ผู้นำในยุคดิจิทัล

ดร.อัจฉรา จุ้ยเจริญ

ดิจิทัลเทคโนโลยีส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงในมิติต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการสื่อสารด้านสังคม ด้านการเมือง การค้า วงการสื่อและธุรกิจบันเทิงในปีที่ผ่านมา เราได้เห็นว่าสื่อสิ่งพิมพ์ นิตยสารต่างๆ ได้ทยอยปิดตัวลง อย่างเช่น นิตยสารสกุลไทย ที่อยู่ในใจของแฟนๆ มายาวนานถึง 62 ปี สาเหตุหนึ่งเป็นเพราะพฤติกรรมการอ่านและการเลือกชมสื่อต่างๆ ของคนในปัจจุบันได้เปลี่ยนไป โดยหันไปใช้จออื่นๆ ทาง On-Line มากขึ้น ผู้ชมมีทางเลือกหลากหลาย เช่น Streaming Service ของ Netflix ที่เสนอทางเลือกและอิสระให้คนดูจะดูเมื่อไหร่ จะดูที่ไหนก็ได้

ความก้าวหน้าอย่างรวดเร็วทางเทคโนโลยียังส่งผลต่ออำนาจทางการค้า การใช้ประโยชน์จากข้อมูลและดิจิทัลแพลตฟอร์ม (Digital Platform) ทำให้ Uber เป็นบริษัทให้บริการการโดยสารแบบแท็กซี่ที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยไม่ต้องมีรถของตนเองเลย Facebook เป็นเจ้าของสื่อที่ได้รับความนิยมอย่างมากโดยไม่จำเป็นต้องมีเนื้อหา (Content) ของตนเอง Airbnb เป็นบริษัทที่จัดการที่พักที่ใหญ่ที่สุด โดยไม่ต้องสร้างโรงแรมใดๆ ด้วยตนเอง

ท่ามกลางกระแสความเปลี่ยนแปลง ผู้นำเพียงแค่ตั้งรับต่อการเปลี่ยนแปลงอาจไม่ทันการณ์ ผู้นำจำเป็นต้องมองเชิงรุก ไม่ว่าจะเป็นแนวคิดและการสร้างทีมที่มีศักยภาพ เพื่อการยืนอยู่เหนือคลื่นความเปลี่ยนแปลง และใช้ประโยชน์จากความก้าวหน้าของเทคโนโลยีได้

ด้านแนวคิด (Mindset) การปรับตัวไม่ใช่เพียงแค่มองว่าจะนำเทคโนโลยีอะไรเข้ามาใช้ แต่เป็นเรื่องของการปรับกรอบความคิด พร้อมเรียนรู้มุมมองใหม่ๆ และวางยุทธศาสตร์ที่เป็นเชิงรุก เช่น

lลูกค้าไม่ใช่เพียงผู้ซื้อเท่านั้นอีกต่อไป แต่เป็นเครือข่ายมหาศาลที่เชื่อมโยงกัน

lคู่แข่ง อาจไม่ได้เป็นผู้ที่ทำธุรกิจเดียวกับเราเสมอไป อย่างเช่น Amazon Online Shopping ก็ไม่ได้มีห้างร้านค้าปลีก หรือห้างสรรพสินค้า จะสร้างความร่วมมืออย่างไรกับคู่แข่งที่มาในรูปแบบต่างๆ

lข้อมูล (Data) จะเป็นสิ่งที่มีค่ามหาศาล การวิเคราะห์ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ได้รวดเร็วเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง

lนวัตกรรมเทคโนโลยีทำให้การทดลองใหม่ๆ เป็นไปได้แบบไม่ต้องลงทุนเยอะ ง่ายขึ้นและรวดเร็ว จะใช้ประโยชน์จากด้านนี้อย่างไร

lการสร้างมูลค่าให้สินค้าและการบริการอยู่เสมอ ไม่ว่ากระบวนการดีแค่ไหน แต่ไม่เข้าใจความต้องการและพฤติกรรมที่เปลี่ยนไปของลูกค้า ธุรกิจใหม่ๆ ที่สร้างขึ้นมาก็จะไร้ประโยชน์

ด้านการสร้างทีมที่มีศักยภาพมีตัวอย่างที่น่าสนใจของบริษัทหนึ่งที่แบ่งทีมในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงเป็นสามทีม ทีมแรกเป็นทีมนักคิด คิดอย่างเดียวว่าจะสร้างนวัตกรรมอะไร โดยไม่ต้องเสียเวลาคิดถึงแผนหรืออุปสรรค ทีมที่สองเป็นทีมดำเนินการ หากความคิดได้รับการอนุมัติ ทีมนี้จะเป็นผู้ปฏิบัติให้เกิดผล และทีมที่สามเป็นทีมที่ถนัดในการจับผิด กลุ่มนี้จะคอยมองหาช่องโหว่ของโอกาสต่างๆ หรือรอยรั่วในการปฏิบัติและนำเสนอว่าจะแก้ไขอย่างไรให้เกิดประโยชน์สูงสุด

องค์กรที่มีขนาดใหญ่มักจะกังวลว่าการเปลี่ยนแปลงไปสู่สิ่งใหม่ๆ (Transformation) เป็นเรื่องยาก เราจึงมักได้ยินคำว่าปลาเล็กจะกินปลาใหญ่ หรือปลาเร็วจะกินปลาช้า อันที่จริงเรือใหญ่หรือเรือเล็กก็ไม่สำคัญ ถ้าเรามีทีมเจ็ตสกีที่รวดเร็ว มีศักยภาพ และพร้อมลุยสร้างไว้ภายในเรือใหญ่ด้วยนะคะ