พัฒนาพรรคการเมืองได้ไหม

มีผู้คนถามไถ่กันว่า เราพัฒนาพรรคการเมืองได้จริงหรือ หรือหนักไปกว่านั้น พรรคการเมืองพัฒนาได้จริงหรือ ซึ่งถ้ากลับมาที่โจทย์เดิมที่เราได้คุยกันไว้ตั้งแต่คราวที่แล้ว และอันที่จริงหลายๆ คราวแล้ว ข้อความจริงประการหนึ่ง คือ นับตั้งแต่ปี 2475 เป็นต้นมา เนื่องจากกลุ่มบุคคลกลุ่มหนึ่งซึ่งก็อ้างเอาประชาชน ณ ขณะนั้น ที่อาจจะเป็นมุมมองความคิดเห็นของบรรดาคณะท่านเอง หรือจะเป็นประชาชนส่วนหนึ่งด้วยก็ว่ากันไป ได้กระทำการอันมีผลให้ประเทศไทยเข้าสู่ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข จะด้วยความตั้งใจจะให้เป็นเช่นไรก็แล้วแต่ ก็ต้องถือว่า เราเป็นประเทศประชาธิปไตยมาตั้งแต่บัดนั้น

ด้วยเหตุดังนั้นในความเป็นประชาธิปไตย หนึ่งในสิ่งที่ขาดได้ยาก หรืออาจจะไม่สามารถขาดได้ คือ การตั้งตัวแทนไปทำการแทนประชาชน เนื่องจากประชาชนในยุคสมัยปัจจุบันมีจำนวนมากมายจนเกินกว่าที่จะบริหารราชการแผ่นดิน โดยอาศัยการดำเนินการทางตรงของประชาชนทุกคนได้ จะทำได้ก็แต่เฉพาะเป็นบางคราว บางเรื่อง โดยการทำประชามติ ซึ่งก็ด้วยเหตุที่ต้องมีตัวแทนนี้ ก็มีผู้คิดกลไก หรือองค์กรขึ้นมา เพื่อเป็นที่รวมกันของบรรดาผู้ที่จะเสนอตนเองเป็นตัวแทนของประชาชน คือ พรรคการเมือง นั่นเอง

ว่ากันแล้ว การจะพัฒนากลไก หรือองค์กรที่เรียกว่า พรรคการเมือง ได้หรือไม่ ไม่ได้อยู่ที่รัฐธรรมนูญ ไม่ได้อยู่ที่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ หรือสิ่งอันมีลักษณะเป็นกฎบทกฎหมายอื่นใดเลย หากเพียงแต่บรรดาบุคคลที่เข้าร่วมรวมกันเป็นสมาชิกพรรคการเมือง และจากนั้นได้มีการจัดสรรกันเป็นตำแหน่งนั้นตำแหน่งนี้ จัดวางกันทำหน้าที่นี้หน้าที่นั้น แล้วก็มีการคัดสรรกันเพื่อให้ได้มาซึ่งบรรดาผู้ที่อาสา และเหมาะสม ไปทำหน้าที่เป็นตัวแทนพรรคของตนในลำดับแรก เพื่อให้ได้รับเลือกจากประชาชนเป็นตัวแทนของประชาชนในลำดับต่อมา จะคำนึงถึงปรัชญา ทฤษฎี หลักการ หรือจะเรียกอะไรก็แล้วแต่ของการตั้งพรรคการเมือง หรือการอยู่ด้วยกันในพรรคการเมือง และใช้พรรคการเมืองนั้นเป็นเครื่องมือในการสร้างบ้านแปงเมือง หรือทำให้บ้านเมืองมีความวัฒนาสถาพร ด้วยอุดมการณ์ทำเพื่อประโยชน์ของประเทศชาติ

บรรดาสิ่งต่างๆ ที่เป็นตัวกำหนดว่าพรรคการเมืองต้องเป็นเช่นนั้น เช่นนี้ ไม่ว่าจะเป็นตั้งแต่รัฐธรรมนูญไปจนถึงข้อบังคับของพรรคการเมืองเอง คงจะไม่สามารถสร้างอุดมการณ์อันใดให้กับผู้คนที่เข้าสู่การเป็นสมาชิกพรรคการเมือง และขับเคลื่อนพรรคการเมืองนั้นไปในทิศทางต่างๆ ได้ หากแต่เป็นการ สร้างระบบ และที่สำคัญยิ่งกว่าคือ การสร้างคนที่มีจิตสำนึก มีอุดมการณ์ในระดับที่เหมาะสม เป็นปุถุชนที่ใฝ่ประโยชน์ส่วนรวมในระดับที่ทำให้บ้านเมืองเดินหน้าอย่างมีพัฒนาการเสมอๆ ได้ ถ้าทำได้เช่นนี้บ้านเมืองก็พัฒนาได้