'ตู้ชำระหนี้' ตามสถานีรถไฟฟ้า โอกาสทองของ กยศ.

โดย วรรณโชค ไชยสะอาด 

สมัยเรียนมหาวิทยาลัยผมกู้ยืมเงินจากกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษาหรือ กยศ.ครับ

กู้ทั้งค่าเทอม เทอมละประมาณ 3.5 หมื่นบาท และค่าครองชีพอีกเดือนละ 2,000 บาท

4 ปี เบ็ดเสร็จโดนเข้าไปกว่า 3 แสนบาท (เรียนมหาวิทยาลัยเอกชนเลยแพงหน่อย)

เรียนจบมาได้เงินเดือน 1.5 หมื่นบาท ร้องจ๊ากเลยครับ ไหนจะกิน ดื่ม เที่ยว ช็อป ออม ส่งเงินให้ที่บ้าน จะแบ่งเงินไปใช้หนี้เขายังไง แต่สุดท้ายก็วางแผนและหามาจ่ายได้ตามเวลากำหนด อาจจะไม่ครบบ้างในบางงวด แต่ก็ไม่ได้คิดหนี เพราะถือว่าเขาให้โอกาสทางการศึกษาเราแล้ว จะเนรคุณได้อย่างไร

ที่พูดถึงหนี้ กยศ. เพราะผมพบว่าหนึ่งในปัญหาสำคัญที่คนไม่จ่ายหรือผิดนัดชำระเป็นเรื่องของช่องทางการจ่ายครับ

แม้ปัจจุบัน กยศ.จะมีช่องทางการชำระที่ง่ายและหลากหลาย ทั้งเดินไปจ่ายเองที่ธนาคาร พรินต์รหัสบาร์โค้ดเพื่อไปชำระผ่านเคาน์เตอร์เซอร์วิส เดินไปตู้เอทีเอ็ม หรือกดแอพพลิเคชั่นของธนาคารกรุงไทย

แต่ด้วยความที่เป็นหนี้ทางการศึกษา ความรู้สึกในการชำระเงินก้อนใหญ่เป็นรายปีหรือรายเดือนนั้น มันค่อนข้างทำใจได้ยากสำหรับบางคน หรือเห็นเป็นยอดหนี้ที่มีความสำคัญลำดับท้ายๆ ในชีวิต

วันนี้ผมมีไอเดียเสนอครับ มั่นใจว่าจะส่งผลกระทบทั้งต่อระดับจิตใจและปรากฏเป็นรูปธรรมในแง่ความสำเร็จได้

เรื่องของเรื่อง ไม่กี่วันก่อนผมกลับบ้านพร้อมน้องชายคนหนึ่ง ระหว่างเดินอยู่สถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน น้องเขาขอเวลา 2 นาที แวะจ่ายค่าอินเทอร์เน็ตที่ตู้เติมเงินอัตโนมัติ

จากยอดหนี้ 800 กว่าบาท น้องเขาควักกระเป๋าหยอดเงินไป 200 บาท

“ผ่อนเอาพี่ มีเท่าไหร่ก็จ่ายเท่านั้น ให้ความรู้สึกดีกว่าจ่ายเงินก้อน เดี๋ยวพรุ่งนี้ผมจ่ายอีกร้อยนึง” น้องว่างั้น

ผมเห็นเขาทำแบบนั้นแล้วปิ๊งไอเดียเลย “เฮ้ย...ถ้าเรามีตู้จ่ายหนี้ กยศ.ตามสถานที่แบบนี้ก็คงจะดี”

คือจะบอกว่าตำแหน่งที่อยู่ของช่องทางการชำระเงินนั้นมีผลต่อการชำระของผู้กู้มาก ถ้าเราต้องเดินไปธนาคารเพื่อชำระ แน่นอนว่าหลายคนคงรู้สึกลำบากเสียหน่อย ทั้งด้านความรู้สึกและด้านร่างกาย แต่ถ้าช่องทางนั้นอยู่รอบๆ ตัวเรา ใกล้เคียงและเกี่ยวเนื่องไปกับการเดินทางในชีวิต แบบนี้น่าสนใจที่จะเลือกไปจ่าย

ที่มากกว่าแค่ความรู้สึกในการตัดสินใจเดินทางไปจ่าย เรายังสามารถจ่ายได้ในระดับหลักร้อย

วันนี้ 100 บาท พรุ่งนี้ 200 บาท อีกวัน 500 บาท เผลอๆ ถูกหวยมีเดินไปจ่ายเป็นหลักพัน 

ผมมั่นใจว่าถ้าเพิ่มช่องทางให้ง่าย อยู่ในสายตาและวิถีชีวิตการเดินทางอย่างแท้จริง เช่น ตู้เติมเงินโทรศัพท์และอินเทอร์เน็ต ตัวเลขหนี้ กยศ.ที่สูงถึงเกือบ 1 แสนล้านบาทจะลดลง รวมถึงจำนวนผู้ผิดนัดชำระก็จะลดลงด้วย แน่นอนว่าศาลและกรมบังคับคดีก็จะมีงานน้อยลง

ไอเดียนี้ไม่ยาก ไม่ต้องคุยกับใครให้มากความ เผลอๆ ติดต่อไปที่บีทีเอสและเอ็มอาร์ที ทั้งสองบริษัทอาจจะยินดีให้ใช้พื้นที่ฟรีเลยก็ได้ แค่เล็กๆ ไม่เกิน 1 เมตร

สำหรับข้อมูลผู้กู้ที่ผิดนัดชำระหนี้ กยศ. ข้อมูลจาก ฑิตติมา วิชัยรัตน์ ผู้จัดการกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.) เมื่อปี 2559 พบว่ามีผู้กู้ที่ค้างชำระหนี้สะสมตั้งแต่ปี 2547 และถูกฟ้องร้องแล้วกว่า 9 แสนราย มูลค่าหนี้รวมประมาณ 9 หมื่นล้านบาท โดยเฉพาะปี 2559 กยศ.ได้ดำเนินการฟ้องร้องไปแล้ว 1.7 แสนราย กองทุนกู้ยืมเงินเพื่อการศึกษาที่ผูกกับรายได้ในอนาคต (กรอ.) 8.5 หมื่นราย อยู่ระหว่างถูกบังคับคดี และส่งเรื่องให้ทนายความดำเนินการสืบทรัพย์เพื่อยึดทรัพย์แล้วประมาณ 5 หมื่นราย มูลค่าหนี้รวมกว่า 4,000 ล้านบาท

ส่วนตัวเลขการชำระเงินปี 2559 มียอดล่าสุดอยู่ที่ 2 หมื่นล้านบาท ซึ่งนับเป็นตัวเลขที่เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ เป็นผลมาจากมาตรการที่ กยศ.ออกมากระตุ้นและจูงใจให้ผู้กู้ที่ค้างชำระมาชำระหนี้ รวมทั้งทำความร่วมมือกับองค์กรนายจ้าง สถานประกอบการในการหักเงินเดือนผู้กู้เพื่อชำระหนี้ การลดเบี้ยปรับสำหรับผู้ที่มาปิดบัญชี รวมถึงการบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง

นั่นแหละครับ ถ้าทดลองติดตั้งตู้ชำระหนี้อัตโนมัติ กยศ.ตามสถานีรถไฟฟ้า ยืนยันครับ ลดปัญหาและสร้างอารมณ์ความรู้สึกในการอยากชำระหนี้เพิ่มขึ้นได้อย่างแน่นอน