ลึกเลยเข้าไปในความเชื่อ

โดย นามไร้นาม เครือข่ายพุทธิกา http://www.budnet.org

ผู้เฒ่าบอกว่า คนเราจะเกิดความขัดแย้งกันก็ด้วยสาเหตุไม่กี่อย่าง โดยมากก็จะเป็นเรื่องความเห็น ความเชื่อ ความต้องการ เพศ ฐานะ อะไรประมาณนี้ ยังไม่ต้องว่าถึงเรื่องอัตตา ที่น่าจะเป็นสาเหตุหลัก โดยรวมก็คือ หน้าตาสำคัญกว่าสิ่งใด แม้รู้ตัวว่าผิด แต่ก็ยังดันทุรังที่จะเอาชนะ ทั้งหมดนั้นก็เพราะเสียคนได้ แต่เสียหน้าไม่ได้ ว่ากันมาอย่างนี้ความขัดแย้งมีหลายระดับ อันนี้ต่างก็รู้อยู่แล้ว และแน่นอนว่ามันส่งผลที่ต่างออกไป บางเรื่อง เพียงเล็กน้อย กลับมาดีกันได้ บางเรื่องก็ทำให้มองหน้ากันไม่ติด บางเรื่องเมื่อหนักมากขึ้นก็ถึงขั้นเจ็บขั้นตายกันไปก็เห็นกันอยู่มากมาย

หนึ่งคือ ความยึดมั่นในความเชื่อ หนึ่งคือ ความถือดี หนึ่งคือ ความไม่เข้าใจนานมาแล้วในเผ่าพันธุ์มนุษย์ ความไม่รู้ ทำให้มนุษย์หวาดกลัว ใช้ชีวิตอยู่อย่างไม่มั่นคง มนุษย์จึงสร้างบางสิ่งขึ้นมาเป็นที่ยึด เป็นหลักให้พอได้คลายความหวาดกลัวสิ่งนั้นถูกพัฒนาอย่างต่อเนื่อง กลายเป็นภูมิปัญญา สั่งสมผ่านประสบการณ์ ผ่านการเรียนรู้ ค่อยก่อรูปร่างเป็นความเข้าใจ วางไว้เป็นรากฐานวัฒนธรรม ประเพณี วิถีชีวิต กระนั้นชีวิตก็เต็มไปด้วยความทุกข์ ยังไม่อาจพ้นไปจากความหวาดกลัวทั้งหลายจนเมื่อมีผู้ทรงปัญญาเข้าไปค้นพบความจริงของธรรมชาติ จึงได้เผยแพร่สิ่งที่ท่านค้นพบนั้น นั่นจึงก่อเกิดศาสนา

ไม่ว่าเวลาจะผ่านไปนานเพียงใด ศาสนธรรมถูกเผยแพร่กว้างขวางเพียงใด มีผู้รู้ ผู้ทรงภูมิปัญญามากขึ้นเพียงใด โลกก็ยังเป็นโลกที่ผู้คนดำรงอยู่อย่างหวาดหวั่น ไม่มั่นคง คำสอนของปราชญ์ถูกตีความเพื่อสร้างความชอบธรรมให้กับความความคิดความเห็นของตนเป็นเวลาหลายร้อยหลายพันปีที่คน กดขี่อีกคน หรือกระทั่งเข่นฆ่าเอาชีวิต และการกดขี่เหล่านั้นกลายเป็นการกดขี่ที่คนฝ่ายเดียวกันบางส่วนยอมรับ เห็นดีเห็นงาม เพราะการกดขี่เข่นฆ่านั้น กระทำในนามของความดีงาม และความรัก

หลายพันปีต่อมา เมื่อมนุษย์เรียนรู้มากขึ้น การจัดการรูปแบบชีวิตถูกพัฒนาอย่าง ต่อเนื่อง การทำร้ายผู้อื่นกลายเป็นความผิด ไม่ว่าจะกระทำในนามของอะไรก็ตาม แต่นั่นก็ไม่ได้ทำให้ความเลวร้ายนั้นหายไป มนุษย์ยังผยองลำพองในความเชื่อของตนว่า ตนเท่านั้นที่ถูกที่สุด ความเชื่อที่นอกเหนือจากตนช่างเหลวไหล หนักเข้าก็กลายเป็นว่า เราเท่านั้นที่เป็นคน ความเชื่อของเราเท่านั้นที่งดงาม นอกเหนือจากนี้ล้วนเป็นปีศาจ และการฆ่าปีศาจก็ไม่ใช่สิ่งผิด กลับกลายเป็นความดีงามไป เพราะนั่นคือการรักษาโลกเอาไว้ให้อยู่รอดปลอดภัย

ความดีงาม ไม่ได้เป็นสากล ความดีงามมีรูปแบบที่แตกต่างกันออกไป เผ่าพันธุ์ใด คนผู้ใดมีอำนาจมากกว่าความดีงามของเผ่าพันธุ์นั้น คนผู้นั้น ถูกนำมาใช้ และคนผู้ถูกกดขี่ ไร้สิทธิไร้เสียง ราวกับว่านั่นคือเสียงของมารร้าย ไม่ควรนำพามาใส่ใจ ยิ่งมันทุกข์ทรมานเท่าไร ก็ยิ่งสมใจเท่านั้นสิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นทั่วไป บทสนทนาหนึ่งในหนัง พระเอกพูดไว้น่าสนใจว่า "บาปที่ร้ายแรงที่สุดในประวัติศาสตร์มนุษย์ ล้วนกระทำในนามของความรัก"

ความรู้ ภูมิปัญญาสมัยใหม่ วิวัฒนาการของมนุษย์ ก้าวล่วงมาถึงยุคสมัยแห่งความเท่าเทียม การกดขี่กันด้วยความเชื่อ กลายเป็น สิ่งน่ารังเกียจ การข่มเหงรังแกด้วยเชื้อชาติ ถูกประณาม แต่คนก็ยังเป็นคน ที่ความ เกลียดชัง ความรุนแรงแฝงฝังอยู่ในเซลล์ ในเลือด ในดีเอ็นเอความถูกต้องเป็นของเรา ความผิดล้วนเป็นของผู้อื่น

การถือกำเนิดของมนุษย์ เกิดจากความรักที่บริสุทธิ์ อาจมีบ้างกระมังที่กำเนิดด้วยความผิดพลาด แต่เมื่อเราเกิดนั้น ความรักก็ปรากฏขึ้น เสียงร้องของทารกแรกเกิด องค์ประกอบทั้งมวล ล้วนเต็มไปด้วยความรัก ไม่ว่าสายเลือดใด ชนเผ่าใด ล้วนแต่เป็นไปเช่นเดียวกัน แม้แตกต่างกันในทางปฏิบัติ แตกต่างกันในพิธีกรรม แต่ทั้งหมดนั้นดำรงอยู่ด้วยสภาวะเดียวกัน นั่นคือ ความรัก

เมื่อกำเนิดด้วยความรัก แล้วความเกลียดชังมาจากไหนกันเล่า ก็มันไม่ได้แสดงตัวในภาวะนั้น แม้มันจะฝังอยู่ในจิตวิญญาณแล้วก็ตาม อย่างไรก็ตาม เมื่อมนุษย์เกิดมาพร้อมความรัก ทำไมกันเล่า ที่เราจะได้กลับไปสู่ต้นกำเนิด เพราะไม่ว่าเราเกิดที่ไหน เกิดอย่างไร นั่นเป็นสิ่งที่เหมือนกัน นั่นคือความเท่ากันของมนุษย์ แม้การเจริญวัย การแก่ และการตาย ก็เป็นสภาวะ เป็นสากล เราต่างเผชิญภาวะต่างๆ นั้นเหมือนกัน

เช่นนั้นเอง ผู้รู้กล่าวว่า ก่อนที่เราจะมีชื่อเรียกขาน เลยพ้นออกไปจากเชื้อชาติเผ่าพันธุ์ ลึกเลยพ้นไปจากความเชื่อ เราต่างเป็นมนุษย์ เมื่อเราเกลียดชังมนุษย์ ก็เท่ากับเราเกลียดชังตัวเอง และเมื่อเรากดขี่เข่นฆ่ามนุษย์ เราก็กดขี่เข่นฆ่าเผ่าพันธุ์ตนเอง และเมื่อไหร่ที่เรารักมนุษย์ นั่นก็คือความรักที่งดงาม ที่เรามีต่อตัวเอง