‘การศึกษา’ ถ่วงไทยไม่ถึงฝัน

ทีมข่าวต่างประเทศโพสต์ทูเดย์

แม้ในขณะนี้รัฐบาลไทยกำลังเร่งเดินเครื่องนโยบายเขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (อีอีซี) ซึ่งเป็นเมกะโปรเจกต์ที่คาดว่าจะสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจไทย โดยการดึงดูดเม็ดเงินจากทั้งต่างชาติและผู้ประกอบการในไทย อย่างไรก็ตาม รัฐบาลอาจมีเรื่องให้ต้องปวดหัวก่อนจะดำเนินนโยบายดังกล่าวให้สำเร็จตามหวังได้

นิตยสารนิกเกอิ เอเชียน รีวิว รายงานอ้างนักวิเคราะห์หลายรายว่า ระบบการศึกษาที่ย่ำแย่ของไทยอาจเป็นอุปสรรคสำคัญที่ขัดขวางความพยายามผลักดันอีอีซีให้ประสบความสำเร็จ

กระทรวงอุตสาหกรรมและสถาบันเพิ่มผลผลิตของชาติ ซึ่งเป็นองค์กรที่มุ่งเน้นการพัฒนาบุคลากรเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจ ทำการสำรวจระดับการเพิ่มผลผลิตและบรรยากาศการลงทุนในประเทศไทยเมื่อปี 2015 พบว่าปัจจัยด้านการขาดแคลนแรงงานคุณภาพ เป็นปัจจัยหลักอันดับ 2 รองลงมาจากด้านการขาดเสถียรภาพทางการเมือง ที่ขัดขวางการลงทุนของบรรษัทต่างชาติในไทย

ทั้งนี้ หากพิจารณาจากผลการสอบวัดระดับที่ผ่านมา จะพบด้วยว่าภาคการศึกษาในไทยกำลังตามหลังประเทศอื่นอยู่

ในการจัดสอบโครงการประเมินผลนักเรียนร่วมกับนานาชาติ (ปิซ่า) โดยองค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ (โออีซีดี) ในปี 2015 ซึ่งจัดสอบวิชาเลข วิทยาศาสตร์ และการอ่านวิเคราะห์กับนักเรียนอายุ 15 ปี จากโรงเรียนที่เข้าร่วมโปรแกรมทั่วประเทศ ระบุว่า ผลการสอบของนักเรียนไทยอยู่อันดับที่ 55 จาก 70 ประเทศ ซึ่งแย่ลงกว่าปี 2012 ที่ได้ที่ 50 และต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของโออีซีดี ถึงแม้ว่าจะมีงบลงทุนในกระทรวงศึกษาธิการมากถึง 4% ของขนาดเศรษฐกิจ (จีดีพี) มากกว่าเกือบทุกประเทศในอาเซียน

นักวิเคราะห์ระบุกับนิกเกอิ เอเชียน รีวิว ว่า สาเหตุหลักมาจากความไม่ เท่าเทียมของคุณภาพการศึกษาในแต่ละพื้นที่ ส่งผลให้นักเรียนที่เข้าศึกษาในโรงเรียนที่อยู่ในหมู่บ้านขนาดเล็กได้รับการศึกษาที่น้อยกว่านักเรียนในเมือง ที่มีอุปกรณ์ครบครันในการสนับสนุนการเรียนการสอน โดยผลการทดสอบการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน หรือโอเน็ต พบว่าโรงเรียนที่มีนักเรียนทำคะแนนข้อสอบได้ดี 34 แห่งจาก 50 แห่ง อยู่ในกรุงเทพฯ ในขณะที่ 16 แห่ง กระจายไปตามจังหวัดต่างๆ

ด้วยเหตุนี้ นักเรียนกว่า 1 ใน 3 ของไทย จึงไม่ได้รับการศึกษาเพียงพอให้สามารถให้อ่านจับใจความได้

ลักษณะการศึกษาก็ยังเป็นอีกปัจจัยที่ทำให้การศึกษาไทยย่ำแย่ โดย ผศ.อรรถพล อนันตวรสกุล จากคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า ลักษณะการเรียนเพื่อนำไปทำข้อสอบ แต่ไม่สอนทักษะการแก้ปัญหาในข้อสอบเลข และเน้นการท่องจำหนังสือวิทยาศาสตร์ ก็เป็นสาเหตุของการศึกษาที่ตกต่ำ

นอกจากนี้ สถาบันธนาคารโลกยังเปิดเผยว่า ไทยยังขาดบุคลากรในภาคส่วนการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีนวัตกรรม (อาร์แอนด์ดี) โดยคิดเป็นสัดส่วน 1,000/1 ล้านคนจากจำนวนประชากรทั้งหมด ตามหลังประเทศอย่างสิงคโปร์และเกาหลีใต้ที่มีสัดส่วน 9,000 คน

ทั้งนี้ บุคลากรอาร์แอนด์ดีถือเป็นฟันเฟืองสำคัญที่จะขับเคลื่อนการเติบโตทางเศรษฐกิจ ที่รัฐบาลไทยกำลังผลักดันตามนโยบายไทยแลนด์ 4.0 แต่การขาดแคลนดังกล่าวอาจทำให้แผนสะดุด โดย ดร.ดิลกะ ลัทธพิพัฒน์ นักเศรษฐศาสตร์ด้านการพัฒนามนุษย์จากสถาบันธนาคารโลก ระบุว่า ความขาดแคลนด้านแรงงานฝีมือของไทยเป็นอุปสรรคของความพยายามขับเคลื่อนประเทศไปสู่ไทยแลนด์ 4.0

อย่างไรก็ดี หากไทยยังต้องการดึงดูดจากต่างชาติเพื่อตอบสนองต่อนโยบายขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ระบบการศึกษาก็เป็นอีกปัญหาที่ต้องเร่งแก้ไข

"เรายังต้องเติมช่องว่างในส่วนของแรงงานคุณภาพและบุคลากรอาร์แอนด์ดีที่ขาดหายไป เพื่อดึงดูดเม็ดเงินลงทุนที่รัฐบาลเฝ้าฝันไว้" ดร.ดิลกะ กล่าว n