เปิดเผยข้อมูล…ทันที

ความเข้มของ พ.ร.บ.หลักทรัพย์ฉบับปรับปรุง ซึ่งมีผลบังคับใช้ไปแล้ว เมื่อปลายปี 2559 ที่ผ่านมา อาจสร้างความกังวัลใจให้ผู้ที่เกี่ยวข้องอยู่ไม่น้อย จนมีการชี้แจง มีการจัดสัมมนาทำความเข้าใจ อธิบายกันไปหลายรอบ น่าจะเริ่มกระจ่างกันแล้ว พอฝุ่นจาง น่าจะพบว่า ความเข้มนั้นเป็นผลดีต่อภาพรวมของตลาดทุน กฎหมายที่ถูกเขียนขึ้นเป็นกรอบตามหลักปฏิบัติ สำคัญอยู่ที่ "ใจ" ตัวเอง ที่จะรู้ดีเป็นที่สุด ด้วยอาการ "อายฟ้า อายดิน" ถึงไม่มีใครรู้ใครเห็น แต่ตนเองนั่นแหละรู้ดีเอง จึงเรียกว่า "ธรรมาภิบาล"

เมื่อบริษัทจำกัดกลายเป็น "บริษัทมหาชน" และเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย จะต้องมีเกณฑ์การเปิดเผยข้อมูล ตามความสำคัญของข้อมูลที่มีผลกระทบต่อราคาหลักทรัพย์ หรือมีผลต่อการตัดสินใจลงทุนของนักลงทุน

คำถามต่อมาคือ ข้อมูลแบบไหนกันที่จะต้องรีบเปิดเผย หรือรอก่อนได้ หรือเมื่อไหร่ดี ตามเกณฑ์ของตลาดหลักทรัพย์ฯ ตั้งเกณฑ์ไว้น่าสนใจ โดยแบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ ต้องเปิดเผยทันทีภายใน 3 วัน และภายใน 14 วัน

ดูว่า ชีวิตไม่น่าเร่งร้อน แต่เหตุการณ์ที่ต้องเปิดเผยทันทีที่เกิดเหตุการณ์ หรืออย่างช้าไม่เกิน 9 โมงเช้าของวันทำการถัดไป แจ้งตามรอบของการแจ้งข่าวของตลาดหลักทรัพย์ฯ คือ อย่างน้อย 1 ชั่วโมง ของการซื้อขายแต่ละรอบ หรือหลังเวลาปิดการซื้อขาย

ข้อมูลที่ต้องเปิดเผยทันที ได้แก่ การได้มา หรือจำหน่ายไปซึ่งสินทรัพย์รายการเกี่ยวโยง อาทิ มีการซื้อ-ขายที่ดินระหว่างบริษัทกับผู้บริหาร หรือญาติพี่น้องอาจเข้าข่ายการมีผลประโยชน์ทับซ้อน การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างผู้ถือหุ้นรายใหญ่ แบบนี้อาจเป็นการเปลี่ยนอำนาจการบริหารเข้าข่าย Backdoor Listing, การเพิ่มทุน-การลดทุน การออกทรัพย์ใหม่ การซื้อหุ้นคืน-ล้วนมีผลกับราคาทั้งสิ้น

การจ่าย หรือไม่จ่ายเงินปันผล การเปลี่ยนแปลงมูลค่าที่ตราไว้ การได้มา หรือการสูญเสียการค้ารายสำคัญที่มีข้อพิพาททางกฎหมาย เพราะอาจส่งผลด้านภาระอันยาวนานของกระบวนการฟ้องร้อง

การช่วยเหลือทางการเงินแก่บุคคลอื่น ที่มิใช่แนวปฏิบัติของการดำเนินการตามปกติ อาทิ บางแห่งมีการให้เงินกู้ยืมแก่กรรมการบางคนอาจเข้าข่ายยักย้ายถ่ายเทเงินของบริษัท

อีกเรื่องสำคัญที่ต้องเปิดเผยทันทีคือ การลาออกของกรรมการผู้จัดการ หรือคณะกรรมการตรวจสอบลาออกทั้งคณะหมายถึง ลาออกทุกคนแบบนี้ต้องรีบเปิดเผย และอาจต้องตอบผู้ถือหุ้นด้วยว่า ลาออก เพราะเหตุใด หนาวกันเชียวล่ะ

การผิดนัดชำระหนี้ หรือ Call Default ของบริษัทจดทะเบียน หรือ ของบริษัทย่อยกลายเป็นเรื่องสยองขวัญของนักลงทุนที่วันดีคืนดีหุ้นที่ถืออยู่นั้นเกิดไร้ค่าขึ้นมาบัดดล แบบนี้ไงล่ะที่ต้องรีบแจ้งทันที

ส่วนข้อมูลอีกกลุ่มที่ต้องเปิดเผยภายใน 3 วัน ได้แก่ การย้ายที่ตั้งสำนักงานใหญ่ไม่ใช่อยู่ๆ คิดอยากจะย้ายก็ปิดประตูขนข้าวของออกไปจากที่เช่าทันใด มีการเปลี่ยนแปลงกรรมการ ผู้สอบบัญชี เปลี่ยนแปลงหนังสือบริคณห์สนธิ แม้ไม่ใช่สาระสำคัญเร่งด้วน แต่ควรเผยแพร่ให้ผู้ลงทุนทราบ

ข้อมูลอีกชิ้นที่สำคัญเช่นกัน ที่ต้องรวบรวมไว้เป็นหลักฐานอ้างอิงตามกฎหมายคือ รายงานการประชุมผู้ถือหุ้น เพื่อยืนยันตามมติที่บันทึก ไว้เป็นเอกสารสำคัญในการที่ผู้ถือหุ้นใช้อ้างอิง ติดตามการทำงานของผู้บริหาร เรื่องนี้ต้องเปิดเผยภายใน 14 วัน

สถิติการใช้ข้อมูลวงใน เพื่อแสวงหาผลประโยชน์มีให้เราพบเห็นกับหุ้นอีกหลายตัว แสดงให้เห็นถึงการบริหารจัดการ "ความโลภ" ของตัวเอง เมื่อผลประโยชน์ลอยมาตรงหน้าเห็นๆ บ้าง จึงมีข่าวเรื่องการเข้าช้อนซื้อหุ้น เพื่อหวังผลบางประการให้เราได้พบเห็นผู้บริหารสูงสุด บางบริษัทกันมาแล้ว ไม่เชื่อก็ต้องเชื่อช็อกกันไปหลายวัน นักลงทุนต้องมีสติมั่นๆ เข้าไว้ตลาดหุ้นอ่อนไหวกับทุกข่าวของอารมณ์บางครั้งไร้เหตุผล เพื่อช่วยให้เกิดภาพที่ชัดเจน การเปิดเผยข้อมูล จึงเป็นเรื่องใหญ่ เพราะใครกำข้อมูลคนนั้นครองโลก ...ยุคของข้อมูล Big Data จึงต้องมีเกณฑ์ต้องเปิดแบบนี้ อย่างไงล่ะ...

ที่สำคัญการทำงานแบบตรงไปตรงมาบนหลักการธรรมาภิบาล ย่อมพิสูจน์ด้วยกาลเวลาของบริษัทจดทะเบียน หรือผู้บริหารคนนั้นที่จะสามารถผ่านบทพิสูจน์ บทสำคัญ บทนี้ไปได้หรือไม่ หรือจะติด "กับดัก" ความโลภจ้องแอบหยิบเงินเข้ากระเป๋าตัวเอง แบบนี้ ซื่อกินไม่หมด คดกินไม่นาน