอ่านพบบทความในอินเทอร์เน็ต ว่ามีเจ้าของบ้านต้องการเปลี่ยนจากหลังคามุงกระเบื้องไปเป็นการเทพื้นเพื่อทำเป็นดาดฟ้าแทน ซึ่งเป็นเรื่องที่อันตรายมากทีเดียว เพราะน้ำหนักของกระเบื้องหลังคาประมาณ 50 กก./ตร.ม. แต่น้ำหนักของพื้นคอนกรีตหนา 10 เซนติเมตร 240 กก./ตร.ม. ดังนั้นก่อนจะเปลี่ยนแปลงการใช้สอยใดๆ ไม่ว่าจะต่อเติม หรือเพิ่มฟังก์ชั่นของบ้านหรืออาคาร ก็ควรปรึกษาวิศวกรโยธาก่อน จะได้ไม่ต้องกลัวเกิดปัญหาภายหลัง